IV SA/Gl 2/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi J.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz K. nakazał J.A. zwrot świadczeń rodzinnych. W piśmie z dnia [...]r., potraktowanym w postępowaniu administracyjnym jako odwołanie, J. A. wniosła o przychylne rozpatrzenie jej sprawy "z powodu pobytu na operacji [...]". Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium ustaliło, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27.06.2008 r., a zatem odwołanie nadane przez stronę przesyłką pocztową dopiero w dniu 25.08.2008 r. jest spóźnione. Jednocześnie zaznaczyło, że strona nie wniosła prośby o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W skardze J.A., poza innymi zarzutami, podniosła, że od 1 do 7 lipca 2008 r. przebywała w szpitalu, a w okresie późniejszym jej stan zdrowia także uniemożliwiał złożenie odwołania. Powołała się również na trudności komunikacyjne. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, bowiem zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż jako co najmniej przedwczesne należy uznać ustalenie organu odwoławczego, według którego skarżąca nie wniosła prośby o przywrócenie terminu. Wprawdzie nie sformułowała literalnie takiej prośby, lecz wskazała przyczynę niezachowania terminu. Wskazanie to zresztą ponowiła w piśmie wyjaśniającym z dnia [...]r., mówiącym o pobycie w szpitalu. Taki stan rzeczy pozwalał organowi bezpośrednio potraktować tą część pism skarżącej jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W żadnym natomiast razie okoliczności przedstawione przez skarżącą nie mogły zostać pominięte bez naruszenia choćby zasad wyrażonych w art. 8 i 9 kpa. O ile organ miałby jakieś wątpliwości co do intencji skarżącej, to w ramach tych zasad winien był udzielić jej stosownych wyjaśnień i wskazówek, a ewentualne braki jej pism usunąć w trybie art. 64 § 2 kpa. Stanowisko Kolegium jest przy tym niekonsekwentne, gdyż wypowiada się w kwestii winy, chociaż nie jest to materia do rozważania przy stosowaniu art. 134 kpa lecz właśnie należy ją oceniać w ramach instytucji przywrócenia terminu. Z naruszeniem powołanych wyżej zasad oraz art. 7 i 77 § 1 kpa kwestia przywrócenia terminu nie została więc wyjaśniona. Tymczasem przed jej rozstrzygnięciem nie jest możliwe orzekanie w trybie art. 134 kpa o uchybieniu terminu. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności przeprowadzi postępowanie co do przywrócenia terminu i w zależności od jego wyniku podejmie właściwe rozstrzygnięcie, czy też rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, z 2002 r. poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. SW