IV SA/Gl 197/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Ż. z dnia [...]r. nr [...] Decyzją Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 69 Nr 415 z 2008 r.) orzekł o odmowie uznania M.G. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. w związku z nabyciem prawa do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od powyższej decyzji M.G. wniosła odwołanie prosząc o uznanie jej za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...]r.. Strona wskazała , że zgodnie z decyzją ZUS z dniem [...]r. utraciła prawo do renty rodzinnej w związku z niekontynuowaniem nauki, po czym podjęła pracę. Ponadto strona podkreśliła, że w chwili obecnej nie pobiera renty rodzinnej. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że M.G. zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. w dniu [...]r. w celu zarejestrowania jako osoba bezrobotna. Podniesiono, iż w związku z tym, iż PUP był w posiadaniu informacji, że od [...]r. ZUS wstrzymał wobec M.G. wypłatę renty rodzinnej z uwagi na programowe ukończenie nauki. Wskazano, iż PUPnioskiem z dnia [...]r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ż. z prośbą o wskazanie, w jakiej wysokości strona pobierałaby rentę rodzinną w dniu rejestracji, tj. [...]r., gdyby renta nie została zawieszona. W odpowiedzi ZUS pismem z dnia [...]r. poinformował PUP, że M.G. pobierała rentę rodzinną do [...]r., a od [...]r. renta została wstrzymana z powodu braku uprawnień i że strona nie złożyła wniosku o wznowienie wypłaty świadczenia, wobec czego ZUS nie ma możliwości podania wysokości renty rodzinnej na dzień [...]r.. Wskazano, że wysokość renty rodzinnej dla M.G. za miesiąc poprzedzający wstrzymanie świadczenia (tj. [...]r.) wynosiła [...] zł. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba, która m. in. nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Stąd też organ doszedł do wniosku, iż już sam fakt nabycia prawa do renty rodzinnej w wysokości określonej w powyższym przepisie stanowi przeszkodę do nabycia statusu osoby bezrobotnej, niezależnie od faktycznego pobierania renty (a zatem również wstrzymania jej wypłaty). Podkreślił, że stanowisko powyższe zgodne jest ze stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zawartym w piśmie z dnia [...]r. znak: [...]. Stąd też - zdaniem organu – skoro strona nie ukończyła 25 roku życia, nabyła prawo do renty rodzinnej od dnia [...]r. i pobierała rentę do dnia [...]r., której wysokość w [...]r. wynosiła [...] zł, a zatem przekraczała połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (którego wysokość w 2006 r. wynosiła [...] zł), to prawidłowo odmówiono stronie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...]r.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M.G. domagała zmiany zaskarżonej decyzji oraz uznania jej za osobę bezrobotną z dniem [...]r.. Strona skarżąca ponownie wskazała , że z dniem [...]r. utraciła prawo do renty rodzinnej w związku z niekontynuowaniem nauki, po czym podjęła pracę. Wskazała, że spełnia wszystkie warunki do uznania jej za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżąca nabyła prawo do renty rodzinnej od dnia [...]r. i pobierała tą rentę do dnia [...]r., tj. do czasu ukończenia edukacji w szkole zawodowej. Bezspornym również jest fakt, iż skarżąca po tej dacie nie kontynuowała edukacji i nie otrzymywała w związku z tym renty rodzinnej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba, która m. in. nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z treścią ust. 1 art. 68 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39 poz.353) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej: 1) do ukończenia 16 lat; 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Z powyższego zapisu jednoznacznie zatem wynika, iż po osiągnięciu wieku 16 lat i jednoczesnym zakończeniu nauki w szkole dana osoba uprawniona do otrzymywania renty rodzinnej (w przypadku, gdy nie kontynuuje dalej nauki) traci z mocy prawa uprawnienia do otrzymywania renty rodzinnej. Innymi słowy nabyte prawo do otrzymywania tego świadczenia w takim przypadku z mocy samego prawa wygasa. Potwierdza to szereg orzeczeń sądowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. , sygn. akt I UK 3 / 04 wprost wskazał, iż "...renta rodzinna przysługuje dziecku uczącemu się w szkole...", (OSNP 2005/8/116), co oznacza – a contrario – iż dziecku nie pobierającemu nauki w szkole renta rodzinna nie przysługuje. Innymi słowy - świadczenie to przysługuje od dnia podjęcia nauki do dnia jej ukończenia w planowanym terminie, bądź utraty statusu ucznia (studenta) wskutek skreślenia z listy uczniów (studentów) przez właściwy organ określony w statucie szkoły (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 08 kwietnia 2008 r. , sygn. akt III AUa 1524/07 - Biul.SAKa 2009/1/40). W tym samym wyroku wskazano też wprost, iż jedynymi warunkami do otrzymywania tego świadczenia są "kontynuowanie nauki i ograniczenie wiekowe" (zbiór orzeczeń LEX Nr 491111). Stąd też prawidłowy jest wniosek organu , iż już sam fakt nabycia prawa do renty rodzinnej w wysokości określonej w powyższym przepisie stanowi przeszkodę do nabycia statusu osoby bezrobotnej, niezależnie od faktycznego pobierania renty. Przy czym trzeba tu dodać – a nie uczynił tego organ – iż chodzi tu wszakże o sytuację, gdy po stronie danej osoby nadal występują warunki uprawniające ją do pobierania tego świadczenia. Organ nie zauważył jednak faktu, iż skarżąca która - co jest absolutnie bezsporne – zakończyła swoja edukację, utraciła z chwilą zakończenia edukacji szkolnej prawo do otrzymywania renty rodzinnej. Bez znaczenia prawnego pozostaje tu fakt używania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznej terminologii - "wstrzymanie wypłaty renty", albowiem w istocie skarżąca z chwilą ukończenia edukacji szkolnej nie tylko utraciła prawo do odbioru wypłat tego świadczenia, lecz utraciła w ogóle prawo do samego świadczenia w postaci renty rodzinnej. Stąd też owo sformułowanie "wstrzymanie wypłaty renty" należy rozumieć w przedmiotowym przypadku jako utratę prawa do tego świadczenia. Odmienne rozumowanie prowadziło by bowiem do absurdalnego wniosku, iż każda osoba której w przeszłości przyznano rentę rodzinną i która ukończyła swoją edukację przed ukończeniem 25 roku życia, do daty swoich 25 urodzin nie mogłaby zostać zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Bez znaczenia prawnego pozostaje tu wskazane przez organ stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zawarte w piśmie z dnia [...]r. znak: [...] (którego to pisma , pomimo powołania się na nie organ nie załączył do akt administracyjnych sprawy), albowiem w sposób oczywisty nie stanowi ono źródła prawa. Przy tym – na marginesie – nie sposób nie zauważyć niekonsekwencji w działaniu organu I instancji, który w roku 2006 r., przy okazji pierwszej rejestracji skarżącej – w identycznym stanie prawnym - wydał decyzję z dnia [...]r. uznającej skarżącą za osobę bezrobotną. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a w zw. Z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu.