IV SA/Gl 190/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] J. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej oraz na poważne problemy zdrowotne. Z uwagi na fakt, iż wspomniane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 26 marca 2009 r. skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. J. B. złożył rzeczony formularz w dniu [...] potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż jest osobą [...], [...] i wydatkuje znaczne kwoty na zakup leków zaś jedynym źródłem dochodu jest dla niego [...] w kwocie [...] albowiem mocą decyzji stanowiącej w niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia, pozbawiono go prawa do zasiłku stałego, który pobierał w okresie wcześniejszym. Nadto zadeklarował, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Podkreślił także, iż zamieszkuje z małżonką, która sprawuje nad nim opiekę, jednak nie tworzą wspólnego gospodarstwa domowego gdyż zawarli umowę o wyłączeniu małżeńskiej wspólności majątkowej. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728). Tymczasem w myśl art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku J. B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza sytuacji materialnej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń J. B. wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dokumenty dołączone do akt niniejszej sprawy potwierdzają, że wyżej wymieniony jest osobą schorowaną, [...] i jedynym źródłem jego dochodu jest [...] w kwocie [...] (vide: formularz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] – karty nr 58-63 akt administracyjnych). W tym miejscu trzeba odnotować, iż kwestią sporną jest w niniejszej sprawie zagadnienie, czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Problem ten będzie podlegać ocenie Sądu, który wyda w sprawie stosowny wyrok. Powyższe pozostaje natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy. Niezależnie bowiem od tego, czy żona wnioskodawcy gospodaruje wspólnie z nim, czy też nie, i tak nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie wiążą się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność realizacji podstawowych potrzeb bytowych. Także Z. B. uzyskuje bowiem bardzo niski dochód z tytułu [...] w kwocie netto zaledwie [...] (patrz: zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiące kartę nr 56 akt administracyjnych). Mając na uwadze zaprezentowane wyżej fakty uznano, że przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. została w sprawie zachowana. Dlatego ustanowiono dla strony adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.