IV SA/Gl 172/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-01-12
Skład orzekający: Wiesław Morys, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca ubezpieczenia zdrowotnego, która nie spełnia kryterium dochodowego, ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych?Ratio decidendi
Osoba nieposiadająca ubezpieczenia zdrowotnego może nabyć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na mocy decyzji organu wykonawczego gminy, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, w tym kryterium dochodowego. W przypadku przekroczenia tego kryterium, prawo do świadczeń nie przysługuje, a skarga na decyzję odmawiającą przyznania tych świadczeń podlega oddaleniu.Stan faktyczny
J.B., nieposiadający ubezpieczenia zdrowotnego i zarejestrowania jako bezrobotny, ubiegał się o prawo do świadczeń medycznych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód jego dwuosobowej rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J.B. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie zasad ogólnych KPA i wybiórczy dobór dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z opieki zdrowotnej oddala skargę.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski w R. pismem z dnia [...] r. wystąpił do Wydziału Zdrowia Urzędu Miejskiego w R. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń medycznych dla J.B., któremu w dniu [...] r. udzielono świadczeń medycznych w trybie nagłym. Następnego dnia powyższe pismo zostało przekazane do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. celem załatwienia.
W dniu [...] r. pracownik socjalny powyższego Ośrodka przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania J.B. i ustalił, że zamieszkuje on wspólnie z matką i posiadają dochód w wysokości [...] zł, na który składa się [...] H.B. i otrzymywany [...]. Jak wynika z informacji zamieszczonych w wywiadzie J.B. od kilku lat pozostaje bez pracy i nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie opłaca ubezpieczenia zdrowotnego we własnym zakresie, a jednocześnie ustalono, że posiada orzeczony [...] stopień niepełnosprawności.
W przedstawionym stanie faktycznym Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił J. B. prawa do świadczeń zdrowotnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przywołał treść art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a następnie stwierdził, że w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, czyli we wrześniu 2008 r. łączny dochód wspólnie gospodarującej dwuosobowej rodziny wynosił [...] zł i był wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Brak spełnienia jednej z przesłanek ustawowych skutkuje odmową objęcia prawem do świadczeń zdrowotnych.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.B., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Decyzji tej zarzucił, że jest bez prawa wykonalności i na tę okoliczność odwołał się do treści art. 350 Kodeksu postępowania cywilnego i wyraził nadzieję, że otrzyma wnioskowane świadczenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołało treść art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak również treść art. 8 ustawy o pomocy społecznej w części dotyczącej kryterium dochodowemu uprawniającemu do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przypomniał podstawowe ustalenia dokonane w ramach postępowania dowodowego i stwierdził, że postępowanie zostało uruchomione w następstwie wniosku z dnia [...] r. Szpitala Miejskiego w R. W sprawie przeprowadzony został wywiad środowiskowy w dniu [...] r., w trakcie którego organ pierwszej instancji ustalił, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką H.B., którego dochód wynosi [...] zł i składa się z renty rodzinnej H.B. oraz przyznanego dodatku mieszkaniowego, natomiast J.B. nie pracuje i nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy i nie jest osobą ubezpieczoną oraz posiada orzeczony na [...] stopień niepełnosprawności. W świetle takich ustaleń organ odwoławczy doszedł do przekonania, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a ustalenia i podjęte rozstrzygnięcie przez organ pierwszej instancji były prawidłowe.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.B., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie w przedmiotowej decyzji zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, wybiórczy dobór dokumentów przy wydawaniu kwestionowanej decyzji oraz wystąpił o dopuszczenie do udziału w rozprawie aplikantów sędziowskich lub prokuratorskich, aby nabyli umiejętność właściwej interpretacji przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionych zarzutów, organ ten wskazał, że skarżący nie precyzuje swoich zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych, jak również nie wskazuje żadnych dokumentów, które zostałyby pominięte.
Pismem z dnia [...] r. skarżący rozwinął wniesioną do tutejszego Sądu skargę. W piśmie tym wskazał, że organy administracji pominęły decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie w piśmie tym wystąpił z wnioskiem o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie J. B. skorzystał ze świadczeń publicznej służby zdrowia, jednakże jak zostało to przedstawione powyżej nie pracuje i nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jak również nie opłaca we własnym zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Dla osób, które nie są objęte system ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca przewiduje unormowanie w art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027). W przypadku tego typu osób dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania takiej osoby, potwierdzająca to prawo. Wskazana decyzja, powinna zawierać numer PESEL świadczeniobiorcy, a wydawana jest po: przedłożeniu przez świadczeniobiorcę dokumentów potwierdzających: posiadanie obywatelstwa polskiego oraz zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; po stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz po stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Z treści powyższego przepisu wynika, że osoba nie posiadająca ubezpieczenia zdrowotnego, może nabyć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na mocy decyzji wydanej przez organ wykonawczy gminy (wójta, burmistrza albo prezydenta miasta). Pozytywne rozstrzygnięcie tego organu może zapaść wówczas, gdy osoba spełnia prawem przewidziane wymogi. W pierwszej kolejności dochód takiej osoby nie może przekraczać kryterium dochodowego przewidzianego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem dochodem uprawniającym do świadczeń z pomocy społecznej, a tym samym do otrzymania świadczenia w postaci możliwości korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej jest dochód, który nie przekracza w przypadku osoby samotnie gospodarującej kwoty 477 zł a w przypadku osób w rodzinie kwoty 351 zł na osobę w rodzinie. Jednocześnie w myśl przywołanego powyżej art. 8 ustawy o pomocy społecznej za dochód uznaje się sumę wszystkich miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło. Nadto w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie wnioskowanego świadczenia nie może wystąpić okoliczność przewidziana treścią art. 12 ustawy o pomocy społecznej, czyli nie może wystąpić dysproporcja między deklarowaną wysokością dochodów a rzeczywistą sytuacją majątkową jaka występuje u danej osoby.
Przedstawiony powyżej stan normatywny pozwala stwierdzić, że skarżący nie spełnia wymogów przewidzianych art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, ponieważ jak zostało to na wstępie niniejszych rozważań zaznaczone zamieszkuje on wspólnie z H.B. i tworzy z nią dwuosobową rodzinę, a dochód takiej rodziny nie może przekraczać na miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku kwoty 702 zł, a jak zostało to wykazane rodzina ta dysponowała dochodem wynoszącym [...] zł. Zatem dochód rodziny w znaczny sposób przekraczał kryterium uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia.
Powyższe ustalenie pozwala uznać, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły interpretację przepisów prawa materialnego, jak również nie można dostrzec uchybień w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego w sprawie, albowiem organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony, a decyzja spełnia wszystkie prawem przewidziane wymogi. Na marginesie należy zaznaczyć, że jedynie decyzja przyznająca prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej musi zawierać PESEL danej osoby, natomiast decyzja odmowna już takiego wymogu nie musi spełniać, albowiem mocą takiej decyzji nie przyznaje się stronie takiego świadczenia, a zatem nie jest to element dodatkowo pozwalający na identyfikację danej osoby.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jednakże poza sformułowaniem powyższego zarzutu nie zamieścił żadnych dodatkowych argumentów. W przedmiotowej skardze znajduje się również zarzut wybiórczego doboru dokumentów przez organy administracji. Przyjdzie stwierdzić, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ powodem odmowy uwzględnienia żądania kierowanego pod adresem organu administracji stało się przekroczenie kryterium dochodowego, a zatem nie spełnianie wymogów formalnych przewidzianych dla uzyskania tegoż świadczenia. Nadto skarżący domagał się skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do skierowania takiego pytania, ponieważ zdaniem składu orzekającego nie zachodzą okoliczności uzasadniające podjęcie takiego działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z urzędu przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji oraz postępowania zmierzającego do jej wydania i nie dostrzegł takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło