IV SA/Gl 167/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-05-11

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jej niskie dochody i wysokie wydatki?
Ratio decidendi
Skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Jej niskie dochody, wysokie wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz brak znaczących oszczędności potwierdzają tę okoliczność.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając go niskim wynagrodzeniem (525 zł brutto miesięcznie) i koniecznością samodzielnego prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego, ponosząc jednocześnie wydatki na media. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, które następnie zostały złożone.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wraz ze skargą na ww/ decyzję, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, strona stwierdziła, że prosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu, z uwagi na to, że jej wynagrodzenie wynosi od dnia 1 stycznia 2018 r. 525 zł brutto (437,79 netto). Zgodnie z oświadczeniem, skarżąca prowadzi samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada oszczędności w kwocie około 300 zł. Na jej regularny miesięczny dochód składa się kwota 437,79 zł netto, stanowiąca wynagrodzenie za pracę w wymiarze ¼ etatu. Strona oszacowała swoje miesięczne wydatki w sposób następujący: woda (10 zł); wywóz śmieci (12 zł); telefon (55 zł); prąd elektryczny (59 zł); paliwo gazowe (30 zł, a w czasie mrozów do 180 zł). W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wpłynęły do akt następujące materiały źródłowe: indywidualna lista płac, uwzględniająca wynagrodzenie skarżącej; dowód wypłaty wynagrodzenia; PIT-11 za 2017 r.; oraz szereg kserokopii rachunków obrazujących opłaty za media. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia 26 marca 2018 r. poinformowano ją, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku M. C., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że skarżąca w sposób dostatecznie jasny wykazała swoją aktualną sytuację majątkową. Jej oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF znalazły potwierdzenie w materiałach nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że rozpoznający wniosek dał wiarę wnioskodawcy w zakresie jej oświadczenia o tym, że mieszka sama i prowadzi rzeczywiście jednoosobowe gospodarstwo domowe. Strona wykazała wysokość otrzymywanego wynagrodzenia oraz udokumentowała swoje wydatki miesięczne, związane z opłatami za media. W ocenie rozpoznającego wniosek, po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem domu i zakupie żywności, skarżąca rzeczywiście nie ma obiektywnie możliwości, aby we własnym zakresie ustanowić adwokata z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło