IV SA/Gl 197/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 6 pkt 15 lit. a i b w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) Kierownik Działu Informacji i Rejestracji Powiatowego Urzędu Pracy w B. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. uznał I. P. za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż z przedłożonych w dniu rejestracji oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżąca spełnia warunki, od których art. 2 ust. 1 pkt 2 lit a-j przywołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. uzależnia uzyskanie statusu bezrobotnego. Równocześnie wskazał, że wyżej wymieniona nie zachowuje przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku albowiem nie legitymuje się niezbędnym okresem zatrudnienia wymaganym z mocy art. 23 ust. 1 pkt 2 ani okresem, o którym mowa w art. 23 ust. 2 wskazanej ustawy. W odwołaniu do Wojewody Ś. I. P. oświadczyła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] , będąc pracownikiem [...] w K. uległa wypadkowi, a następnie - gdy była w trakcie leczenia, zakład pracy wypowiedział jej umowę o pracę. Kwestia ta jest przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Pracy w K. Nadto strona wskazała na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, iż po [...] latach pracy pozostała bez jakichkolwiek źródeł dochodu. Wobec powyższego, Wojewoda Ś. w dniu [...] wydał postanowienie Nr [...] mocą którego zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 123 w związku z art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. do czasu uzyskania prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie dotyczącej wypowiedzenia skarżącej umowy o pracę przez [...] w K. Następnie, to jest pismem datowanym na [...], I. P. powiadomiła Wojewodę Ś., że jej apelacja w sprawie o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie została oddalona przez Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] . W konsekwencji organ II instancji postanowieniem z dnia [...] podjął postępowanie administracyjne a następnie, po rozpoznaniu odwołania skarżącej wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Działu Informacji i Rejestracji Powiatowego Urzędu Pracy w B. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja organu I instancji wydana została wprawdzie pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednakże w postępowaniu odwoławczym sprawa podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 146 przywołanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. przepisy dotychczasowe stosuje się wyłącznie w sprawach, w których postępowanie odwoławcze zostało wszczęte przed 1 czerwca 2004 r., natomiast I. P. złożyła swe odwołanie już po tej dacie. W tym stanie rzeczy Wojewoda Ś. powołał się na art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a przywołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wywodząc, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od daty zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego odpowiedniej propozycji pracy, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Do okresu, o którym mowa wyżej, z mocy art. 71 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy wlicza się nadto okresy, za które przyznano odszkodowanie z tytuły niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego. Mając na uwadze powyższe organ II instancji podniósł, że skarżąca nie spełniła przesłanek warunkujących nabycie prawa do spornego świadczenia. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono bowiem, że była ostatnio zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w [...] w K. w okresie od [...] do [...] , zaś z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia [...] oraz z przedłożonej kopii wyroku sądowego wynika, że jej powództwo o zasądzenie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy nie zostało uwzględnione. Tym samym wyżej wymieniona legitymuje się zaledwie [...] - dniowym okresem, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I. P. wyraziła niezadowolenie z decyzji Wojewody Ś. ponownie wskazując na krzywdzący jej zdaniem charakter odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca raz jeszcze zaakcentowała, że pracodawca naruszył prawo rozwiązując z nią stosunek zatrudnienia w czasie, gdy podlegała leczeniu po wypadku przy pracy. Nadto zarzuciła lekarzom orzecznikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i organom zatrudnienia nierzetelność i brak należytej staranności w prowadzeniu jej sprawy oraz wskazała na przewlekłość w postępowaniu toczącym się z jej pozwu przed Sądem Pracy w K. Podkreśliła także, iż nie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy niezwłocznie po utracie zatrudnienia albowiem była przekonana, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni jej wniosek o przyznanie renty wypadkowej, gdy tymczasem wskazana instytucja wydała decyzję odmowną dopiero dniu [...] i doręczyła jej to rozstrzygnięcie [...] . W tym miejscu strona wywiodła, że brakowało jej wówczas [...] miesięcy do nabycia praw emerytalnych a w rezultacie powinna otrzymać albo zasiłek dla bezrobotnych albo zasiłek przedemerytalny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację podniesioną w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia raz jeszcze podkreślając, że skarżąca nie legitymuje się okresem zatrudnienia wymaganym z mocy z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ani okresem, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 tego przepisu a w konsekwencji nie spełnia przesłanki warunkującej nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie, to jest w dniu [...] I. P. nadała do Sądu pismo procesowe datowane na [...] , w którym poparła zarzuty skargi oraz wniosła o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych lub zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] do [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Na wstępie godzi się wyjaśnić, że uregulowania związane ze statusem osoby bezrobotnej oraz z nabywaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji zawarte zostały w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o promocji... Jakkolwiek postępowanie administracyjne w I instancji zakończone zostało decyzją wydaną w dniu [...] , a zatem jeszcze pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), to jednak odwołanie od tej decyzji nadane zostało przez skarżącą za pośrednictwem poczty w dniu [...] a więc już po dacie 1 czerwca 2004 r. , z którą przywołana ustawa o promocji... weszła w życie. W sprawie brak jest zatem podstaw do zastosowania normy intertemporalnej zawartej w art. 146 wskazanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. Nakazuje ona bowiem stosowanie przepisów dotychczasowych wyłącznie w tych sprawach, w których postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym zostało wszczęte przed 1 czerwca 2004 r. Mając na względzie powyższe godzi się podnieść, że w myśl art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o promocji..., prawo do zasiłku przysługiwało bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z mocy art. 71 ust. 2 ustawy o promocji, do 365 dni, o których mowa wyżej, zalicza się również okresy: 1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.); 2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów; 3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, po odliczeniu kwoty składek na ubezpieczenia społeczne należne od pracownika; 4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Zważywszy treść przywołanych wyżej uregulowań Sąd uznał, że organy obydwu instancji prawidłowo orzekły o odmowie przyznania I. P. świadczenia, o które się ubiegała. W sprawie jest bowiem jednoznaczne, że wyżej wymieniona w ciągu 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. a zatem pomiędzy [...] a [...] wykazywała się okresem zatrudnienia w [...] w K. wynoszącym zaledwie [...] dni (to jest od [...] do dnia rozwiązania stosunku pracy czyli do [...] ). Równocześnie skarżąca nie legitymowała się żadnymi innymi okresami wskazanymi w cytowanym art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji, w tym także okresem wymienionym w ust. 2 pkt 5 tego przepisu. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że jej powództwo o przywrócenie do pracy oraz o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy oddalono wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] , z kolei apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Okręgowy w K. – Wydział IV Pracy wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt [...] – kopia rzeczonego wyroku stanowi karty nr 156 -161 akt sprawy). W tym stanie rzeczy podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące bezprawnego jej zdaniem rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę oraz odnoszące się do nierzetelnej diagnozy lekarzy orzeczników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i do przewlekłości w postępowaniu toczącym się przed Sądem Pracy nie mogły odnieść skutku. Decydujące znaczenie ma bowiem fakt, iż nie zachowała ona wymogu określonego w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji..., który ma charakter bezwzględnie obowiązującej przesłanki, a w konsekwencji jego niezachowanie wyklucza przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Tylko na marginesie należy zwrócić uwagę, że nawet w przypadku gdyby organ odwoławczy ustalał uprawnienia I. P. do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy dotychczasowe, czyli na podstawie uregulowań ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skarżąca i tak nie spełniałaby wymogów warunkujących przyznanie spornego świadczenia. Okres zatrudnienia, którym legitymuje się wyżej wymieniona jest bowiem krótszy także od kryteriów wynikających z art. 23 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy. Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja, zgodnie z którą organy zatrudnienia, wobec odmowy udzielenia tego świadczenia, powinny przyznać jej zasiłek przedemerytalny (bądź świadczenie przedemerytalne). Trzeba bowiem zaznaczyć, że instytucja zasiłku przedemerytalnego została zniesiona z dniem dnia 1 stycznia 2002 r. (nastąpiło to w efekcie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzonej do tego aktu prawnego ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. - Dz. U. Nr 154, poz. 1793) a więc na długo przed dniem rejestracji I. P. w Powiatowym Urzędzie Pracy. Z kolei prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wyraźny wniosek bezrobotnego, co wynikało wprost z treści obowiązującego w dacie tej rejestracji art. 37 l przywołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. (warto tu zwrócić uwagę, że identyczne rozwiązanie utrzymane zostało w późniejszym uregulowaniu, zawartym w art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych – Dz. U. Nr 120, poz. 1252). Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego żądała przyznania świadczenia przedemerytalnego czy też zasiłku przedemerytalnego. W szczególności, nie zgłosiła ona takiego wniosku w dniu zarejestrowania się w organie zatrudnienia ani nie nawiązywała do tej kwestii w odwołaniu od decyzji zapadłej w I instancji. Przedmiotowe żądanie zostało przez nią podniesione dopiero na etapie postępowania sądowego i dlatego nie mogło przesądzać o uwzględnieniu skargi. Sprawowana przez sąd administracyjny kontrola obejmuje bowiem jedynie zgodność z prawem podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nowe okoliczności faktyczne podniesione w skardze a nieujawnione w postępowaniu administracyjnym nie mogą spowodować uchylenia zaskarżonego aktu (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2003, sygn. akt III SA 421/02). Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.