IV SA/Gl 170/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-08

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, gdy strona jest długotrwale bezrobotna, utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej i wsparcia rodziny, a jej sytuacja materialna jest trudna?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z długotrwałego bezrobocia, braku własnych zasobów finansowych i majątkowych, a także konieczności utrzymania się ze świadczeń pomocy społecznej i wsparcia rodziny, uniemożliwia mu pokrycie kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący W.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na bezrobocie od października 2011 r., brak prawa do zasiłku, liczne zobowiązania (kredyt hipoteczny, alimenty, opłaty za mieszkanie, zadłużenie wobec kasy zapomogowo-pożyczkowej, czesne za studia) oraz utrzymywanie się ze świadczeń pomocy społecznej i wsparcia rodziny. W toku postępowania przedstawił dokumenty potwierdzające jego zadłużenia i trudną sytuację.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W dniu 14 lutego 2013 r., wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nr [...] z dnia [...]r., do tutejszego Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym W.M. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, iż od października 2011 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, a równocześnie obciążają go liczne zobowiązania z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego, alimentów na rzecz syna, kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz i opłaty za tzw. media), spłaty długu wobec kasy zapomogowo pożyczkowej, opłat za studia, a także wydatków na wyżywienie i zakup odzieży. W tym miejscu wnioskodawca podniósł, że jedynym źródłem utrzymania są dla niego świadczenia otrzymywane w ramach pomocy społecznej a także wsparcie rodziny, która pomaga mu opłacać "najpilniejsze" spośród powyższych obciążeń. Skarżący dodał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 28 lutego 2013 r.) skarżący nadesłał między innymi kopie: kartoteki księgowej obrazującej stan jego zaległości czynszowych za rok 2012 r. (w kwocie 736,20 zł), pisma przedprocesowego potwierdzającego zadłużenie z tytułu czesnego za studia (na kwotę 1.063,33 zł), umowy kredytu hipotecznego, wezwania do spłaty zadłużenia wobec kasy zapomogowo-pożyczkowej w zakładzie pracy, w którym był w przeszłości zatrudniony (zobowiązanie na kwotę 1.454,28 zł), wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]r. na mocy którego zasądzono od niego alimenty na rzecz syna, w kwocie 600 zł miesięcznie oraz decyzji o przyznaniu mu świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek okresowy, zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności oraz pokrycie należności za gaz i energię elektryczną). Wraz z kopiami powyższych dokumentów wnioskujący nadesłał (pocztą elektroniczną) pismo przewodnie, w którym wywiódł, że dane dotyczące jego sytuacji materialnej znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym dołączonym do akt administracyjnych niniejszej sprawy. Odpowiadając na kolejne wezwanie do uzupełnienia danych wykazanych we wniosku (zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2013 r., W.M. nadesłał kopię aktualnego (wydanego w dniu 10 kwietnia 2013 r.) zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w B. potwierdzającego, że od 11 stycznia 2012 r. jest bezrobotnym, bez prawa do pobierania zasiłku. Oświadczył przy tym, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie opłaca aktualnie alimentów na syna oraz wskazał, iż utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej oraz ze wsparcia udzielanego przez rodzinę i znajomych. Nadto wyjaśnił, że zawisła przez Sądem Okręgowym w K. sprawa z jego powództwa przeciwko byłemu pracodawcy o odszkodowanie jest nadal w toku (uprawdopodobnił ten fakt kopią wezwania do stawiennictwa w tym Sądzie w dniu 16 kwietnia 2013 r.). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), a tym samym skarżący jest w niej zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku W.M. o ustanowienie fachowego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Dokumenty źródłowe nadesłane przezeń w toku postępowania, a także dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym, iż jest on osobą długotrwale bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku (vide: przedstawione zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B.), obciążają go zaległości płatnicze (patrz przedłożone kopie: "pisma przedprocesowego", "wezwania do spłaty zadłużenia" oraz kartoteki księgowej dotyczącej czynszu) i utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej (vide: nadesłane kopie decyzji administracyjnych) oraz ze wsparcia udzielanego przez bliskich. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło