IV SA/Gl 189/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-06-02

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu przed sądem administracyjnym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu przed sądem administracyjnym, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zwolnienie z kosztów z mocy prawa nie wyklucza możliwości przyznania pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący K.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Skarżący zadeklarował ubóstwo, niepełnosprawność i utrzymywanie się z zasiłku stałego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił zaświadczenie MOPS potwierdzające jego sytuację materialną. Sprawa dotyczyła decyzji w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W dniu 14 kwietnia 2015 r. K.B. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego. Równocześnie skarżący zadeklarował, że jest osobą niepełnosprawną, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, w kwocie 470 zł miesięcznie. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 27 kwietnia 2015 r.) strona nadesłała zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 18 maja 2015 r. potwierdzające, iż korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej z powodu ubóstwa zaś jego dochód nie przekracza kryterium, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym miejscu należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, stanowiących formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniami Przewodniczącego wydziału IV z dnia 24 lutego 2015 r. oraz 24 kwietnia 2015 r. - odpowiednio karty nr 1 i 17 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że spełnił on przesłankę warunkującą uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku. Nadesłane w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że jest osobą niepełnosprawną (vide: orzeczenie z dnia 10 kwietnia 2014 r. - karta nr 15 akt spawy) i utrzymującą się ze świadczeń z pomocy społecznej (patrz: zaświadczenie MOPS w K. - karta nr 23 akt sprawy). W tym stanie rzeczy uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło