IV SA/Gl 180/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Z. na pismo Starosty R. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie: pobrania zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarżący P. Z. w toku rejestracji nabytego przez siebie samochodu dokonał opłaty w wysokości [...] zł z tytułu uzyskania karty tego pojazdu, zarejestrowanego po raz pierwszy poza granicami Polski. W dniu [...]r. skarżący złożył do Starosty R. wniosek o zwrot uiszczonej opłaty jako nielegalnej. W odpowiedzi na wniosek Starosta R. pismem z dnia [...]r. Nr [...] odmówił zwrotu żądanej opłaty. W piśmie tym wskazane zostało, iż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu nastąpiło w drodze czynności administracyjno-technicznej w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a czynność ta podlega kontroli sądowej. Powyższe pismo doręczone zostało skarżącemu w dniu [...]r. W dniu [...]r. skarżący wystąpił za pośrednictwem Starosty R. pismem nazwanym pozwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o naprawienie szkody z tytułu nie załatwienia jego wniosku z dnia [...]r. Pismo to uznane jako skarga na czynności Starosty R. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 73/06 zostało odrzucone. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było niewypełnienie przez skarżącego warunku dopuszczalności skargi, o którym mowa w treści art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. i nie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa dokonane w terminie dni 14 od dowiedzenia się o podjęciu czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Postanowienie to stało się prawomocne. W dniu [...]r. skarżący skierował do Starosty R. wniosek o naprawienie szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z pismem działanie organu władzy publicznej – Ministra Infrastruktury. W odpowiedzi na ten wniosek Starosta R. pismem z dnia [...]r. Nr [...] doręczonym skarżącemu w dniu [...]r. odmówił jego uwzględnienia ponawiając argumentację przedstawioną wcześniej, w piśmie z dnia [...]r. Nr [...]. W piśmie organu z [...]r. zawarto pouczenie o możliwości skierowania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. W dniu [...]r. P. Z. ponowił swój wniosek o naprawienie szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej – Ministra Infrastruktury kwestionując w nim słuszność zawartego w piśmie Starosty z dnia [...]r. pouczenia o możliwości wystąpienia ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W opinii skarżącego wniesienie skargi byłoby możliwe dopiero po spełnieniu warunków formalnych, o jakich mowa w art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. W odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego Starosta R. pismem z dnia [...]r. doręczonym skarżącemu w dniu [...]r. podtrzymał swoje dotychczas prezentowane stanowisko pouczając jednocześnie, iż w przypadku niezadowolenia strony ze sposobu załatwienia sprawy, przysługuje jej prawo złożenia skargi na czynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W dniu [...]r. P. Z. złożył w siedzibie Starostwa Powiatowego w R. pozew przeciwko pozwanemu, Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Infrastruktury, o naprawienie szkody jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, Ministra Infrastruktury. Pozew ten skierowany był do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarządzeniem z dnia [...]r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do określenia czy złożone przez skarżącego pismo o nazwie "pozew" powinno zostać potraktowane zgodnie z jego oznaczeniem jako żądanie odszkodowania, a więc żądanie rozstrzygnięcia na drodze cywilnoprawnej, czy też stanowić ma skargę na działanie organów administracji publicznej. W wykonaniu zarządzenia skarżący nadesłał pismo nazwane "skargą na niezgodne działanie organu władzy publicznej Ministra Infrastruktury oraz Starosty R.". W treści skargi zakwestionował słuszność pobrania od niego opłaty za wydanie karty pojazdu traktując tę opłatę jako ukryty podatek, co pozostaje w opinii skarżącego w sprzeczności z art. 217 Konstytucji RP. W tego konsekwencji rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 633), które stanowiło podstawę do pobrania opłaty w wysokości 500 zł zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Skarżący powołał się również na naruszenie art. 28 TWE uznając, iż opłata pobrana od niego może zostać uznana za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w imporcie. W odpowiedzi na skargę Starosta R. wniósł o jej oddalenie powołując się na obowiązek organu rejestrującego wynikający z obowiązujących w chwili rejestracji przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 633). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za słuszne dokonanie ustalenia jakie zdarzenie prawne stanowiło przedmiot skargi P. Z. skierowanej pod nazwą "pozew" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...]r. i jaki charakter prawny posiadało. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga, której przedmiotem było pismo Starosty R. z dnia [...]r. Nr [...] zawierające odmowę uwzględnienia wniosku o zwrot części opłaty uiszczonej przez skarżącego z tytułu karty pojazdu rejestrowanego po raz pierwszy zagranicą, została odrzucona z powodu braku wezwania Starosty R. do usunięcia naruszenia prawa. Pismo Starosty Powiatowego nie potraktowane zostało więc jako decyzja z uwagi na brak przepisu prawa materialnego pozwalającego na rozstrzygnięcie w tej formie o żądaniu zwrotu uiszczonej opłaty od kart pojazdu. Obowiązek uiszczenia opłaty od karty pojazdu powstaje bezpośrednio z mocy przepisów i nie zachodziła konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej poprzez decyzję, a realizacja tego obowiązku następowała w drodze czynności materialno-technicznej organu, polegającej na pobieraniu stosownej kwoty pieniężnej. Skarga skierowana zatem od pisma Starosty R. zawierającego odmowne stanowisko wobec żądania zwrotu pobranej w ramach wykonywanych przez organ czynności materialno-technicznych opłaty mogła być rozpoznana merytorycznie przez sąd administracyjny w oparciu o treść art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., pod warunkiem jednakże sine qua non wyczerpania środków zaskarżenia, co w przypadku czynności materialno-technicznej organu przewidziane jest w formie uprzedniego (w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu czynności) wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 51 § 3 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnąć zatem musiał, co zaznaczono na wstępie, jaki charakter nadać działaniu skarżącego mającemu miejsce po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia o odrzuceniu jego skargi złożonej w dniu [...]r., a jakie przejawiało się w złożeniu pisma nazwanego wnioskiem o naprawienie szkody przez niezgodne działanie organu władzy publicznej – Ministra Infrastruktury, skierowanego do Starosty R. z dnia [...] r. W pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż działanie to miało charakter uzupełnienia dotychczasowego braku formalnego odrzuconej skargi i wezwanie Starosty R. do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże jeżeli potraktować ten wniosek jako wezwanie Starosty R. do usunięcia naruszenia prawa, którego brak stał się przyczyną odrzucenia skargi złożonej przez skarżącego w dniu [...]r., to przede wszystkim trzeba wskazać, iż jako skierowany do Starosty R. przy wskazaniu, iż niezgodne z prawem działanie upatruje się w postępowaniu Ministra Infrastruktury, nie odpowiada wymogom zawartym w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., w którym mowa o wezwaniu "właściwego organu". Przez "właściwy organ" bowiem rozumieć należy ten, którego działanie lub zaniechanie miało doprowadzić do naruszenia prawa. Istotne jest również, iż w przypadku potraktowania powyższego wniosku jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w treści art. 52 § 1 p.p.s.a., nie dochowany został wskazany w tej normie prawnej termin 14 dni do wykonania takiej czynności. Naruszenie prawa bowiem upatrywać należałoby w odmowie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, co nastąpiło w dniu [...]r. Wezwanie to nadto byłoby czynnością następczą, po wniesieniu skargi z dnia [...]r., a nie wyprzedzającym ją wyczerpaniem środków zaskarżenia wymaganym dla dopuszczalności skargi, a wobec wniesionej ponownie, w dniu [...]r. skargi musiałoby wywołać skutek jej niedopuszczalności ze względu na przekroczenie wymaganego, 30 dniowego terminu do jej wniesienia liczonego od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (co miałoby w tym przypadku miejsce w dniu [...]r.). Powyższe zatem musiałoby skutkować odrzuceniem ponowionej przez skarżącego skargi zarówno ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia jak i ze względu na nieprawidłowo skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Traktując natomiast wniosek skarżącego z dnia [...]r. zgodnie z jego literalnym oznaczeniem i uznając, iż nie jest on kontynuacją wszczętego wnioskiem o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu z dnia [...]r. postępowania, lecz nowym postępowaniem w zakresie którego stanowisko Starosty R. przedstawione w piśmie z dnia [...]r. potraktowane zostało przez skarżącego jako naruszenie prawa, trzeba zauważyć, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...]r. o identycznej treści zresztą jak wniosek z dnia [...]r. nie został skierowany przez skarżącego w wymaganym 14 dniowym terminie (art. 52 § 3 p.p.s.a.). O stanowisku Starosty R. dowiedział się bowiem skarżący bezspornie w dniu [...]r., a to w dniu odbioru przesyłki zawierającej pismo Starosty z dnia [...]r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nazwane wnioskiem sporządził w dniu [...]r., a z prezentaty na wniosku wynika, iż datą wpływu do organu był dzień [...]r. Do wniosku tego odnosić się mogą nadto wcześniejsze uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, gdyż jako skierowany do Starosty R. przy wskazaniu, iż niezgodne z prawem działanie upatruje się w postępowaniu Ministra Infrastruktury, nie odpowiada wymogom zawartym w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., w którym mowa o wezwaniu "właściwego organu". Zauważa się także, iż potraktowane jako skarga, pismo skarżącego z dnia [...]r. nazwane pozwem, nie zawiera oznaczenia pozwalającego na przyjęcie, iż jest to skarga skierowana przeciwko działaniu Starosty R. będącemu wynikiem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podmiotem, przeciwko któremu skierowane zostały działania skarżącego jest bowiem Skarb Państwa, Minister Infrastruktury. Przeciwko Staroście R. skierowana jest w istocie dopiero skarga P. Z. przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV. Data wpływu tej skargi, a to [...]r. wyklucza możliwość uznania jej za dopuszczalną wobec daty wynikającej z potwierdzenia odbioru pisma Starosty R. z dnia [...]r. nr [...] skierowanego do skarżącego w wyniku wezwania tego organu administracji do usunięcia naruszenia prawa ([...]r.). Zachodzi tu bowiem bezsporne przekroczenie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi, wynikającego z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. Stwierdzone uchybienia czynią przeto skargę na działanie Starosty R. niedopuszczalną i powodują konieczność orzeczenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 jak w sentencji.