IV SA/Gl 170/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-19
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji dyscyplinarnej dla studentów, wydane na podstawie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i Kodeksu postępowania karnego, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym?Ratio decidendi
Orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej, choć nie są decyzjami administracyjnymi, podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 221 Prawa o szkolnictwie wyższym. Sąd administracyjny bada wyłącznie zgodność orzeczenia z prawem materialnym i procesowym, a nie jego merytoryczną słuszność. W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie nie naruszyło prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.Stan faktyczny
Student A.A. został obwiniony o popełnienie czynów uchybiających godności studenta, w tym zniesławienie wykładowcy, podjęcie studiów bez zgody dziekana i niepowiadomienie o zmianie adresu. Komisja Dyscyplinarna wymierzyła mu karę nagany. Odwołanie studenta zostało odrzucone przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną. Student zaskarżył orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. pominięcie dowodu i niezgodność regulaminu studiów z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A.A. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] w przedmiocie popełnienia czynów uchybiających godności studenta oddala skargę.
Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Uniwersytetu [...] w K., w dniu [...]r., po przeprowadzeniu rozprawy, uznała studenta A.A. za obwinionego popełnienia czynów uchybiających godności studenta polegających na: zniesławieniu w K., w dniu 15 stycznia 2013 r., dr M.D. przez wywieszenie w miejscu publicznym obraźliwych uwag pod jej adresem (pkt 1) i tym czynem publiczne okazywanie jej braku szacunku oraz stawianie jej warunków pod groźbą zawiadomienia rektora (pkt 2), podjęciu w roku 2011 studiów na drugim kierunku studiów bez wymaganej zgody dziekana (pkt 3), niepowiadomieniu do dnia 25 marca 2013 r. władz Uniwersytetu o zmianie adresu zamieszkania (pkt 4), w związku z tym wymierzyła mu karę dyscyplinarną nagany. Materialnoprawną podstawę orzeczenia stanowił art. 211 w związku z art. 212 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa"). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że postanowieniem z dnia [...]r. Komisja Dyscyplinarna wszczęła w tej sprawie postępowanie dyscyplinarne. W jego wyniku ustaliła, że w dniu 15 stycznia 2013 r. A.A., będąc seminarzystą dr M.D. wobec jej niezastania na dyżurze, pozostawił na tablicy informacyjnej obok jej pokoju odręcznie napisaną kartkę o treści: "P. Dr ze względu na Pani notoryczne niewywiązywanie się ze swoich obowiązków w postaci odbywania swoich dyżurów w określonym terminie nie mogę zaliczyć pracy licencjackiej. Jeżeli nie pojawi się pani po raz trzeci za tydzień na swój dyżur będę musiał to zgłosić do rektora" (cytat). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w postaci wyjaśnień A.A., zeznań świadków i zgromadzonych dokumentów, jego wina nie budzi wątpliwości. Dowody te są wiarygodne i wzajemnie się uzupełniają oraz potwierdzają, że takie zachowanie stanowiło naruszenie przepisów obowiązującego Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] w K. (załącznik do obwieszczenia Rektora z dnia 14 maja 2012r.), zwłaszcza jego: § 9 pkt 1, zgodnie z którym student jest obowiązany do postępowania zgodnie z treścią ślubowania przedstawioną w Statucie, zasadami moralnymi i etycznymi określonymi w Kodeksie etyki studenta i przepisami obowiązującymi na tej Uczelni; § 6 pkt 5, zgodnie z którym student ma prawo uczestniczenia za zgodą dziekana w zajęciach na innych kierunkach studiów; § 9 pkt 4, zgodnie z którym student jest zobowiązany do informowania Uczelni o zmianie adresu. Zachowanie A.A., polegające na zniesławieniu i publicznym okazywaniu braku szacunku względem pokrzywdzonej dr M.D., organ uznał za uchybiające godności studenta. Czyn ten wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 211 ust. 1 ustawy i zasługuje na jednoznaczne potępienie. Dodatkową okolicznością obciążającą jest fakt, że przewinienia dopuścił się student prawa, od którego należy oczekiwać szczególnego poszanowania porządku prawnego. Na jego niekorzyść przemawia też to, iż nie przyznał się do winy i nie zdaje sobie sprawy z tego, że jego zachowanie było niewłaściwe oraz nie wyraził żalu z tego powodu, przez co zasługuje na wymierzoną karę, która jest niższa niż wnioskowana przez Rzecznika Dyscyplinarnego.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia z dnia [...]r., A.A. reprezentowany przez pełnomocnika, domagał się uniewinnienia z zarzucanych mu w punkcie 3 i 4 czynów oraz wymierzenia łagodniejszej kary w postaci upomnienia. Jego zdaniem postępowanie wyjaśniające nie udowodniło ani też nie uprawdopodobniło "zniesławienia", "obraźliwych uwag", "groźby", "publicznego okazywania braku szacunku", tym bardziej nie da się tego przypisać treści wywieszonej kartki. Dodatkowo sformułowania zawarte w orzeczeniu, takie jak: "Na niekorzyść.... przemawia..., że... 1) nie przyznał się do winy...2) nie wyraził żalu z tego powodu...(...)" nie mogą wpływać na rodzaj wymierzonej kary. Zabrania tego konstytucyjne prawo każdego obywatela do nieprzyznawania się do winy, a wyrażenie żalu może ewentualnie wpływać na obniżenie kary.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Uniwersytetu [...] w K. orzeczeniem z dnia [...]r. nie uwzględniła zarzutów odwołania i utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, że ustalenia faktyczne będące podstawą przypisania obwinionemu winy potwierdziły naruszenie zasad określonych w Regulaminie studiów i stanowią czyn uchybiający godności studenta. Podzielił argumentację, iż zachowanie obwinionego nie może być w żaden sposób usprawiedliwione, zarówno co do treści, jak i formy. Publiczne czynienie uwag pod adresem promotora, które w swojej treści okazywało lekceważenie oraz kwestionowanie wykonywania przez niego obowiązków służbowych jako wykładowcy nie jest dopuszczalne. Wobec studenta prawa oczekiwania co do przestrzegania zasad porządku prawnego są wyższe, zatem w sposób szczególny powinien on przywiązywać wagę do postępowania, zgodnie z takimi zasadami. Jeśli student ma jakiekolwiek uwagi, co do wykonywania obowiązków przez wykładowcę, to powinien wykorzystać w tym celu drogę służbową, zwłaszcza powiadomić jego bezpośrednich przełożonych. Jedynie w ten sposób obwiniony mógł zgodnie z prawem kwestionować wykonywanie obowiązków wykładowcy przez pokrzywdzoną. Inne formy, dokonywane w publiczny sposób, okazujące pokrzywdzonej lekceważenie i podważając jej autorytet należy uznać za niedopuszczalne. Z tych przyczyn zachowanie obwinionego jest naganne, co więcej nie uznał on swojego zachowania za niewłaściwe i nie wyraził żalu z tego powodu. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowana kara nagany w pełni odpowiada zarówno stopniowi winy, jak i społecznej szkodliwości czynu oraz spełnia wszelkie cele, zarówno w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej.
A.A., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. wniósł skargę na powyższe orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...]r., domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu pominięcia przy jego wydaniu dowodu w postaci pisma z dnia 24 stycznia 2013 r. pod nazwą "podanie o zmianę promotora", który to dowód znajdował się w wyłącznym posiadaniu Uczelni i powinien z urzędu być dołączony do akt sprawy. Pismo to zostało przyjęte przez dziekana i nowego promotora, a powodem jego złożenia było nienależyte wykonywanie obowiązków przez dr M.D. Dodatkowo, wniósł o uznanie przepisów zawartych w Regulaminie studiów za niezgodne z Konstytucją RP, bowiem one "zakazują" i "zobowiązują", a w konsekwencji stanowią podstawę karania dyscyplinarnego w przypadku podjęcia studiów na drugim kierunku studiów bez wymaganej zgody dziekana i niepowiadomienia władz Uniwersytetu o zmianie adresu zamieszkania. Art. 70 ust. 1 Konstytucji RP nie przewiduje żadnych warunków ograniczających lub warunkujących prawo do nauki, ani też uzależniających je od jakiejkolwiek zgody, czy też powiadomienia. Zatem zapisy, w tym zakresie dokonane w Regulaminie studiów, nie mogą wywoływać żadnego negatywnego skutku prawnego dla kogokolwiek, a wymierzanie za to kar dyscyplinarnych jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę, Rektor Uniwersytetu [...] w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaznaczył, iż zarzuty sprecyzowane w skardze nie były podnoszone w toku postępowania przed Komisją Dyscyplinarną i Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną dla Studentów. Niezadowolenie studenta ze współpracy z pracownikami naukowymi nie może być inaczej manifestowane niż w sposób zgodny z obowiązującym prawem, w tym z Regulaminem studiów oraz dobrymi obyczajami panującymi na Uniwersytecie [...], którego zadaniem jest takie kształtowanie młodych ludzi (studentów), by po zakończeniu nauki przenosili zwyczaje akademickie do świata zewnętrznego, a nie na odwrót, czyli przenoszenie niegodnych obyczajów ze świata zewnętrznego na Uniwersytet. Z uwagi na to, że zachowanie skarżącego uchybiło godności studenta, wymierzona mu kara nagany jest adekwatna do popełnionych przez niego czynów.
Na rozprawie, w dniu 14 stycznia 2015 r., pełnomocnik skarżącego jeszcze raz akcentował, że wniosek o zmianę promotora zawierał taką samą argumentację, jak treść kartki wywieszonej na tablicy ogłoszeń i wniosek ten został uwzględniony, chociaż oddalono go jako wniosek dowodowy w niniejszej sprawie. Przytoczył również zarzuty sprecyzowane w skardze i podniósł, że ocena wykładowców, w trybie art. 132 ust. 3 ustawy, powinna być dokonywana przez studentów w drodze anonimowych ankiet a nie publicznie i imiennie. Pełnomocnik organu administracji zaznaczył, iż brak jest uzasadnienia decyzji podjętej w sprawie skarżącego co do zmiany promotora, dlatego nie są znane jej przesłanki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Po myśli art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową ich kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 27 maja 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, zwana dalej w skrócie, tak jak dotychczas "ustawa"). Przepis art. 221 tej ustawy stanowi, że od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej służy skarga do sądu administracyjnego, tak więc zaskarżeniu podlega wyłącznie prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Nie można w tym trybie kwestionować postanowień szczegółowych regulaminu studiów, czy też statutu konkretnej uczelni.
W świetle przywołanych wyżej przepisów obowiązującego prawa, orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej nie są, podobnie jak orzeczenia komisji dyscyplinarnych, decyzjami administracyjnymi ani nawet aktami administracyjnymi. Nie są one wydawane w trybie przepisów postępowania administracyjnego, ale w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego, do którego odsyła art. 223 ustawy. Jest to spowodowane tym, że celem postępowania dyscyplinarnego jest orzekanie o winie i karze. Oznacza to, że odwoławcza komisja dyscyplinarna orzeka na podstawie przepisów omawianej ustawy, a w sprawach w niej nieuregulowanych w trybie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania karnego. Sąd administracyjny nie ocenia, co należy w tym miejscu jeszcze raz mocno podkreślić, czy orzeczenie jest słuszne, ale wyłącznie to, czy mieści się ono w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organy postępowania dyscyplinarnego oraz zgodności z prawem zapadłego w tym postępowaniu orzeczenia.
Rozpatrując sprawę w ramach przywołanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania i to na zasadach określonych w ustawie. Autonomia szkół wyższych oznacza, że organy uczelni posiadają tzw. "władztwo wewnętrzne", które z woli ustawodawcy pozwala na ustalenie własnych zasad obowiązujących w działalności uczelni. W zakresie tej autonomii mieści się także ustalenie postanowień statutu uczelni (por. art. 56 ustawy) oraz regulaminu studiów, w tym ich organizację i tok oraz prawa i obowiązki studenta (art. 160 ust. 1 ustawy). Regulamin studiów na poszczególnych kierunkach jest uchwalany przez senat uczelni w trybie określonym w art. 161 ustawy. Nie można zatem postanowień regulaminu kwestionować w niniejszej sprawie, na co wskazuje zarzut sprecyzowany w treści skargi, dotyczący wyrażenia zgody przez dziekana na uczestniczenie w zajęciach na innych kierunkach studiów (§ 6 pkt 5 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] w K., dostępny w internecie) oraz informowania o zmianie adresu (§ 9 pkt 4 tego Regulaminu).
Bezspornie student jest obowiązany postępować zgodnie z rotą składanego ślubowania i regulaminem studiów, w szczególności również obowiązany jest do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni, w tym zasad etyki studenta (por. art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy). Ten ustawowy obowiązek związany jest z zasadami odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów.
