IV SA/Gl 16/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-19
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazała trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego oraz niezbędne wydatki, skarżąca wykazała brak obiektywnej możliwości samodzielnego ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca N. K., małoletnia reprezentowana przez matkę P. Ś., złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą stypendium szkolnego. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną gospodarstwa domowego, które utrzymuje się z niskiego wynagrodzenia, alimentów i świadczeń socjalnych, ponosząc jednocześnie wysokie koszty utrzymania mieszkania. Skarżąca nie posiada majątku o znacznej wartości.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego dla ucznia w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu.
Skarżąca małoletnia N. K., za którą działa jej przedstawiciel ustawowy P. Ś. (matka), wraz ze skargą na ww. decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku, jej przedstawiciel ustawowy stwierdził, że aktualnie utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 420 zł i alimentów na swoją córkę w kwocie 300 zł, otrzymuje zasiłek rodzinny na córkę w kwocie 124 zł i 500 zł w ramach świadczenia z programu "rodzina 500 +". Od października 2017 r. płaci w pełnej wysokości czynsz, ponieważ dostała decyzję odmowną w przedmiocie dodatków mieszkaniowych. Aktualnie P. Ś. ma problemy zdrowotne i ubiega się o przyznanie jej stopnia niepełnosprawności.
Skarżąca N. K. (15 lat) pozostaje we wspólnym gospodarstwie ze swoją matką P. Ś. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł.
Strona oszacowała miesięczne wydatki gospodarstwa domowego w sposób następujący: czynsz za mieszkanie – 500 zł; opłata za energię elektryczną – 100 zł; za gaz – 120 zł; telewizja z internetem – 100 zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2018 r. poinformowano ją, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu.
Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku N. K. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że skarżąca w sposób dostatecznie jasny wykazała aktualną sytuację majątkową swojego gospodarstwa domowego. Jej oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF znalazły potwierdzenie w materiałach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, aby dane te uległy w ostatnim czasie zmianie, a ściślej, aby jej sytuacja majątkowa poprawiła się.
Łączny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej zamyka się w kwocie 1.344 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem domu i zakupie żywności, skarżąca nie ma obiektywnie możliwości, aby we własnym zakresie ustanowić adwokata z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło