IV SA/Gl 183/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta Ż. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. M.. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wskazał, że przedłożone przez stronę dokumenty zawierają jedynie rozstrzygnięcia dotyczące władzy rodzicielskiej, natomiast brak jest w nich takich rozstrzygnięć dotyczących zasądzenia alimentów na rzecz syna strony. Z tego powodu zdaniem organu strona nie spełnia wymagań do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji tej odwołanie wniosła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z niej. W odwołaniu tym strona podniosła, że w roku poprzednim w analogicznym stanie prawnym i faktycznym przedmiotowy zasiłek otrzymała, zatem nie rozumie stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji. Nadto zaznaczyła, że od czerwca 2006 r. nie płaci matce dzieci żadnych alimentów, jak również nie otrzymuje od niej takich na wychowywanego przez niego syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał treść stosownych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz dokonał wykładni art. 7 ust. 5 tej ustawy i doszedł do przekonania, że strona spełnia wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jednakże z uwagi na konieczność zbadania, czy nie zachodzą inne przesłanki negatywne do przyznania stronie przedmiotowego świadczenia uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł A. M.. W skardze tej skarżący wyraził niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i wskazał, że organ odwoławczy winien zamiast podejmować rozstrzygnięcie kasacyjne wydać decyzję merytoryczną. Do takiego stanowiska skarżącego skłania to, że w ramach przedmiotowego postępowania organ odwoławczy dysponował całością niezbędnego materiału dowodowego i posiada uprawnienia umożliwiające mu na podjęcie merytorycznej decyzji. Jego zdaniem w sprawie tej nie zachodzi konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczne motywy, jakimi kierowało się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga musiała zostać uwzględniona, jednakże w pierwszej kolejności z innych powodów niż przywołała je strona skarżąca, co nie oznacza, że argumentacja i zarzuty skarżącego nie były trafne. Na wstępie Sąd zobligowany jest przywołać treść art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, przywołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja administracyjna zawierająca wszystkie te elementy jest decyzją prawidłową pod względem formalnym, natomiast w przypadku braku któregoś z wyżej wymienionych elementów, bądź jego wadliwości, mamy do czynienia z wadą decyzji, przy czym wada ta może mieć istotne znaczenie dla wydanej decyzji bądź też wada ta nie będzie miała większego znaczenia dla jej prawidłowości. W literaturze prawniczej wskazuje się, że do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracyjny akt jest jedynie projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego (B. Adamiak. Wadliwość decyzji administracyjnej. Wrocław 1986 r. s. 50). W przypadku organu kolegialnego jego rozstrzygnięcie powinno być podpisane przez wszystkie osoby podejmujące je, względnie przez osobę wskazaną w przepisie prawa. Jak wynika z postanowień art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) organ ten podejmuje rozstrzygnięcia w składach trzyosobowych, co oznacza, że każda z osób wchodzących w skład takiego zespołu orzekającego zobowiązana jest do podpisania podjętego rozstrzygnięcia. Podpisanie rozstrzygnięcia jedynie przez przewodniczącego względnie niepodpisanie go, przez któregoś z członków tego organu kolegialnego skutkuje wydaniem danego rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa i wyczerpuje przesłankę stwierdzenia jego nieważności. Powyższe rozważania są konieczne i istotne, ponieważ Sąd otrzymał akta administracyjne, z których wynika, że zaskarżona decyzja podpisana została przez dwie osoby, natomiast osoba będąca przewodniczącym składu orzekającego w sprawie, decyzji tej nie podpisała. Sąd otrzymał taką decyzję organu odwoławczego i nie prowadził już postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy skarżący otrzymał rozstrzygnięcie tego organu z wszystkimi podpisami, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie występuje oryginał i odpisy podejmowanych rozstrzygnięć. Wszystkim wydanym rozstrzygnięciom i podpisanym przez osoby uprawnione do ich podpisania przysługuje walor oryginału i każdy z nich podlega kontroli sprawowanej przez sąd, a uchybienie w którymkolwiek z nich skutkuje negatywnymi konsekwencjami dla podjętego aktu. Nadto należy zauważyć, że w aktach przekazanych przez organ pierwszej instancji decyzja organu odwoławczego zawiera jedynie dwa podpisy, zatem wskazuje to na brak takiego podpisu na większej liczbie egzemplarzy tego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem prawa, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia jej nieważności, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych przewidzianych treścią art. 156 § 2 tego Kodeksu. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a okoliczność ta po myśli art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności tej decyzji. Przedstawiona powyżej okoliczność zwalnia Sąd od merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze, jednakże przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy może w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wówczas, gdy faktycznie w sprawie w zakresie postępowania dowodowego zachodzą takie braki, które uniemożliwiają organowi odwoławczemu na podjęcie rozstrzygnięcia. Tylko w takiej sytuacji organ wyższego stopnia zwolniony jest z rozstrzygania i może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala uznać, że zarzut skarżącego sformułowany w skardze nie jest bezzasadny. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy mając na względzie postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wymogów stawianych decyzji administracyjnej oraz wskazań zamieszczonych w niniejszym wyroku podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, Sąd po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy nie określał o wykonalności zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. SJ/