W art. 223 ustawy wskazuje się, że: "Do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów, z wyjątkiem postępowania przed sądami koleżeńskimi, w sprawach nieuregulowanych odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego z wyłączeniem art. 82" (cytat). Ponadto, tryb postępowania w tych sprawach reguluje wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 224 ustawy, rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz. U. nr 236, poz. 1707, zwanego dalej w skrócie: "rozporządzeniem z dnia 6 grudnia 2006 r.").
Istotę postępowania dyscyplinarnego scharakteryzował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r., sygn. K. 22/00 (OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268). Wskazał, że "deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność dyscyplinarna związana może być z czynami, które nie podlegają odpowiedzialności karnej. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie oznacza, że postępowanie dyscyplinarne staje się postępowaniem karnym".
W odniesieniu do spraw dyscyplinarnych i to niezależnie od stadium postępowania zwykłego, bądź postępowań nadzwyczajnych mają zastosowanie przepisy tylko tych trzech aktów prawnych: ustawy, rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2006 r. oraz odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego. W sprawach tych przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują żadnego zastosowania.
Stosownie do treści art. 226 ust. 1 zdanie 1 ustawy za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyny uchybiające godności studenta student ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Przepis ten przewiduje dwie podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej. Pierwszą z nich jest naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni, a drugą czyn uchybiający godności studenta. Za ten sam czyn student nie może być ukarany jednocześnie przez sąd koleżeński i komisję dyscyplinarną. Karami dyscyplinarnymi są zgodnie z treścią art. 212 ustawy: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) nagana z ostrzeżeniem; 4) zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do jednego roku; 5) wydalenie z uczelni.
Organ administracji ma prawo do wymierzenia kary dyscyplinarnej za czyn będący deliktem dyscyplinarnym, tj. np. czyn uchybiający godności studenta, który w skrajnych przypadkach może być również przestępstwem, jak również za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni.
Warto w związku z tym zwrócić uwagę, że w tym przypadku przepisami prawa materialnego są wyłącznie przepisy art. 211 i art. 212 w związku z art. 221 ustawy. Zadaniem Komisji Dyscyplinarnych obu instancji nie było badanie i ustalenie czy obwiniony dopuścił się przestępstwa, ale badanie odpowiedzialności w zakresie naruszenia przepisów obowiązujących w uczelni oraz czy dopuścił się czynu uchybiającego godności studenta. W związku z powyższym zasadne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi na treść złożonego przez skarżącego ślubowania, przez którego złożenie i immatrykulację nabył prawo bycia studentem, oraz obowiązki studenta określone w Regulaminie studiów Uniwersytetu [...] w K., w tym przypadku jego § 9 pkt 1, 4, 5 i 6 w związku z § 2 ust. 2 i § 10 (postępować zgodnie z treścią ślubowania, zasadami moralnymi i etycznymi określonymi w Kodeksie etyki studenta i obowiązującymi w uczelni - pkt 1; informowania uczelni o zmianie między innymi adresu - pkt 4; wypełniania obowiązków wynikających z programu kształcenia i innych określonych odrębnymi przepisami - pkt 5 i 6). Regulamin studiów (dostępny w internecie) wskazał również na odpowiedzialność za naruszenie przepisów obowiązujących w Uczelni lub czyny uchybiające godności studenta, w szczególności postępowanie niezgodne z Kodeksem etyki studenta (§ 10).
Stosując się do Kodeksu etyki studenta Uniwersytetu [...] w K. (dostępny w internecie) student w swoim zachowaniu ma kierować się uczciwością i przyzwoitością, a w kontaktach z innymi przestrzega zasad dobrego wychowania i dobrych obyczajów, jak również ma obowiązek zapoznania się z ustawą, Statutem Uniwersytetu [...], obowiązującym Regulaminem studiów oraz przestrzegać norm w nich zawartych (§ 1 i 2 Kodeksu etyki), jak również w stosunku do pracowników naukowych ma traktować ich z należytym szacunkiem, przestrzegać w kontaktach z nimi zasad dobrego wychowania i obyczajów akademickich oraz w sposób adekwatny reagować na wszelkie przejawy zachowań nieetycznych tych pracowników (§ 8-10 tego Kodeksu). Dodatkowo, student ma dbać o dobre imię Uniwersytetu i współdziałać w celu ulepszenia jego funkcjonowania (§ 16-18 w związku z § 23 i 24 Kodeksu etyki).
Ustalenia faktyczne będące podstawą przypisania obwinionemu winy potwierdziły naruszenie zasad określonych w Regulaminie studiów i niewątpliwie stanowią czyn uchybiający godności studenta. Takie zachowanie nie może być w żaden sposób usprawiedliwione, zważywszy na samą formę i treść publicznego zamanifestowania niezadowolenia pod adresem promotora a nie wykorzystanie w sprawie możliwości powiadomienia jego bezpośrednich przełożonych. Upublicznianie własnych ocen na temat pracownika dydaktycznego i czynienie negatywnych uwag z uwzględnieniem kwestionowania wykonywania przez niego obowiązków służbowych jako promotora pracy licencjackiej nie jest dopuszczalne. Nadto, z akt sprawy wynika, że skarżący ustosunkowywał się do każdego dowodu w sprawie, zadawał pytania i składał obszerne wyjaśnienia (por. pismo z dnia 22 kwietnia 2013 r., k. 18 i z dnia 3 czerwca 2013 r., k. 22 akt administracyjnych). Umożliwiono mu także składanie wniosków dowodowych, z czego skorzystał, co również świadczy o przestrzeganiu obowiązującej na podstawie rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2006 r. procedury postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego (k. 12-17 i 20).
Wydając zaskarżone orzeczenie organ uzasadnił je zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi sporządzenia uzasadniania, wskazując m.in. jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich oparł się dowodach, dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym oraz których dowodów nie dopuścił i z jakiej przyczyny (postanowienie o oddaleniu wniosku dowodowego, między innymi w zakresie faktycznej obecności promotora na dyżurach, którego uwzględnienia z urzędu domagał się skarżący w treści skargi, k. 19).
Stosownie do treści § 20 ust. 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2006 r. komisja dyscyplinarna co do zasady posiada swobodę w zakresie postępowania dowodowego. Oznacza to, że komisja dyscyplinarna decyduje o tym jaki dowód przeprowadzić, a jedynym kryterium przy podejmowaniu decyzji jest ocena przydatności danego dowodu w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy rzecznik dyscyplinarny podjął decyzje o oddaleniu wniosku obrońcy, uznając że wniosek dowodowy nie ma znaczenia dla sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy na okoliczność popełnienia przez studenta przewinienia dyscyplinarnego w dniu 15 stycznia 2013 r. jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2013 r. oceniono również złożone wyjaśnienia i dowody na okoliczność ich przydatności, co znajduje pełne uzasadnienie w aktach postępowania dyscyplinarnego.
W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, stanowiska obrońcy i przyjętej przez niego linii obrony oraz wyjaśnień skarżącego (obwinionego), komisja dyscyplinarna prawidłowo uznała, że przeprowadzenie wnioskowanych przez obrońcę dowodów nie wniosłoby nic nowego w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż w sprawie pominięto jako dowód pismo skarżącego z dnia 24 stycznia 2013 r. pod nazwą "podanie o zmianę promotora", który to dowód znajdował się w wyłącznym posiadaniu Uczelni i powinien z urzędu być dołączony do akt sprawy, zauważyć przyjdzie, że dokonana zmiana promotora miała miejsce w dniu 18 lutego 2013 r., czyli już po dniu 15 stycznia 2013 r. i z tego powodu nie było podstaw do uznania, że ta zmiana miała wpływ na czyn uchybiający godności studenta i naruszenie przez niego przepisów obowiązujących w Uczelni, który miał miejsce w dniu 15 stycznia 2013 r. Dodatkowo, złożone przez skarżącego pismo zostało rozpatrzone pozytywnie na wniosek nie tylko skarżącego, ale również dotychczasowego promotora, na co wskazuje treść pisma Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] (k. 6 akt administracyjnych).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w związku z tym nie podzielił zarzutu odnoszącego się do niedostatecznego rozważenia okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, czy też ewentualnie późniejszych działań polegających na zmianie promotora na pisemny wniosek skarżącego, jak i dr M.D.
Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwoliła stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W jego wyniku organy orzekające uznały skarżącego za winnego popełnienia czynu uchybiającego godności studenta i orzekły karę dyscyplinarną nagany uznając, iż taka kara wskazuje na powszechnie pożądany wymóg respektowania dobrych obyczajów akademickich oraz odzwierciedla obowiązek poszanowania promotora przez studenta. Zdaniem organów orzekających, orzeczenie innej kary byłoby przyzwoleniem i zachętą do zachowań naruszających prawo, a zarazem uchybiających godności studenta.
Podzielić należy stanowisko, że status studenta prawa, to nie tylko wysoki poziom wiedzy i umiejętności, ale także w równym stopniu wysoki ponadprzeciętny poziom etycznych zachowań stanowiący wzór zachowania dla innych osób, w szczególności kadry przyszłych elit społecznych.
Tymczasem od potencjalnych kandydatów na prawników i politologów, którzy w przyszłości z założenia stanowić mają zaplecze intelektualne i etyczne społeczeństwa oraz zajmować się będą stosowaniem i wykonywaniem przepisów prawa, a także ich oceną oczekiwać należy szczególnie jednoznacznie etycznych zachowań i żadne powody, wynikające z młodego wieku, braku doświadczenia życiowego czy lekkomyślności nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zachowań naruszających prawo, a tym samym wpływać na zastosowanie łagodniejszej kary dyscyplinarnej.
Nie sposób również uznać z prawidłowy zarzut skarżącego pozbawienia go możliwości obrony swoich praw z uwagi na treść wniosku o ukaranie z dnia 13 maja 2013 r. i postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...]r., jak również ilości pism wymienianych pomiędzy Komisją Dyscyplinarna dla Studentów a obrońcą obwinionego (obecnie pełnomocnikiem skarżącego) oraz jego aktywny udział na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego.
Mając na uwadze poczynione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia rozważania zauważyć przyjdzie, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niezastosowania zasady gradacji kar wymienionych w art. 212 ustawy, z którego treści nie wynika obowiązek wyczerpania katalogu kar od najłagodniejszej do najsurowszej. Zaskarżone orzeczenie wskazuje jasno i klarownie powód zastosowania wobec skarżącego wymierzonej mu kary i jest przekonywująco uzasadnione.
Zważyć w tym miejscu należy, że władze Uniwersytetu [...] uznały, że nie było to przewinienie mniejszej wagi i Rektor nie wymierzył skarżącemu kary upomnienia (por. art. 214 ust. 2 ustawy). Zachowano w sprawie i nie przekroczono terminu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego określonego w art. 217 ust. 3 ustawy, bowiem pismem z dnia 26 lutego 2013 r. poinformowano Rektora Uniwersytetu [...] o popełnieniu przez skarżącego czynu uzasadniającego nałożenie na niego kary (k. 7 i 10 akt administracyjnych).
W tym stanie rzeczy, w świetle ustalonego w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, jak zasadnie podniósł organ odwoławczy wymierzona skarżącemu kara jest adekwatna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia. W pełni odpowiada zarówno stopniowi winy, jak i społecznej szkodliwości czynu oraz spełnia wszelkie cele, zarówno w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Dodatkowo, pełni funkcję usunięcia skutków naruszenia prawa i respektowania dobrych obyczajów akademickich oraz poszanowania promotora studenta. Publiczne czynienie uwag pod adresem promotora, które w swojej treści okazywało lekceważenie oraz kwestionowanie wykonywania przez niego obowiązków służbowych jako wykładowcy, podważając jego autorytet nie jest dopuszczalne. Jeśli student ma jakiekolwiek uwagi, co do wykonywania obowiązków przez wykładowcę, to powinien wykorzystać w tym celu drogę służbową, zwłaszcza powiadomić jego bezpośrednich przełożonych. Jakiekolwiek inne formy i to dokonywane w publiczny sposób, okazujące lekceważenie nie zasługują na akceptację. Dokonując powyższej oceny organ nie naruszył art. 4 K.p.k. statuującego zasadę obiektywizmu organów procesowych oraz nie uchybił uregulowanej w art. 7 K.p.k. zasadzie swobodnej oceny dowodów, mających w sprawie zastosowanie na podstawie odesłania zawartego w art. 223 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 70 Konstytucji RP zaskarżone orzeczenie w sposób prawidłowy wyjaśniło tok rozumowania prowadzący do zastosowania przytoczonych w nim przepisów prawa materialnego.
Podkreślić należy, że powołując się na wykładnię prokonstytucyjną, nie można nadawać przepisom ustawy znaczenia sprzecznego z ich treścią. Stosowanie prawa przez sądy nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne i rozważania prawne, Sąd, stanął na stanowisku, iż złożona skarga i jej uzupełnienie przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie nie zawierają uzasadnionych zarzutów, a przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło