IV SA/Gl 166/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać adwokatowi E. Ł. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć zł 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu; Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2016 r., wydanym w zakresie postępowania o sygn. akt IV SO/Gl 24/15) starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata E.Ł.. W dniu 3 lutego 2016 r. wspomniana adwokat złożyła skargę inicjującą niniejszą sprawę o sygn. akt IV SA/Gl 166/16 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Postanowieniem wydanym w dniu 1 kwietnia 2016 r. Sąd orzekł o przywróceniu przedmiotowego terminu. Następnie, na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 października 2016 r. adwokat E. M., działająca jako substytut adwokata E. Ł. wniosła i wywiodła jak w skardze żądając równocześnie przyznania temu pełnomocnikowi kosztów udzielonej pomocy prawnej i oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona w żadnej części. Postępowanie przed tutejszym Sądem w zakresie niniejszej sprawy zakończyło się wydaniem wyroku z dnia 18 października 2016 r. rozstrzygającego o oddaleniu skargi. W dniu 25 października 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w kwocie 295,20 zł, na co składa się wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszej instancji, w kwocie 240 zł, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu, którą to kwotę podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 55,20 zł; Brak jest natomiast podstaw do zwrotu wnioskującej pełnomocnik kwoty poniesionej w ramach opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego. Należy bowiem zaznaczyć, że zwrotowi podlegają wyłącznie wydatki niezbędne, a za takowy można uznać opłatę skarbową tylko wówczas, gdy istnieje obowiązek prawny jej zapłaty. Tymczasem w sprawie niniejszej obowiązku takiego nie ma. Skoro bowiem przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja wydana przedmiocie dodatku mieszkaniowego będącego bezspornie świadczeniem o charakterze socjalnym, to złożenie w jej zakresie pełnomocnictwa podlega zwolnieniu z rzeczonej opłaty na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2015 r., poz. 783 ze zm.). Zważywszy powyższe, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Z przepisu tego wynika bowiem, że chociaż niniejsze - nowe - rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 listopada 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed tą datą, stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.