IV SA/Gl 160/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-11-30

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności przez jednego z rodziców, a następnie orzeczenie rozwodu, stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku, czy też jedynie podstawę do zmiany sposobu wypłaty świadczenia na rzecz drugiego z rodziców sprawującego faktyczną opiekę nad dziećmi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzinie, a nie tylko jednemu z rodziców. Okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności przez jednego z rodziców, a następnie orzeczenie rozwodu, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek, lecz jedynie do zmiany sposobu wypłaty świadczenia na rzecz rodzica sprawującego faktyczną opiekę nad dziećmi, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe, była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki Ł.T. na dwoje dzieci. Po tym, jak Ł.T. rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności, organy administracji podjęły działania zmierzające do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń, argumentując, że nie sprawuje on już opieki nad dziećmi. Po kilku decyzjach uchylających i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Prokurator zaskarżył tę decyzję do WSA, argumentując, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na rzecz Ł.T. na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 27 i art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zmienił własną decyzję z [...] r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych w ten sposób, że uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na następujące osoby: O.T. i T. T. od dnia 1 grudnia 2010 r. do 31 października 2011 r. w wysokości 68 zł miesięcznie na każde dziecko. Nadto uchylił również prawo do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji przyznanego na rzecz O.T. od 1 grudnia 2010 r. do 28 grudnia 2011 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wymogi, jakie musi spełniać osoba pobierająca zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, jak również zaznaczono, że świadczenie wypłacane jest temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje. Następnie organ przywołał unormowania dotyczące weryfikacji podjętych rozstrzygnięć i wskazał, że w dniu [...] r. do organu wpłynęła informacja, że od [...] r. strona odbywa karę pozbawienia wolności, a tym samym od tego dnia nie sprawuje opieki nad dwojgiem dzieci, a tym samym przyznane świadczenie jej nie przysługuje. Z powyższą decyzją nie zgodził się Ł.T., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podkreślił, że matka dzieci nie zajmuje się nimi, nadto podkreślił, że osobiście załatwia wszelkie sprawy dotyczące sytuacji prawnej dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, jak również przybliżył stan faktyczny występujący w sprawie. Następnie organ ten przedstawił unormowania dotyczące weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że taką podstawę zawiera art. 32 tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego ustalony w ramach prowadzonego postępowania stan faktyczny nie daje podstaw do wydania decyzji weryfikacyjnej. W tym zakresie organ zamieścił rozważania dotyczące zasad przyznawania zasiłku rodzinnego jak również przeprowadził pogłębioną analizę pojęcia rodziny i doszedł do przekonania, że w świetle tego pojęcia nie zachodzą przesłanki uzasadniające weryfikację wydanego rozstrzygnięcia. Nadto organ ten dostrzegł niejasności w ustaleniach dotyczących zasad wypłaty przyznanego zasiłku rodzinnego, które jego zdaniem winny zostać wyjaśnione w ramach ponownie prowadzonego postępowania. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na rzecz Ł.T. na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 27 i art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zmienił własną decyzję z [...] r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych w ten sposób, że uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na następujące osoby: O.T. i T.T. od dnia 1 grudnia 2010 r. do 31 października 2011 r. w wysokości 68 zł miesięcznie na każde dziecko. Nadto uchylił również prawo do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji przyznanego na rzecz O.T. od 1 grudnia 2010 r. do 28 grudnia 2011 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył unormowania ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące przyznawania zasiłków rodzinnych oraz weryfikacji podjętych decyzji. W dalszej części uzasadnienia organ ten podkreślił, że zgodnie z zaleceniami zamieszczonymi w decyzji organu wyższego stopnia przeprowadzone zostało uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego ustalono, że E.T. nie wyraziła zgody na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci, nad którymi sprawuje opiekę. Ponadto ustalono, że żona strony w styczniu 2011 r. złożyła pozew o rozwód, a Sąd Okręgowy w B. zobowiązał stronę do płacenia przez czas trwania procesu alimentów na rzecz małoletnich dzieci w wysokości po 200 zł na każde dziecko. Z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania dowodowego ustalono, że strona zasądzonych alimentów nie płaci, a wspólny rachunek jest zablokowany przez komornika. Z powyższą decyzją nie zgodził się Ł.T., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie i podniósł, że brak jest argumentów uzasadniających wydanie tej decyzji. W odwołaniu tym podniósł, iż z uwagi na odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności dzieci wychowywane są w patologicznej rodzinie przez jego teściów. Podniósł, iż wystąpił do sądu powszechnego o ograniczenie władzy rodzicielskiej dla jego żony, a działania podejmowane przez organ pierwszej instancji uznał za bezprawne i szkodzące sytuacji dzieci. Zasygnalizował, że po opuszczeniu zakładu karnego ponownie będzie sprawował opiekę nad dziećmi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przybliżył stan faktyczny występujący w sprawie, a następnie unormowania dotyczące weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej występujące na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że taką podstawę zawiera art. 32 tej ustawy. W dalszej części uzasadnienia organ ten przybliżył pojęcie rodziny wykorzystane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmienności tego pojęcia w stosunku do unormowań zawartych w innych ustawach. W ocenie organu odwoławczego postępowanie dowodowe w sprawie wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na rzecz Ł.T. na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 4, art. 27, art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych zmienił własną decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych w ten sposób, że uchylił prawo do zasiłku rodzinnego na O.T. i M.T. w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 31 października 2011 r. w kwocie po 68 zł miesięcznie oraz uchylił prawo do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji na rzecz O.T. w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 28 lutego 2011 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść art. 4, art. 27 ust. 2 i art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie wskazany organ zawierając stwierdzenie, iż postępuje zgodnie z zaleceniami organu wyższego stopnia i przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego jako świadka przesłuchano E. T. Z informacji przez nią przekazanych wynika, że świadczenia rodzinne przekazywane były do listopada 2010 r. na wspólne konto małżonków, natomiast w dniu [...] r. poinformowała organ o odbywaniu kary pozbawienia wolności przez jej męża. Po uzyskaniu takiej informacji organ pierwszej instancji nie mógł wypłacać przedmiotowych świadczeń z uwagi na nie sprawowanie opieki nad synami, a postępowanie uruchomione z wniosku E. T. o przyznanie świadczeń rodzinnych zostało zawieszone do czasu zakończenia tego postępowania. W końcowej części uzasadnienia zwrócono uwagę na wyrok rozwodowy, w którym władzę rodzicielską powierzono matce dzieci. W konkluzji organ uznał, że przedmiotowy zasiłek nie może być stronie wypłacany z uwagi na to, że nie sprawował on opieki nad nim. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł Ł.T., który wyraził w nim swoje niezadowolenie. Decyzji organu pierwszej instancji zarzucił obrazę przepisów postępowania administracyjnego, błędy co do ustaleń faktycznych oraz błędy merytoryczne, a także brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W motywach odwołania zarzucił organowi pierwszej instancji błąd co do ustaleń faktycznych, nadto podkreślił, że jako strona prowadzonego postępowania ma prawo uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu dowodowym i wypowiedzieć się przed wydaniem decyzji. W dalszej części odwołania podzielił ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie odbywania od [...] r. kary pozbawienia wolności, jednocześnie zaakcentował, że do [...] r. wchodził w skład rodziny. Następnie podniósł, że jego była żona jest osobą uzależnioną od alkoholu i nie opiekowała się dziećmi, dlatego on występował o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Z tego powodu w jego ocenie organ pierwszej instancji podjął działania na niekorzyść dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3, art.5 i art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności podejmowane rozstrzygnięcia i ich motywy, a następnie wskazany organ przybliżył normy prawne umożliwiające organom administracji na weryfikację ostatecznej decyzji w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej części uzasadnienia szczególną uwagę zwrócono na unormowania dotyczące zasiłku rodzinnego i wymogów jakie należy spełniać, aby przedmiotowe świadczenie otrzymywać, jak również analizie poddano pojęcie rodziny występujące na gruncie wskazanej ustawy. W tej części rozważań zaakcentowano, że obowiązujące unormowania nie dają podstaw do badania poziomu więzi między poszczególnymi osobami wchodzącymi w skład rodziny, a w szczególności tego czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W dalszej części uzasadnienia odwołano się do stanu faktycznego w sprawie i podkreślono, że decyzją organu pierwszej instancji z [...] r. przyznano na wniosek Ł.T. zasiłek rodzinny na dwoje dzieci, natomiast organy administracji dysponują dokumentami stwierdzającymi, że od [...] r. Ł.T. odbywa karę pozbawienia wolności z przewidywanym końcem jej odbywania przypadającym na [...] r. Nadto organ ten ustalił w oparciu o oświadczenie E.T., że świadczenie to wpływało na wspólne konto rodziny i było przeznaczane na jej potrzeby. Jednakże z uwagi na uzyskanie informacji o fakcie odbywania kary pozbawienia wolności przez Ł. T. wypłata świadczeń została wstrzymana od miesiąca grudnia 2010 r., a ostatnie świadczenia wypłacone zostało za listopad 2010 r. Małżeństwo zostało rozwiązane na mocy rozwodu z dnia [...] r., a władza rodzicielska przyznana została matce dzieci, a od strony zasądzone zostały alimenty. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta mogła mieć wpływ na zmianę statusu rodziny w przedmiotowej sprawie, jednakże konsekwencje wynikające z przebywania strony w jednostce penitencjarnej nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny od 1 grudnia 2010 r. oraz do wstrzymania wypłaty tegoż zasiłku, gdyż w okresie od 1 grudnia 2010 r. do dnia prawomocności wyroku o rozwodzie strona była członkiem rodziny, mimo iż faktycznie odbywała karę pozbawienia wolności. Powyższy stan faktyczny uzasadnia uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. wniósł Prokurator Rejonowy B. Południe w B. W skardze tej wystąpił o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 4 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ pierwszej instancji wydał decyzję dotkniętą wadą powodującą jej nieważność. W motywach skargi przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano treść art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i odniesiono się do art. 8 pkt 5, art. 16 ust. 1 i art. 27 ust. 2 tej ustawy. Przywołano następnie podstawowe ustalenia z przeprowadzonego postępowania dowodowego dotyczące odbywania przez Ł.T. kary pozbawienia wolności. Odwołano się ponownie do treści art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdzono, że prawo do zasiłku rodzinnego ma tylko ten z rodziców, który faktycznie utrzymuje dziecko i z tego powodu ponosi wydatki na jego rzecz. Za nietrafny uznano argument, że pomimo uprawomocnienia się wyroku rozwodowego Ł. T. pozostawał członkiem rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ odnosi się on do sytuacji, kiedy faktycznie realizowany jest obowiązek opieki wobec dziecka. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 2 tej ustawy świadczenie rodzinne nie powinno być przyznane i wypłacone dla Ł. T., gdy syn O. nie pozostaje pod jego opieką lub we wspólnym gospodarstwie domowym. W ocenie skarżącego przedmiotowe świadczenie powinno być przyznane i wypłacone matce dzieci, nadto za nietrafny uznano argument podniesiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pogląd organu pierwszej instancji możliwy jest do akceptacji dopiero po zmianie struktury rodziny, na skutek uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Zdaniem skarżącego w sprawie zastosowanie ma art. 27 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy, a organ odwoławczy do tego zagadnienia nie odnosi się. Na potwierdzenie prowadzonych rozważań przywołano orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych. W podsumowaniu zaakcentowano, że stosowanie prawa nie może ograniczać się do bezrefleksyjnego cytowania i przywoływania przepisów prawa, lecz musi wiązać się z wartościami, które w nich są zawarte. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota przedmiotowego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu prawnego występującego między organem administracji wyższego stopnia a prokuratorem. Podkreślić należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie wzbudza żadnych wątpliwości, ponieważ wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały przez organy administracji w sposób prawidłowy ustalone. Sprowadzają się one do tego, że Ł.T. stanowiąc rodzinę z E. T. ubiegał się o przyznanie zasiłku rodzinnego na rzecz dwojga dzieci O. i T. T. i mocą decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. takie świadczenia otrzymał. Następnie z dniem [...] r. Ł.T. rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności i okoliczność ta stała się podstawą uruchomienia przedmiotowego postępowania zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie wymienione powyżej świadczenia. Przedstawione powyżej okoliczności wymuszają w pierwszej kolejności przywołanie unormowań prawnych dotyczących zasad i reguł przyznawania zasiłku rodzinnego i przewidzianych do niego dodatków. Stosownie do postanowień art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do tego zasiłku i dodatków do niego przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. Z treści przywołanego unormowania wynika wprost, iż świadczenie to przyznawane jest w celu wsparcia rodziny lub osoby wychowującej dziecko, zatem, nie jest to świadczenie przysługujące dziecku. Nadto uwagę należy zwrócić na fakt, iż ustawodawca w pierwszej kolejności wskazuje, że przysługuje ono rodzinie, a w dalszej kolejności wskazuje na rodzica czy też inną osobę zajmującą się wychowaniem i opieką dziecka. Pojęcie rodziny znalazło swoje definicyjne określenie w treści art. 3 pkt 16 przywołanej powyżej ustawy i co jest istotne jest to pojęcie sztuczne odbiegające od jego ujęcia w potocznym znaczeniu, ponieważ oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W świetle powyższego przyjdzie stwierdzić, że świadczenie przyznane Ł.T. było świadczeniem przyznanym rodzinie, którą tworzył wspólnie z żoną oraz dziećmi, a nie wyłącznie jemu. Potwierdzeniem tego faktu jest oświadczenie E.T., iż przyznawane i wypłacane świadczenia były wykorzystywane na potrzeby dzieci. W skardze jak również w uzasadnieniu rozstrzygnięć organu pierwszej instancji akcentuje się, że Ł.T. umieszczeniu w zakładzie karnym z dniem [...] r. zmienił numer konta, na które miały być przekazywane środki za przedmiotowe świadczenia, a E. T. nie miała do niego upoważnienia, a tym samym sytuacja materialna rodziny uległa pogorszeniu. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że przedmiotowe świadczenia z dniem [...] r. nie były wypłacane zatem fakt niemożności korzystania z tych środków wynikał nie z tego, że Ł.T. nie przekazywał środków na potrzeby dzieci, lecz z tego powodu, że nie były one wypłacane, W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że zasiłek rodzinny jak również dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji O. T. przyznany był rodzinie i wykorzystywany był na cele przewidziane w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W skardze do tutejszego Sądu prokurator akcentuje, że zgodnie z postanowieniami art. 27 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego ma tylko ten z rodziców, który faktycznie utrzymuje dziecko i w związku z tym ponosi na jego rzecz wydatki. W świetle powyższego niezbędnym jest przywołanie postanowień art. 27 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek, jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje. Treść przywołanego przepisu pozostaje w opozycji do argumentacji prezentowanej w skardze. Wskazany przepis nie normuje prawa do zasiłku rodzinnego i przysługujących do niego dodatków, lecz normuje kwestie związane z wypłatą przyznanego świadczenia. Powyżej zostało zaakcentowane, że przedmiotowe świadczenie przyznane zostało rodzinie tworzonej przez Ł. i E.T. oraz dwójkę ich dzieci, przy czym decyzja wydana została na rzecz Ł. T., ponieważ to on złożył stosowny wniosek i w ramach prowadzonego postępowania reprezentował rodzinę przed organem administracji. Podkreślić należy, że w okresie ubiegania się o przedmiotowe świadczenie nie zachodziły żadne okoliczności uzasadniające wykorzystywanie postanowień przywołanego powyżej przepisu, ponieważ między rodzicami dzieci nie zachodziły tego typu relacje, które uzasadniałyby ich wykorzystywanie. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ w przepisie tym wskazuje się, że jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje. Z treści tego unormowania wynika, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków przyznane zostało rodzinie, natomiast sama jego wypłata następuje na rzecz tego z rodziców, który sprawuje opiekę nad dzieckiem. Podkreślić należy, że wypłata świadczenia jest czynnością faktyczną wykonywaną przez organ administracji publicznej i przywołany przepis stanowi unormowanie o charakterze technicznym, ponieważ wskazuje osobę, której przyznane świadczenia mają być wypłacone. Podkreślić należy, że przepis ten nie stanowi podstawy dla weryfikacji decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i przysługujących do niego dodatków, ponieważ wyłączną podstawę w tym zakresie zawiera art. 32 przedmiotowej ustawy. W świetle przedstawionych ustaleń przyjdzie uznać, że w sytuacji takiej, jaka wystąpiła w rodzinie E.T. i Ł.T., a mianowicie rozpoczęcie z dniem [...] r. odbywania kary pozbawienia wolności przez Ł.T., a w dalszej konsekwencji rozwiązanie związku małżeńskiego mocą orzeczenia sądu powszechnego z [...] r. nie stanowi podstaw do uruchomienia postępowania administracyjnego zmierzającego do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny na rzecz O. i T.T. oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dla O.T., ponieważ rodzina w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych w dalszym ciągu spełniała wymogi do otrzymywania przedmiotowych świadczeń, natomiast ujawnione okoliczności stanowiły podstawę dla organu administracji realizującego świadczenie do wykorzystania postanowień art. 27 ust. 2 tej ustawy i wypłacania świadczenia dla osoby sprawującej opiekę nad dziećmi. W świetle przeprowadzonych rozważań argumentacja zamieszczona w skardze nie może zostać uwzględniona i nie może stanowić podstawy dla uchylenia zaskarżonej decyzji. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie odnieść się do jeszcze jednego zagadnienia, otóż jak wynika z akt administracyjnych oraz pism procesowych zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji O.T. zostały z dniem [...] r. wstrzymane. W tym miejscu należy zauważyć, że jedynie art. 28 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje możliwość wstrzymania wypłaty świadczeń rodzinnych. Stosownie do postanowień tego przepisu takie działanie następuje wówczas, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, odmówiła udzielenia lub nie udzieliła, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W tym miejscu wyraźnie należy zaakcentować to, że przesłanka takiego działania w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, a tym samym brak było podstaw do podejmowania tego typu działań. W świetle powyższego tutejszy Sąd zobowiązany jest z urzędu rozważyć, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi rozpatrywanej z urzędu. Mocą zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie prowadzone przez ten organ, a zatem podjęło rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Istota tego rozstrzygnięcia sprowadza się do tego, że organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną, mocą której kończy postępowanie uruchomione przez organ pierwszej instancji. Wydanie tego typu decyzji możliwe jest wówczas, gdy występuje przesłanka przewidziana treścią art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przesłanka umorzenia postępowania. Stosownie do tego przepisu tego typu rozstrzygnięcie jest podejmowane wówczas, gdy zachodzi bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że postępowanie organu odwoławczego w ramach tego postępowania nie było klarowne i jednoznaczne, czego potwierdzeniem były wydawane decyzje uchylające decyzję organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dopiero mocą zaskarżonej decyzji organ ten wydał kwestionowane rozstrzygnięcie. Jednocześnie na uwagę zasługuje fakt, iż w uzasadnieniu tej decyzji organ ten nie odwołał się do postanowień art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże całość wywodu zamieszczonego w uzasadnieniu ukierunkowana jest na wykazanie bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i wydawania decyzji uchylającej decyzję przyznającej zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku. W świetle powyższego stwierdzić należy, że choć z opóźnieniem i bez wyraźnego odwołania się do postanowień zamieszczonych w art. 105 przywołanego powyżej Kodeksu organ wyższego stopnia wydał decyzję, która znajduje umocowanie w stanie normatywnym i faktycznym występującym w sprawie. Skoro rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa, tym samym dostrzeżone uchybienia ze strony organu administracji nie miały wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie wyczerpana została przesłanka uzasadniająca uwzględnienie wniesionej skargi. W świetle przeprowadzonej analizy unormowań prawnych jak również oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że skarga Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. Południe w B. nie znajduje umocowania prawnego, a kwestionowana decyzja nie zawiera takich uchybień, które uzasadniałyby jej eliminację z obrotu prawnego z urzędu. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło