IV SA/Gl 16/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędziowie NSA Adam Mikusiński, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 45, poz. 433 ) odmówił przyznania A. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem D. M.. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że świadczenie nie przysługuje, ponieważ z przedłożonej dokumentacji wynika, że dziecko nie spełnia wymogów do otrzymania wskazanego świadczenia, gdyż w orzeczeniu o niepełnosprawności wskazano występowanie jedynie jednego z dwóch wymogów przewidzianych w przepisach prawa. Pismem z dnia [...] r. odwołanie od tej decyzji wniosła A. M., która wyraziła wobec niej swoje niezadowolenie. W odwołaniu tym wskazała, że organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną pomimo tego, że dziecko wymaga pomocy z jej strony ze względu na znaczną ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji wynikającą z niepełnosprawności i na tę okoliczność przedłożyła szereg orzeczeń zespołów orzekających potwierdzających jej stanowisko w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przywołało treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zauważyło, że D. M. mocą orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych na okres do [...] r. Jednocześnie z orzeczenia tego wynika, że nie wymaga on sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zatem nie spełnia wymogów formalnych do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła A. M.. W skardze tej podała, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie bez dodatkowych badań dziecka, tylko na podstawie dokumentów, a jej zdaniem syn wymaga pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy oparł się na wskazanym orzeczeniu, w sytuacji gdy ze względu na stan zdrowia jej syna nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nadto organ ten oparł się na dokumentacji, a nie na prawdzie obiektywnej i zasugerowało się dokumentami a nie rzeczywistym stanem zdrowia jej syna. Zdaniem skarżącej stan zdrowia syna uzasadnia przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskiem z dnia [...] r. A. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta S. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych skarżąca do [...] r. nie pobierała zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem, przewidzianego art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Oznacza to, że w sprawie tej nie mają zastosowania regulacje przewidziane art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), a skarżąca może ubiegać się o przyznanie tego świadczenia według reguł przewidzianych w art. 17 wyżej wymienionej ustawy. Stosownie do postanowień wskazanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami : konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu dziecka albo jego opiekunowi faktycznemu wówczas, gdy spełnione zostaną wymogi wskazane w tym przepisie jak również gdy dochód rodziny uprawnia do otrzymania przedmiotowej formy świadczenia. W niniejszej sprawie jedynym spornym zagadnieniem jest kwestia legitymowania się przez dziecko orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami : konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przedłożonych do akt sprawy orzeczeń wynika, że Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. zaliczył D. M. do osób niepełnosprawnych i podał, ze nie wymaga konieczności stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji ( pkt [...] orzeczenia ). Z kolei orzeczeniem z dnia [...] r. zespół ten stwierdził występowanie tego warunku, jednakże orzekł, że nie wymaga stałej długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ( pkt [...] orzeczenia ). Natomiast Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczeniem z dnia [...] r. uchylił w całości orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. i orzekł, że nie wymaga stałej długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ( pkt [...] orzeczenia ). Orzeczenie to jest nie tylko ostateczne ale także i prawomocne, ponieważ skarżąca nie wniosła odwołania do sądu powszechnego, zatem jest ono wiążące dla organów administracji i tutejszego Sądu przy ocenie stanu zdrowia D. M. i w zakresie spełniania wymagań przy ubieganiu się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że rozstrzygnięcie podjął jedynie na podstawie dokumentów bez przeprowadzenia dodatkowych czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego stanu zdrowia dziecka. Zarzut ten nie jest trafny, ponieważ postępowanie w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych prowadzone jest na podstawie dokumentacji przedstawionej przez osobę ubiegającą się o przyznanie tego świadczenia. W ramach tej dokumentacji znajduje się również orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który powołany jest do orzekania o niepełnosprawności jak również rozstrzyga o wskazaniach stosownie do postanowień art. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Organ ten składa się ze specjalistów z danej dziedziny wiedzy i jego rozstrzygnięcie stanowi formę opinii o stanie zdrowia określonej osoby, jednocześnie przepisy prawa przewidziały możliwość kontroli instancyjnej tego typu orzeczeń jak również sprawowanej przez niezawisły sąd. Oznacza to, że ostateczne orzeczenie jest wiążące dla organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, a zarzut polegający na oparciu się na takim orzeczeniu nie jest trafny. Sąd administracyjny dokonując kontroli decyzji organu administracji także jest zobowiązany honorować treść takiego orzeczenia, zatem nie może uwzględniać subiektywnej oceny osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Rozstrzygnięcie niniejsze nie oznacza, że stan zdrowia dziecka jest dobry i nie wymaga ono wzmożonej opieki ze strony matki, jednakże w oparciu o przedłożone w ramach postępowania administracyjnego dokumenty skarżąca nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, o które się ubiega. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.