IV SA/Gl 1594/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia odmówić przywrócenia terminu Pismem z dnia [...] E.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarga była kserokopią i nie została przez skarżącego podpisana. Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2011 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zwierająca odpis powyższego zarządzenia została doręczona skarżącemu w dniu [...] do rąk jego syna – dorosłego domownika – M.K., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy (k. 15). W dniu [...] skarżący podpisał skargę i jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wskazał, że korespondencję sądową odebrał syn M. i nie czytając zostawił ją dla skarżącego, który przebywał u córki w województwie [...]. Syn przed świętami wyjechał do [...], a skarżący wrócił do domu dopiero [...] i od razu zgłosił się w Sądzie celem podpisania skargi, nie wiedząc, że kserokopie skarg muszą być jeszcze podpisane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący wnosząc skargę wskazał jako swój adres korespondencyjny ul. [...] w G. i tym samym miał świadomość, że na ten adres będzie wysyłana korespondencja pochodząca z Sądu. Zważyć również należy, iż skarżący w tym zakresie ponosi odpowiedzialność w stosunku do dorosłych domowników przebywających pod tym adresem, bowiem stosownie do art. 72 P.p.s.a. jeśli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie miały sprzecznych interesów i podjęły się oddania pisma. M.K. składając swój podpis pod potwierdzeniem odbioru korespondencji (k. 15) zobowiązał się oddać ją adresatowi. Taka sytuacja traktowana jest jako doręczenie zastępcze i oznacza, że doręczenie pisma, w razie nieobecności adresata do rąk dorosłego domownika uważa się za równoznaczne z doręczeniem pisma samemu adresatowi, co skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami, w tym rozpoczęciem biegu terminów procesowych. Tym samym bezwzględnie od dnia odebrania odpisu postanowienia przez dorosłego syna skarżącego należało liczyć bieg siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Syn skarżącego nie przekazał jednakże korespondencji sądowej skarżącemu przebywającemu poza miejscem zamieszkania, ani nawet nie poinformował go o odbiorze takiej przesyłki. Należy natomiast podkreślić, że niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Bowiem jak już wcześniej wskazano doręczenie zastępcze bowiem wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Tym samym niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. Fakt, iż domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi do Sądu. Również okoliczność, że syn skarżącego wyjechał do [...] przed przekazaniem skarżącemu przesyłki sądowej, a sam skarżący przebywał poza domem w województwie [...] nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Podstawę przywrócenia terminu nie może stanowić niedbalstwo w wywiązaniu się z przyjętego zobowiązania, ale niemożność działania z przyczyn niezależnych od osoby odbierającej korespondencję. Brak winy strony w uchybieniu terminowi, to taka okoliczność, która uniemożliwiła osobie odbierającej decyzję jej oddanie adresatowi (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2009 r., I OSK 480/08 – dostępny w Internecie w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Takich przyczyn skarżący nie wskazał i domniemanie skuteczność doręczenia nie zostało obalone. Nie ulega bowiem wątpliwości, że syn skarżącego, przy obecnym poziomie powszechnych usług komunikacyjnych (telefon, internet, poczta), miał obiektywną możliwość poinformowania E.K. o otrzymanym z Sądu wezwaniu. Syn skarżącego temu zaniedbał, nawet nie dokonał otwarcia korespondencji skierowanej do ojca. Przy czym wiedział, że ma zaplanowany wyjazd za granicę do pracy (nie wskazano, by była to sytuacja nagła), a ojciec będzie w domu dopiero po świętach. Ponadto trzeba zaakcentować, że obowiązkiem stron postępowania jest dopilnowanie swoich spraw, a orzecznictwo administracyjne jednoznacznie stoi na stanowisku, iż nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Skarżący planując dłuższy pobyt poza domem, mógł przecież poinformować o tym fakcie Sąd. Dodatkowo składając wielokrotnie skargi do Sądu musiał mieć świadomość, że muszą one być podpisane by nadać im dalszy bieg. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, a czynność doręczenia zastępczego przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została dokonana prawidłowo. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.