IV SA/Gl 182/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W skardze z dnia 26 stycznia 2015 r. A.W. zażądała przyznania "pomocy prawnej". Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału IV uznał powyższy wywód za wniosek o przyznanie prawa pomocy i przedłożył referendarzowi sądowemu, celem rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca w dniu 16 marca 2015 r. przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści wniosku strona wywiodła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i nie uzyskuje dochodu, gdyż sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, w związku z czym pobierała zasiłek dla opiekuna, do którego pozbawioną ją prawa. Równocześnie wnioskująca oświadczyła, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni 47 m2), zaś źródłem utrzymania jej trójosobowej rodziny są emerytury pobierane przez ojca, w kwocie 2.429,00 zł oraz przez matkę, w kwocie 1.029,11 zł. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 24 marca 2015 r. skarżąca nadesłała kopie decyzji ZUS określających kwoty emerytur pobieranych przez jej matkę i ojca, a także plik dokumentów obrazujących wysokość obciążających to gospodarstwo domowe kosztów utrzymania, w tym między innymi paragon dokumentujący zakup leków za kwotę 224,30 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna, będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 23 marca 2015 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku A.W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, jak również nie osiąga dochodów. Zdaniem rozpoznającego wniosek, także dochód uzyskiwany przez pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie rodziców, w kwocie ogółem 3.096,51 zł (vide: nadesłane kopie decyzji o waloryzacji emerytur) nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznych potrzebach ich trójosobowego gospodarstwa domowego. Należy tu bowiem mieć w polu widzenia, że zarówno ojciec jak i matka wnioskującej są osobami niepełnosprawnymi (patrz: orzeczenia stanowiące karty nr 4 i 5 akt administracyjnym), przy czym jej matka ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem o konieczności pomocy lub opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co wiąże się zazwyczaj ze zwiększonymi kosztami utrzymania z tytułu leczenia i pielęgnacji. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.