IV SA/Gl 169/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-12-09

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, jeśli wcześniejszy wniosek o ustalenie niepełnosprawności został rozpatrzony negatywnie?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie może być przyznane wcześniej niż od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, przy czym musi być to wniosek, na skutek którego zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności, a nie orzeczenie negatywne. Określenie w orzeczeniu o niepełnosprawności daty wstecznej powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, jeśli wcześniejszy wniosek w tej sprawie został rozpatrzony negatywnie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku o ustalenie niepełnosprawności, który zakończył się pozytywnym orzeczeniem. Wcześniejszy wniosek o ustalenie niepełnosprawności został rozpatrzony negatywnie. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku od daty wskazanej w pozytywnym orzeczeniu o niepełnosprawności lub od daty pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku za okres poprzedzający złożenie pozytywnie rozpatrzonego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta S. przyznał na rzecz A.A. zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] r. do [...]r. Początkową datę przysługiwania zasiłku określono według art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992, ze zm.) ustalając, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony w [...]r. Natomiast końcowy termin oznaczono na podstawie art. 24 ust. 4 tej ustawy, gdyż orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony – do [...]r. W odwołaniu małoletnia .A.A., reprezentowana przez ojca T.A. wniosła o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego także za okres od [...]r. do [...]r., albo za okres od [...]r. do [...]r., względnie przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że po raz pierwszy wystąpiła o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w lipcu 2007 r., jednak orzeczeniem z dnia [...]r. odmówiono zaliczenia małoletniej do osób niepełnosprawnych. Ponowny wniosek został złożony w [...]r. Co prawda w I instancji znowu został on rozstrzygnięty negatywnie, ale na skutek odwołania orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Ś. z dnia [...]r. skarżącą zaliczono do osób niepełnosprawnych, przy czym potwierdzono istnienie niepełnosprawności od [...] r. Z kolei wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został wniesiony we [...]r. Zdaniem strony zasiłek ten winien być przyznany, bądź to od czasu powstania niepełnosprawności, bądź też – od chwili złożenia pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, w całości podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium nie znalazło w szczególności podstaw prawnych do uwzględnienia żądań strony co do przyznania zasiłku za okres wcześniejszy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.A. wniosła o: 1) uchylenie decyzji obu instancji w części : a) pomijającej okres od [...]r. do [...]r.; b) albo pomijającej okres od [...]r. do [...] r.; 2) ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji w części pomijającej okres od [...]r. do [...]r., bądź okres od [...]r. do [...]r., 3) ewentualnie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa w części pomijającej okres od [...]r. do [...]r., bądź okres od [...]r. do [...]r. Skarżąca wnosiła też wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały w kwestii przyznania na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia od początkowego terminu ustalonego orzeczeniem o niepełnosprawności, a także o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności tego przepisu z przepisami Konstytucji RP i przepisami Konwencji Nr 159 Międzynarodowej Organizacji Pracy. W uzasadnieniu skargi skarżąca zasadniczo powtórzyła wywody odwołania, akcentując nieprawidłowości, jakich dopuszczono się przy rozpatrywaniu jej pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Co do zasady skarżąca uznała zaskarżoną decyzję za prawidłową. Jednak – według niej – błędnie ustalono początkowy termin przysługiwania zasiłku, z pominięciem terminu określonego w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia [...]r. Ewentualnie zasiłek powinien być przyznany – jej zdaniem – od [...]r., z uwagi na "rażące uchybienie proceduralne i naruszenie materialne Komisji Lekarskiej...". Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, jest zgodna z prawem. To zastrzeżenie jest o tyle właściwe, że w piśmie z dnia [...]r. słusznie skarżąca zauważa niedokładności, jakie występują w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym Kolegium wymienia wniosek z dnia [...]r. i decyzję z dnia [...]r., odnoszące się do przedstawiciela ustawowego skarżącej, a nie do niej samej. W odpowiedzi na skargę Kolegium dostrzega tę okoliczność, ale wyraźnie nie przyznaje swojej pomyłki. Tym niemniej wskazane uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Jej stan faktyczny jest bowiem niewątpliwy i bezsporny. Wynika z niego, że orzeczenie o odmowie zaliczenia skarżącej do osób niepełnosprawnych z dnia [...]r. stało się ostateczne i do czasu jego wydania skarżąca nie składała wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Wniosek taki złożyła dopiero we [...]r. po uzyskaniu orzeczenia z dnia [...]r. ustalającego jej niepełnosprawność i określającego czas powstania tej niepełnosprawności na [...]r. Te bezsporne okoliczności są wystarczające do pozytywnej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Mianowicie organy obu instancji trafnie zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, regulujące m.in. postępowanie w sprawie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego. W szczególności zgodnie z art. 24 ust. 2a tej ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie może być przyznane wcześniej niż od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Pomijając zatem nawet pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie należy wskazać, że bez wątpienia chodzi w nim o taki wniosek, na skutek którego zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności, a nie orzeczenie negatywne, odmawiające zaliczenia strony do osób niepełnosprawnych. Skarżąca potwierdza, że zaliczenie jej do osób niepełnosprawnych nastąpiło na skutek jej wniosku z [...]r., w związku z czym przyznanie zasiłku od [...]r. było prawidłowe. Skarżąca nie może się natomiast powoływać na wcześniejszy wniosek o ustalenie jej niepełnosprawności, skoro został on rozstrzygnięty negatywnie. Natomiast samo określenie w orzeczeniu z dnia [...]r., że niepełnosprawność skarżącej datuje się od [...] r. nie ma znaczenia w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Zapis ten nie powoduje bowiem zmiany tego pierwotnego negatywnego orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności. Orzeczenia tego wprawdzie skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego i sądowego, jednak dla wyniku sprawy nie było to niezbędne, gdyż nawet tylko hipotetyczne odniesienie się do tej kwestii jest wystarczające. Z kolei wniosek skargi o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie stosownej uchwały nie ma umocowania prawnego, bowiem za wyjątkiem przypadku określonego w art. 269 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.), dalej ppsa, który nie zachodzi w tej sprawie, wojewódzkim sądom administracyjnym nie przysługuje tego rodzaju inicjatywa uchwałodawcza. Natomiast Sąd nie dopatrzył się przesłanek do występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Uregulowanie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w rozpoznawanym kontekście nie budzi bowiem zastrzeżeń natury konstytucyjnej. Osoba niepełnosprawna może bowiem występować o ustalenie tej niepełnosprawności w każdym czasie, w tym również bezpośrednio po ujawnieniu się niepełnosprawności. Wskazany przepis pozwala w takim razie na przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od początku niepełnosprawności. Natomiast odrębną kwestią jest prawidłowość orzeczeń w przedmiocie niepełnosprawności. Wydawane są one z uwzględnieniem ogólnej procedury administracyjnej, umożliwiającej instancyjną i nadzorczą weryfikację decyzji administracyjnych. Samo subiektywne przekonanie skarżącej o wadliwości pierwotnego orzeczenia, bez wyczerpania trybu odwoławczego lub zainicjowania trybów nadzwyczajnych, nie może rodzić skutków prawnych, a tym bardziej stanowić oparcia do kwestionowania rozwiązań ustawowych. Określony w decyzji termin końcowy przysługiwania zasiłku nie był podważany przez skarżącą. Wypadnie zatem jedynie stwierdzić, że jest on zgodny z art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło