IV SA/Gl 186/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; Wraz ze skargą z dnia 5 lutego 2018 r. J. L. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i bratem, sprawując nad nimi opiekę oraz, że posiada mieszkanie o powierzchni 40,64 m2. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wywiodła przy tym, że sama nie uzyskuje żadnego dochodu, źródłem utrzymania jej rodziny są: emerytura ojca, w kwocie 1.841,24 zł i renta brata, w wysokości 1.063,59 zł, z kolei wśród obciążających ją kosztów wymieniła czynsz (492,26 zł), opłatę za prąd (104,48 zł), opłatę za gaz (80,93 zł) oraz wydatki na żywność i odzież (od 1.500 zł do 2.000 zł). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 6 marca 2018 r.) strona nadesłała dokumenty źródłowe obrazujące wysokość kosztów obciążających jej gospodarstwo domowe z tytułu czynszu i opłat za tzw. media oraz przekazy pocztowe dokumentujące wysokość emerytury i renty pobranych odpowiednio przez jej ojca za luty 2018 r. oraz przez brata za marzec 2018 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2018 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku J. L. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo spieniężony i sama nie osiąga żadnego dochodu (co potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji administracyjnej, gdzie wskazano, że jest osobą niepracującą w związku z koniecznością opieki nad poważnie chorym bratem). Równocześnie, dochód przypadający na jej trójosobowe gospodarstwo domowe wynosi nieco poniżej 3 tysięcy zł. Uwzględniwszy zatem wysokość deklarowanych we wniosku kosztów utrzymania (które strona w znacznym stopniu udokumentowała), jak również mając w polu widzenia, że jej ojciec to osoba w podeszłym wieku (79 lat), z kolei brat ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym i jest niezdolny do samodzielnej egzystencji (vide dołączone do akt administracyjnych orzeczenia: ZUS oraz Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G.) - co wiąże się zazwyczaj z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie i pielęgnację, uznano, że wykazała ona w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na opłacenie udziału fachowego pełnomocnika w postępowaniu sądowym, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.