IV SA/Gl 170/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-11-19
Skład orzekający: Szczepan Prax, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spłata kredytu hipotecznego przez rodzinę wnioskodawcy, dokonująca się na jego rzecz, stanowi jego dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, wpływający na możliwość przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Spłata kredytu hipotecznego przez rodzinę wnioskodawcy, dokonywana na jego rzecz, stanowi jego dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ zwalnia go z określonych kwotowo zobowiązań finansowych. Bez znaczenia jest sposób dokonywania spłaty (bezpośrednio przez rodzinę lub za pośrednictwem wnioskodawcy) ani deklarowany zamiar zwrotu tych należności w przyszłości, gdyż ocenie podlega aktualna sytuacja prawna. Ponadto, potrzeba finansowa została zaspokojona w pełnym zakresie, co czyni kwestię podstawy prawnej świadczenia drugorzędną.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.M. ubiegał się o specjalny zasiłek celowy na pokrycie kosztów energii elektrycznej i gazu. Organ I instancji przyznał zasiłek, uwzględniając dochód wnioskodawcy, na który składała się miesięczna rata kredytu hipotecznego spłacanego przez jego rodzinę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję, wskazując na konieczność wykazania środków Ośrodka Pomocy Społecznej. Po ponownym rozpatrzeniu organ I instancji ponownie przyznał zasiłek, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na definicję dochodu z ustawy o pomocy społecznej i orzecznictwo NSA. Wnioskodawca skarżył decyzję, kwestionując wliczanie spłaty kredytu do dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz C. przyznał W.M. specjalny zasiłek celowy w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca w dniu [...] wystąpił o pomoc finansową. Podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że pomoc zostanie przeznaczona na częściowe pokrycie opłat za energię elektryczną i gaz. Organ ustalił fakt przekroczenia przez stronę ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 477 zł, gdyż jej dochód w [...] wyniósł [...] zł, na który składał się zasiłek okresowy w kwocie [...] zł oraz wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez rodzinę wnioskodawcy – w kwocie [...] euro = [...] zł. Z uwagi na utratę pracy i trudności z podjęciem nowego zatrudnienia organ uznał, że u wnioskodawcy występuje szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.), uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego.
Na skutek odwołania strony decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało wyliczenie dochodu strony za prawidłowe, ale oceniło, że decyzja I instancji została wydana przedwcześnie, gdyż dotychczas nie wykazano, jakimi środkami dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Burmistrz C. przyznał W.M. specjalny zasiłek celowy w kwocie [...] zł, wykazując w uzasadnieniu, że na taką kwotę opiewają łącznie przedłożone przez stronę faktury na gaz i energię, przy czym kwota [...] zł została już wypłacona w oparciu o pierwotną decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ ustalił dochód strony na kwotę [...] zł odpowiadającą wysokości miesięcznej raty kredytu spłacanego za wnioskodawcę przez jego rodzinę. Stwierdzając przekroczenie kryterium dochodowego organ ponownie przyjął istnienie przesłanek z art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
W odwołaniu wnioskodawca zakwestionował sposób obliczenia jego dochodu uważając, że nie wlicza się do niego zaciągniętego kredytu, czy pożyczki. Domagał się właściwego ustalenia dochodu, będącego podstawą do przyznania zasiłku okresowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając całkowicie jej ustalenia i wnioski. Kolegium powołało się na pojęcie dochodu wyznaczone w art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej i przytoczyło wyrok NSA z dnia 8.12.2006 r., sygn. akt I OSK 700/06, według którego kwoty pożyczek, kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu.
W skardze W.M. wyraził ponownie pogląd, że za dochód można uznać tylko takie składniki, które powodują przysporzenie majątkowe, co nie występuje w przypadku kredytu lub pożyczki, podlegających zasadniczo zwrotowi. W piśmie z dnia [...] skarżący, poprzez swojego pełnomocnika z urzędu, sprecyzował wnioski skargi, domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił, że spłaty kredytu dokonuje jego siostra, a więc spłata ta nie może stanowić jego dochodu. Wskazał na brak innych dochodów poza świadczeniami z pomocy społecznej, w związku z czym spełnia warunki do uzyskania zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna z dwóch powodów. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zgłoszona potrzeba została zaspokojona w pełnym zakresie. Mianowicie ogólnikowe żądanie wniosku o udzielenie pomocy finansowej zostało skonkretyzowane w toku wywiadu środowiskowego, podczas którego ustalono, że pomoc ma być przeznaczona na częściowe pokrycie należności za gaz i energię elektryczną (k – 16 odwr. akt administracyjnych). Pod tym ustaleniem skarżący się podpisał bez zastrzeżeń. Skarżący złożył dwa rachunki za wskazane media, opiewające łącznie na kwotę przyznaną mu przez organ I instancji. Tym samym wniosek został uwzględniony w całości. Z tego punktu widzenia kwestia podstawy prawnej udzielonego świadczenia staje się drugorzędna, bowiem zarówno wskazywany przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] art. 39, jak i powołany przez organy art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej dotyczą bezzwrotnych zasiłków celowych, których przedmiotowy charakter jest identyczny. Tak więc nawet ewentualne wadliwe wskazanie podstawy prawnej nie ma wpływu na wynik sprawy, a zwłaszcza na sferę uprawnień skarżącego.
Tym niemniej za prawidłowe należy uznać ustalenie przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego. W istocie przekroczenie to nie wynika z faktu pobrania przez niego kredytu hipotecznego, lecz z dokonywanych przez jego rodzinę spłat rat tego kredytu, co następuje na jego rzecz, a więc zwalnia go z określonych kwotowo zobowiązań finansowych. Bez znaczenia jest to, czy rodzina (siostra – według treści wymienionego pisma procesowego) przekazuje raty kredytu bezpośrednio bankowi, czy za pośrednictwem skarżącego, bowiem w obu przypadkach stanowi to przychód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Deklarowany przez skarżącego zamiar zwrotu rodzinie tych należności w przyszłości nie ma wpływu na ocenę jego aktualnej sytuacji prawnej. Z wcześniej podniesionego powodu kwestia ta nie wymagała zresztą bliższego wyjaśniania. Wobec tego, że sprawa administracyjna dotyczyła zaspokojenia konkretnie zgłoszonej potrzeby, która następuje przez przyznanie zasiłku celowego, pominąć należało sformułowania skarżącego dotyczące zasiłku okresowego, gdyż nie wiąże się on z przedmiotem tej sprawy.
Z uwagi na powyższe, skoro zaskarżona decyzja w ostatecznym wyniku odpowiada wymogom legalności, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło