IV SA/Gl 187/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta W. Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał W. K. (bezdomnemu) zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup [...] na okres od [...] do [...] jednorazowo w wysokości [...] zł.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż świadczenie przyznano na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz przedłożonych dokumentów z uwagi na szczególną sytuację osobistą dla[...] osoby w rodzinie. W. K. wniósł odwołanie od tej decyzji. W jego treści przedstawił informację o swojej sytuacji bytowej. W szczególności akcentował kwestie niezwiązane bezpośrednio z przedmiotową sprawą , a to kwestie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej czy uprawnień do renty powypadkowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony złożony do protokołu w dniu [...] o świadczenie w postaci paczki świątecznej o wartości [...] zł, o świadczenie w postaci udziału w wieczerzy wigilijnej oraz o zasiłek celowy na zakup żywności w miesiącu [...] podniesiono, iż w dniu [...] w miejscu pobytu strony przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego. W wyniku wywiadu środowiskowego oraz na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, iż W. K. jest osobą samotną. Jest rozwiedziony, ma [...] dzieci, z którymi utrzymuje nieregularny kontakt. Przebywa w [...] (dawnym [...]) przy ul. [...], a jego warunki mieszkaniowe są bardzo trudne. Jest na trwale częściowo niezdolny do pracy i choruje przewlekle. Jego dochód stanowi [...] w kwocie [...] zł, która po potrąceniu komorniczym zaległych alimentów wynosi [...] zł. wskazano, iż strona korzysta z pomocy jadłodajni [...] oraz pomocy żywnościowej w postaci darów z UE. Zaakcentowano, że pracownik socjalny zaproponował objęcie strony pomocą w formie noclegowni, lecz W. K. stanowczo odmówił przyjęcia tej formy pomocy. Nadmieniono nadto, iż inną decyzją z dnia [...] Nr [...] organ I instancji przyznał stronie świadczenie w postaci paczki świątecznej o wartości [...] zł oraz świadczenie w postaci udziału w Wieczerzy Wilijnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż w myśl art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zaznaczono, że w myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: - osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł., - osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł., - rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 -15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być w szczególności przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organ podkreślił nadto, iż w myśl art. 48 ust. 1 tej ustawy, osoba lub rodzina ma prawo do schronienia posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Nadto organ podkreślił, iż w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 , jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 pkt lal tejże ustawy, w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Kolegium wskazało, iż po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy stwierdziło, iż zaskarżona decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy. Organ I instancji przyznał bowiem stronie żądane świadczenie na poziomie przyjętym w MOPS w W. Ś., a ponadto MOPS poinformował Kolegium, iż na terenie miasta działa Schronisko dla Bezdomnych Mężczyzn, w którym mają zapewnione warunki: schronienie, 3 posiłki dziennie i możliwość skorzystania z zaplecza sanitarnego, której to formy pomocy strona kategorycznie odmówiła. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. K. nie zgłosił konkretnych zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji, a odniósł się do innych niezwiązanych bezpośrednio z zaskarżonym aktem kwestii, takich jak członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej czy uprawnienia do [...]. Załączona przez do skargi dokumentacja dotyczy tematyki [...] i uprawnień do lokalu spółdzielczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Strona skarżąca wnioskiem złożonym w dniu [...] zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. między innymi o przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności, zaznaczając, iż stosuje dietę. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż W. K. jest osobą samotną. Jest rozwiedziony, ma [...] dzieci, z którymi utrzymuje nieregularny kontakt. Przebywa w baraku, a jego warunki mieszkaniowe są bardzo trudne. Jest na trwale częściowo niezdolny do pracy i choruje przewlekle. Jego dochód stanowi [...] w kwocie [...] zł, która po potrąceniu komorniczym zaległych alimentów wynosi [...] zł.. Nadto strona korzysta z pomocy jadłodajni [...] oraz pomocy żywnościowej w postaci darów z UE. Decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania oparta została m.in. na przepisach ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267 poz. 2259) oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy, a to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Przepis art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ) stanowi, iż w ramach programu realizowane są działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: a) dzieciom do 7 roku życia, b) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, c) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Nadto, stosownie do regulacji art. 5 ust. 1 cyt. ustawy pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zaś z art. 7 ustawy wynika, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe prowadzi do jednoznacznej konstatacji, iż skarżący spełniał formalne warunki do uzyskania omawianej formy pomocy. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, w tym dla dzieci i młodzieży w placówkach, o których mowa w § 66 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacj i Narodowej i Sportu z dnia 07 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52, poz. 467 i Nr 212, poz. 1767), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Analiza przepisów wskazanego rozporządzenia prowadzi zatem do jednoznacznego wniosku, że pomoc w naturze czyli w formie posiłku ma pierwszeństwo przed formą finansową. Innymi słowy z powyższego wynika wprost i jednoznacznie, że w ramach omawianej ustawy i rozporządzenia pomoc w naturze, czyli w formie posiłku wyprzedza pomoc w formie finansowej. Przeto też w przypadku przyznania pomocy w formie świadczenia pieniężnego (zamiast przyznania posiłku) muszą istnieć powody dla których przyznano świadczenie w takiej formie (przeszkody do przyznania stronie pomocy w naturze). W przedmiotowej sprawie z akt administracyjnych (oświadczenie skarżącego zawarte w protokole z dnia [...] jednoznacznie wynika, iż skarżący stosuje "dietę", a zatem istniały uzasadnione powody spowodowane jego "sytuacją osobistą" do przyznania mu świadczenia w formie pieniężnej. Ponieważ skarżący nie kwestionuje wysokości przyznanej mu pomocy, to brak jest jakichkolwiek podstaw do snucia rozważań w tym kierunku. Co do podnoszonych w skardze kwestii dotyczących członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej czy uprawnienia do [...], Sąd nie może się wypowiedzieć, albowiem zagadnienia te pozostają całkowicie poza przedmiotem niniejszej sprawy i kognicją tut. Sądu. Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd Administracyjny uznał , że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia I instancji . W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).