IV SA/Gl 191/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa radcy prawnemu J. B. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] zł razem z należnym podatkiem VAT w kwocie [...] zł. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] Nr [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u I. C. [...] pochodzenia zawodowego - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu wskazano, iż decyzję wydano w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] Nr [...] i Szpitala Instytutu medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] Nr [...] Odwołanie od tej decyzji złożył I. C. podnosząc, iż nie zgadza się z decyzją, orzeczeniami lekarskimi oraz ustaleniami dotyczącymi narażenia zawodowego, gdyż uważa, że występujące u niego dolegliwości winny być uznane za chorobę zawodową i wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosił , iż w procesie technologicznym stosowano "wiele innych niebezpiecznych [...] i nie przeprowadzono w tym zakresie pomiarów. Decyzja z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podniósł, iż w sprawie I. C. dochodzenie [...] wykazało, że w/wym. pracował w latach [...] do nadal w Zakładzie A w G. jako [...] i [...], gdzie był eksponowany na [...]. Nadmienił, iż I. C. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr[...]) i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (obserwacja kliniczna [...], orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr[...]), a lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u w/wym. choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczeń -na podstawie wywiadu zawodowego i chorobowego, obserwacji klinicznej oraz przeprowadzonej diagnostyki [...] (ujemne wyniki wszystkich testów z [...] środowiska pracy) -uznano, iż nie ma podstaw do rozpoznania u I. C. [...]w ogóle, a w szczególności [...] pochodzenia zawodowego. Rozpoznane u I. C. przewlekłe [...] ma podłoże [...] ([...]) i nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy zawodowej w/wym. Wyjaśniono, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został szczegółowo uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z 2002 r.) i został -zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej I. C. -zachowany. Wskazano, iż zgodnie z zawartą w § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia definicją choroby zawodowej - konieczną przesłanką jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego. Podniesiono, że I. C. był badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, które w wydanych orzeczeniach lekarskich stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...] pochodzenia zawodowego i nie ma podstaw by te orzeczenia oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich kwestionować. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż brak zatem rozpoznania choroby zawodowej -przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (WOMP i IMP i ZŚ w S.) -musiał więc skutkować odmową stwierdzenia u I. C. choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W bardzo obszernej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. C. wskazał, iż "w całości podważa" orzeczenie organu odwoławczego. Domagał się wydania "przychylnej decyzji". Podniósł, że występujące u niego dolegliwości winny być uznane za chorobę zawodową i wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szeroko opisał wyposażenie miejsca wykonywania pracy i występujące tam niedociągnięcia z zakresu BHP , których występowanie stanowiło zagrożenie dla jego zdrowia. Ponownie podkreślił , iż w procesie technologicznym stosowano inne niebezpieczne [...] i nie przeprowadzono w tym zakresie pomiarów. Skarżący sam wskazał, iż nie wie, czy występująca u niego choroba to [...], czy też inna choroba – wymienił przykładowo –[...] i inne schorzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że skarżący w toku pracy zawodowej był eksponowany na czynniki [...] - na [...], a zatem pracował więc w warunkach potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej [...]. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby; zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia: 1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej [...] wymienionej w pkt. [...] załącznika do wyżej już cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Co więcej z orzeczeń obu jednostek wynika wprost, iż u skarżącego w ogóle nie rozpoznano schorzenia o nazwie [...]. Stwierdzono zaś występowanie u skarżącego schorzenia w postaci [...] na podłożu [...] ([...]). Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zarówno palcówka diagnostyczna I stopnia , jak i placówka diagnostyczna II stopnia rozpoznały u skarżącego chorobę - nie figurującą w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych - i jednoznacznie wykluczyły istnienie [...] w ogóle (tj.[...]), a więc oczywistym jest, iż wykluczyły tez istnienie takiego schorzenia o charakterze zawodowym. Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie – nie występowanie u skarżącego choroby pod nazwa [...] nawet w postaci pozazawodowej, a co za tym idzie także choroby wymienionej w pkt. [...] załącznika do rozporządzenia. Brak przesłanki w postaci rozpoznania określonej w rozporządzeniu choroby - [...] o podłożu zawodowym - przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że wiele lat pracował w warunkach narażenia na zawodowego, ani odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich korelują z sobą wzajemnie. Na zakończenie należy jednak wytknąć organowi odwoławczemu, iż nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o uzupełnienie dokumentacji sprawy w kierunku, czy w miejscu jego pracy występowały także inne (opisane przez skarżącego) [...]. Ta wada postępowania nie ma jednakże wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia, albowiem skoro w ogóle wykluczono u skarżącego istnienie choroby o nazwie [...] ([...]) to kwestie te i tak nie mogłyby mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Zważając przy tym na sygnalizowane przez skarżącego w treści skargi wątpliwości na jaką chorobę w rzeczywistości on choruje, należy tu wyjaśnić skarżącemu, iż niniejsze postępowanie administracyjne toczyło się bowiem w kierunku rozpoznania choroby zawodowej - [...] pochodzenia zawodowego - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Nie było zaś celem tego postępowania ustalenie na jaką w ogóle chorobę cierpi skarżący, czy też, czy skarżący cierpi na jakąś inną chorobę zawodową. Ewentualne postępowanie w kierunku rozpoznania innej choroby zawodowej musi bowiem być przeprowadzone odrębnie, a co za tym idzie nie może być prowadzone w ramach niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).