IV SA/Gl 169/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Pismem z dnia [...], A.K. działając jako pełnomocnik J.K. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Pełnomocnik podała, że z powodu braku wiedzy o działaniu sądu administracyjnego ze swojej winy nie zgłosiła się na rozprawę, na którą stawiennictwo było nieobowiązkowe. W konsekwencji nie miała ona informacji o rozstrzygnięciu sprawy i czekała na odpowiedź ze strony Sądu. Brak tej odpowiedzi uniemożliwił jej terminowe złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżącej jako przyczynę uchybienia terminu usprawiedliwiła brakiem wiedzy o procedurze sądowej, zaniechaniem uczestnictwa w rozprawie oraz oczekiwaniem na informację o sprawie ze strony Sądu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż A.K. nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez nią przyczyny nie usprawiedliwiają w żadnym wypadku uchybienia terminu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że pełnomocnik skarżącej została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy i wówczas pouczono ją również o trybie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 31 i 34 akt sądowych). Natomiast nie skorzystała ona z przysługującego jej uprawnienia, a zdaniem Sądu nastąpiło to w wyniku zwykłego niedbalstwa. Jak zresztą wskazano we wniosku uchybienie terminu nastąpiło w wyniku nieznajomości prawa, co bezsprzecznie świadczy o zawinieniu, gdyż po pierwsze "nieznajomość" prawa nie usprawiedliwia przekroczenia terminu, a po drugie strona za pośrednictwem pełnomocnika została prawidłowo pouczona o przepisach potrzebnych do terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Stosując się do przekazanych pouczeń miała wobec tego obiektywną możliwość dokonania uchybionej czynności w terminie. Świadczy to o zwykłym braku zachowania przez stronę należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Należy mieć również na uwadze fakt, że za zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi bezpośrednio strona, którą on reprezentuje. Skarżąca winna mieć świadomość, że wszczynając postępowanie sądowe musi czuwać nad stanem sprawy i pozostawać w gotowości do dokonywania określonych czynności procesowych z nią związanych. Wprawdzie Sąd czuwa nad zapewnieniem stronie, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pomocy i wskazówek w toku postępowania (czemu czyni zadość poprzez stosowanie pouczeń), jednakże nie może jej zastępować w czynnościach procesowych. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.