IV SA/Gl 159/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy – nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. UZASADNIENIE. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. postanowieniem z dnia [...] nr[...], wydanym na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na KZPP "A" S.A. w K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. oraz wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z [...]wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pracodawca, w którym domagał się jego uchylenia, zarzucając organowi naruszenie art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia bez doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz bez wskazania konkretnej daty wykonania nałożonych obowiązków. Ponadto wskazano, iż organ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających znaczenie przy wydawaniu postanowienia na podstawie których, do czasu prawomocnych rozstrzygnięć sądowych pracodawca jest uprawniony do powstrzymania się od spełnienia świadczeń w stosunku do pracownika J. G. Na skutek nienależytego wykonywania obowiązków przez tego pracownika firma poniosła szkodę w wysokości i dlatego powstrzymuje się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. i art. 23 § 4 pkt 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach orzeczenia stwierdził, iż zawarte w zażaleniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym został odebrany przez pełnomocnika spółki zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru w dniu [...] Odnośnie daty wykonania obowiązku wyjaśnił, iż zwrot zawarty w punkcie drugim postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia "w terminie do dnia niezwłocznie" nie narusza przepisu art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczono, że nakaz wydany pracodawcy określa termin wykonania nałożonych obowiązków, a ich niewykonanie skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji, zaś nakładając grzywnę w celu przymuszenia, organ egzekucyjny nie może wyznaczać innego terminu wzywającego do wykonania obowiązków. Przedmiotowe obowiązki mają być wykonane niezwłocznie, gdyż termin ich wykonania w chwili wystawienia tytułu wykonawczego minął, a co za tym idzie nie jest możliwe wyznaczenie innego terminu. W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, iż bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie przewidują możliwości wstrzymania wypłaty świadczeń ze stosunku pracy do czasu zakończenia dochodzenia ewentualnych roszczeń pracodawcy względem pracownika na drodze postępowania sądowego. Wskazał również, iż skarżący nie złożył odwołania od decyzji nakazowej, która stała się podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, zaś organ egzekucyjny nie bada zasadności tej decyzji. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Niewykonanie obowiązków wynikających z wystawionego tytułu wykonawczego daje podstawę organowi egzekucyjnemu do nakładania wielokrotnie grzywny w celu przymuszenia, zaś nałożona na zobowiązanego pracodawcę grzywna mieści się w granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na nim obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach KZPP "A" S.A. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia bez wskazania terminu zgodnie z brzmieniem tego przepisu. Zdaniem skarżącej nie można przyjąć, że określenie "niezwłocznie" wyczerpuje ów obowiązek. Jest to określenie nieostre i wprawdzie znaczy tyle co "bez zbędnej zwłoki" to jednak nie wskazuje konkretnej daty wykonania obowiązku. Ponadto spółka zarzuciła nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy takich jak roszczenie pracodawcy wobec pracownika J. G. o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonywania obowiązków. Zdaniem skarżącej niezłożenie odwołania od decyzji nakazowej podyktowane było tym, iż w dacie jej wydania nie znane były okoliczności, które ujawniły się w czerwcu 2009r. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż w aspekcie wysokości grzywny oraz stanu faktycznego nie może być tworzony stan, w którym organ kontrolny popiera poprzez wymuszenie nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych graniczące z przestępstwem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił również, iż grzywna w celu przymuszenia należy do tzw. środków przymuszających, a jej celem jest skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać przyjdzie, iż stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1629 ze zm.), sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie P.p.s.a. ), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może, w zależności od rodzaju naruszenia, skutkować ich uchyleniem w całości lub w części, stwierdzeniem nieważności bądź orzeczeniem o ich niezgodności z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja, postanowienie lub inny akt mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie uchybia ono przepisom prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z niekwestionowanego przez strony postępowania stanu faktycznego wynika, iż pracodawca nie wykonał w całości obowiązków wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę oraz świadczeń ze stosunku pracy nałożonych w drodze decyzji inspektora pracy zawartych w nakazie dnia [...] Nr [...]. W związku z czym Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy miał podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to - w ocenie Sądu - zostało wszczęte prawidłowo, przy zachowaniu wszystkich wymogów wnikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] zostało skierowane do skarżącej spółki upomnienie wzywające do wykonania obowiązków określonych w ww. nakazie, którego odbiór spółka potwierdziła w dniu [...] Następnie w dniu [...] został wystawiony tytuł wykonawczy spełniający wymogi art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który został doręczony skarżącej w dniu [...] i z tą chwilą, zgodnie z art. 26 § 5 ww. ustawy, nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie. W postępowaniu egzekucyjnym, wobec uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym, organ obowiązany był podjąć czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia, o której mowa w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Charakter prawny obowiązku przymuszenia zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja następuje poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Grzywna w celu przymuszenia należy do tzw. środków przymuszających. Jest zatem formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania, za czym przemawia treść art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie, z którymi w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w art. 121 § 2 określa maksymalną wysokość grzywny w celu przymuszenia, a nie precyzuje dolnej granicy tego środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie nałożono grzywnę w wysokości [...] zł, a więc mieści się ona w granicach ustawowych. Ponadto grzywna została nałożona w tej samej kwocie, co w uprzednio wydanym postanowieniu z dnia [...] o nałożeniu grzywny, a więc zgodnie z art. 121 § 1 tej ustawy. Okręgowy Inspektor Pracy miał zatem uzasadnione podstawy do uznania, iż postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia [...] jest prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu skargi przyjdzie wskazać, iż przepis art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga m.in., aby postanowienie o nałożeniu grzywny zawierało wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu. W postanowieniu z [...] takie wezwanie zostało zawarte. Wskazano także, że wykonanie wymienionego wyżej obowiązku winno nastąpić " w terminie do dnia niezwłocznie". Tym samym - w ocenie Sądu - nie można przyjąć, iż omawiane postanowienie zawiera braki w tym zakresie, tj. nie określa terminu wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Pojęcie "niezwłocznie", jak zresztą wskazała sama skarżąca, należy rozumieć jako "bez zbędnej zwłoki". Przyjęcie zaś takiego określenia terminu wykonania obowiązku nie może być traktowane jako brak tego elementu w ogóle. Natomiast tylko w przypadku braku wskazania terminu należałoby uznać, iż postanowienie to jest dotknięte wadą, skutkującą jego uchyleniem. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również zarzut nieuwzględnienia przy wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny okoliczności dotyczących powstrzymania się od spełnienia świadczenia nie jest zasadny. Przyjdzie wskazać, że w postępowaniu dotyczącym grzywny w celu przymuszenia wskazane okoliczności nie mogły być uwzględnione. Kwestie dotyczące wykonalności obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego mogą być zgłoszone w trybie przewidzianym w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Z takiego jednak środka zaskarżenia skarżąca na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego nie korzystała. O przysługujących jej uprawnieniach w tym zakresie była natomiast prawidłowo pouczana, także w postanowieniu o nałożeniu grzywny z dnia [...], stosownie do treści art. 122 § 3 ustawy egzekucyjnej. Również wstrzymanie wykonania obowiązku może być zgłoszone i rozpoznane, jednakże w trybie art. 59 tej ustawy. Natomiast okoliczności, które były konieczne do prawidłowego zastosowania środka egzekucyjnego i wydania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, zostały wzięte pod uwagę. Organ egzekucyjny obowiązany był na tym etapie zbadać, czy postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte oraz, czy obowiązek określony w tytule wykonawczym został wykonany. Natomiast okoliczności faktyczne przytaczane przez skarżącą odnoszące się do kwestii wykonalności obowiązku, określonego w tytule wykonawczym, który nie został wykonany, na tym etapie i w tym trybie nie mogły spowodować zamierzonego skutku. W takiej sytuacji nie sposób zarzucić organom orzekającym w kontrolowanym postępowaniu nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu organ egzekucyjny miał wszelkie podstawy prawne do orzeczenia grzywny w celu przymuszenia. Nie naruszył przy tym ani przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.