IV SA/Gl 173/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-17
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tych kosztów z mocy prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA strona skarżąca w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody i zaległości czynszowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący L. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą przyznania zasiłku w ramach lokalnego programu pomocy społecznej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pomocy w formie zasiłku w ramach "Lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonego dla mieszkańców K. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, jaką jest utrzymanie mieszkania", w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
W dniu [...] L. B. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Wskazał bowiem, że jest [...], [...] i utrzymuje się z [...] w kwocie brutto [...]. Równocześnie zadeklarował, iż gospodaruje samotnie oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni [...]).
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku udzielanego w ramach "Lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonego dla mieszkańców K. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, jaką jest utrzymanie mieszkania" Tymczasem w myśl art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy.
Odnosząc się natomiast do wniosku L. B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza sytuacji materialnej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń L. B. wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dokumenty dołączone do akt niniejszej sprawy potwierdzają, że wyżej wymieniony jest osobą [...], utrzymuje się z [...] w kwocie netto zaledwie [...] i obciążają go zaległości płatnicze z tytułu czynszu (patrz: formularz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] – karty nr 5-8 akt administracyjnych, decyzja z dnia [...] o przyznaniu [...] – karta nr 9 akt administracyjnych oraz "upomnienie" Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] – karta nr 17 akt sądowych).
W tym stanie rzeczy uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącego i mogłoby mu uniemożliwić realizację elementarnych potrzeb życiowych. Dlatego ustanowiono dla strony adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło