IV SA/Gl 191/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-04-20

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pomimo że wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa, sytuacja materialna strony, obejmująca niskie dochody, samotne wychowywanie dziecka, niepełnosprawność oraz konieczność poniesienia znaczącego wydatku na środek ortopedyczny, uniemożliwia jej samodzielne pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powołał się na trudną sytuację materialną i życiową: jest schorowany, niepełnosprawny, samotnie wychowuje córkę, a egzekucja alimentów od byłej żony jest bezskuteczna. Jego dochody z renty i pracy wynoszą łącznie ok. 2276 zł, przy czym ponosi znaczne wydatki, w tym koszt naprawy niezbędnego środka ortopedycznego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu 5 kwietnia 2017 r. A.K. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca powołał się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, że jest osobą schorowaną, niepełnosprawną, samotnie wychowuje małoletnią córkę, jego była żona nie przekazuje alimentów, a ich egzekucja jest bezskuteczna. Równocześnie oświadczył, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się przy tym z renty, w kwocie 776 zł oraz z wynagrodzenia za pracę, w wysokości 1.500 zł ponosząc miesięcznie wydatki z tytułu czynszu (300 zł), opłat za tzw. media, w kwocie ogółem 420 zł, kosztów opału w okresie zimowym (350 zł) i zakupu biletu miesięcznego dla córki (70 zł). Nadto dodał, iż musi ponieść koszt naprawy niezbędnego środka ortopedycznego, bez którego nie może normalnie funkcjonować. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty potwierdzające wysokość pobieranego wynagrodzenia oraz otrzymywanej renty (kwoty netto odpowiednio 1.500,21 zł oraz 776,13 zł), a także kartę naprawy środka ortopedycznego obrazującą związany z tym koszt, w wysokości 3.123,04 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi A.K. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie dotyczącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które to świadczenie stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń A.K. wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą schorowaną, zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 31 akt administracyjnych), samotnie wychowuje małoletnią córkę, zaś miesięczny dochód netto jego dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi niecałe 2.300 zł (patrz: dokumenty stanowiące karty nr 14 i 15 akt sądowych). Zdaniem rozpoznającego wniosek, wspomniana kwota - uwzględniwszy deklarowaną wysokość kosztów stałych obciążających rodzinę skarżącego, do których należy przecież doliczyć niezbędne wydatki, jakie wiążą się zazwyczaj z wyżywieniem i zakupem środków czystości dla dwóch osób, jak również wziąwszy pod uwagę obciążający go wydatek związany z naprawą niezbędnego środka ortopedycznego - nie umożliwia wygenerowania środków wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w ich koniecznych potrzebach życiowych jego i córki. W tym stanie rzeczy uznano, że przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. została spełniona i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło