IV SA/Gl 171/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-08
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest osobą długotrwale bezrobotną, obciążoną licznymi zobowiązaniami finansowymi i utrzymującą się ze świadczeń pomocy społecznej oraz wsparcia rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z długotrwałego bezrobocia, braku własnych zasobów finansowych, licznych zobowiązań (kredyt hipoteczny, alimenty, czynsz, studia, zadłużenie) oraz utrzymywania się głównie ze świadczeń pomocy społecznej i wsparcia rodziny, uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.Stan faktyczny
Skarżący W.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną: bezrobociem od października 2011 r., brakiem zasiłku, licznymi zobowiązaniami (kredyt, alimenty, czynsz, studia, długi) oraz utrzymywaniem się ze świadczeń pomocy społecznej i wsparcia rodziny. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego;
W dniu 14 lutego 2013 r., wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nr [...] z dnia [...]r., do tutejszego Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym W.M. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, iż od października 2011 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, a równocześnie obciążają go liczne zobowiązania z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego, alimentów na rzecz syna, kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz i opłaty za tzw. media), spłaty długu wobec kasy zapomogowo pożyczkowej, opłat za studia, a także wydatków na wyżywienie i zakup odzieży. W tym miejscu wnioskodawca podniósł, że jedynym źródłem utrzymania są dla niego świadczenia otrzymywane w ramach pomocy społecznej a także wsparcie rodziny, która pomaga mu opłacać "najpilniejsze" spośród powyższych obciążeń.
Skarżący dodał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 28 lutego 2013 r.) skarżący nadesłał między innymi kopie: kartoteki księgowej obrazującej stan jego zaległości czynszowych za rok 2012 r. (w kwocie 736,20 zł), pisma przedprocesowego potwierdzającego zadłużenie z tytułu czesnego za studia (na kwotę 1.063,33 zł), umowy kredytu hipotecznego, wezwania do spłaty zadłużenia wobec kasy zapomogowo-pożyczkowej w zakładzie pracy, w którym był w przeszłości zatrudniony (zobowiązanie na kwotę 1.454,28 zł), wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]r. na mocy którego zasądzono od niego alimenty na rzecz syna, w kwocie 600 zł miesięcznie oraz decyzji o przyznaniu mu świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek okresowy, zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności oraz pokrycie należności za gaz i energię elektryczną). Wraz z kopiami powyższych dokumentów wnioskujący nadesłał (pocztą elektroniczną) pismo przewodnie, w którym wywiódł, że dane dotyczące jego sytuacji materialnej znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym dołączonym do akt administracyjnych niniejszej sprawy.
Odpowiadając na kolejne wezwanie do uzupełnienia danych wykazanych we wniosku (zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2013 r., W.M. nadesłał kopię aktualnego (wydanego w dniu 10 kwietnia 2013 r.) zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w B. potwierdzającego, że od 11 stycznia 2012 r. jest bezrobotnym, bez prawa do pobierania zasiłku. Oświadczył przy tym, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie opłaca aktualnie alimentów na syna oraz wskazał, iż utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej oraz ze wsparcia udzielanego przez rodzinę i znajomych. Nadto wyjaśnił, że zawisła przez Sądem Okręgowym w K. sprawa z jego powództwa przeciwko byłemu pracodawcy o odszkodowanie jest nadal w toku (uprawdopodobnił ten fakt kopią wezwania do stawiennictwa w tym Sądzie w dniu 16 kwietnia 2013 r.).
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), a tym samym skarżący jest w niej zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku W.M. o ustanowienie fachowego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Dokumenty źródłowe nadesłane przezeń w toku postępowania, a także dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym, iż jest on osobą długotrwale bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku (vide: przedstawione zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B.), obciążają go zaległości płatnicze (patrz przedłożone kopie: "pisma przedprocesowego", "wezwania do spłaty zadłużenia" oraz kartoteki księgowej dotyczącej czynszu) i utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej (vide: nadesłane kopie decyzji administracyjnych) oraz ze wsparcia udzielanego przez bliskich.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło