IV SA/Gl 1642/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego; W treści skargi z dnia 20 listopada 2011 r. J.K. zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na okoliczność trudnej sytuacji materialnej związanej z uzyskiwaniem niskich dochodów. Ponieważ żądanie skarżącego nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. wezwano go do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. J.K. nadesłał rzeczony formularz w dniu 5 stycznia 2012 r. precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, a nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskujący nawiązał do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją oraz powołał się na szkody jakich miał doznać w wyniku powodzi. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwiema pełnoletnimi, studiującymi córkami oraz, że posiada dom o powierzchni 150 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód brutto rodziny skarżącego zadeklarowany został w treści wniosku jako 1.651,35 zł, na co składa się pobierana przezeń renta (1.001,35 zł) oraz dochód jego małżonki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (650 zł). Wnioskodawca dodał, że spłaca kredyt w banku (kwota pozostała do spłaty wynosi 6.500 zł), a także ponosi relatywnie znaczne wydatki na zakup żywności i leków oraz z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz i opał. W późniejszym piśmie datowanym na 21 stycznia 2012 r. (nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku - zarządzenie z dnia 11 stycznia 2012 r.) skarżący określił, że w ramach opłat stałych (tzw. media, opał, spłata kredytu) wydatkuje miesięcznie 878,43 zł dołączając stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość opłat za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, telefon oraz dowód wpłaty dotyczący uiszczenia podatku od nieruchomości, jak również harmonogram spłat zaciągniętego kredytu, dokumenty potwierdzające, iż jego dzieci studiują na wyższych uczelniach i wydruk z prowadzonej przez małżonkę ewidencji przychodów. Strona wywiodła przy tym, iż poza wskazanymi wyżej osobami, w skład jej gospodarstwa domowego wchodzi także teściowa. Następnie, to jest w odpowiedzi na kolejne wezwanie do uzupełnienia wniosku (zarządzenie z dnia 26 stycznia 2012 r.), skarżący nadesłał pismo procesowe z dnia 3 lutego 2012 r., w którym oświadczył, że jego teściowa nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku oraz, że osiąga dochód z tytułu emerytury (z załączonej kopii decyzji ZUS wynika, że wysokość netto tego świadczenia wynosi 911.04 zł). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi J.K. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie jego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dochód netto jego rodziny wynosi 2.723,27 zł (w tym jego renta w kwocie 855,23 zł - vide: kopia decyzji ZUS - karta nr 19 akt sprawy, deklarowany w wysokości 650 zł dochód małżonki z działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego, emerytura teściowej w rozmiarze 911,04 zł oraz stypendium socjalne studiującej córki w kwocie 307 zł). Zważywszy zatem fakt, iż gospodarstwo domowe wnioskującego składa się aż z pięciu osób (dochód per capita wynosi więc zaledwie 544,65 zł), jak również uwzględniwszy wysokość obciążających je kosztów utrzymania uznano, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez poniesienia szkody dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych tej rodziny. W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, iż strona spełniła wymóg, od którego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.