IV SA/Gl 202/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-19
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest prawidłowa, jeśli nie wyjaśniono w sposób kompleksowy sposobu rozliczenia kwoty uzyskanej od dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jest wadliwa, ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób kompleksowy sposobu rozliczenia kwoty uzyskanej od dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego. Brak jednoznacznego rozliczenia kwoty przekazanej przez komornika, w tym przeznaczenia pozostałej części po zaliczeniu na poczet należności głównej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy P. nakładającej na J.H. obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osobę uprawnioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało tę decyzję w mocy. J.H. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu wychowania dziecka, niskich dochodów oraz nieprawidłowego rozliczenia kwoty wyegzekwowanej przez komornika. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu wadliwości postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 27 ust. 1 – 3 i ust. 7 pkt 2, art. 20 ust. 2 i art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm. ) orzekł o obowiązku zwrotu przez J.H. należności świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osobę uprawnioną w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] września 2009 r. w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że mocą decyzji z dnia [...]r. przyznano M.H. świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej na okres od [...] października 2008 r. do [...] września 2009 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, a następnie odwołano się do treści art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazano, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z odsetkami.
Z decyzją tą nie zgodził się J.H., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i zaznaczył, że matka dziecka nie interesuje się nim i w przedmiotowym okresie była dwukrotnie na leczeniu [...]. Nadto matka nie była na uroczystości pierwszej komunii świętej i jedynym jej oczekiwaniem jest branie pieniędzy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie organ ten przybliżył stan faktyczny w sprawie, z którego wynika, że w okresie zasiłkowym osobie uprawnionej wypłacono kwotę [...] zł, natomiast komornik sądowy przekazał na konto organu właściwego wierzyciela kwotę [...] zł w lutym 2009 r. wyegzekwowaną od dłużnika przy czym [...] zł zaliczono do należności głównej, z tego też powodu do spłaty pozostała kwota [...] zł. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał postanowienia ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów regulujące kwestie związane ze świadczeniem z funduszu alimentacyjnego jak również treść art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z decyzją tą nie zgodził się J.H., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zaznaczył, że matka syna bierze należne synowi pieniądze, natomiast sama go nie wychowuje, ponieważ on przebywa u chorej babci. Nadto zaznaczył, że sam posiada bardzo niski dochód i stawia pytanie z czego ma sam żyć, zaznaczył także, że matka syna była dwukrotnie na leczeniu [...]. Podkreślił również, że z jego środków matka chce regulować opłaty za energię elektryczną i telefon, a sam posiada zadłużenie w [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.
Przywołane powyżej unormowania mają zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem Sąd uwzględnia wniesioną skargę, jednakże z innych powodów niż podniósł to skarżący w skardze.
W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracji publicznej obowiązany jest do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy ( zob. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego), a w wydanym rozstrzygnięciu przedstawić wszelkie motywy, którymi kierował się przy jego podjęciu ( zob. treść art. 107 § 3 tego Kodeksu ). Wszelkie uchybienia w tym zakresie skutkują uwzględnieniem wniesionej skargi, albowiem wyczerpana będzie przesłanka jej uwzględnienia przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" – inne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie jak wynika z akt administracyjnych komornik w drodze przekazu przesłał do organu wierzyciela kwotę [...] zł wyegzekwowaną od skarżącego. W następstwie przekazania tej kwoty organ pierwszej instancji uruchomił stosowne postępowanie i zobowiązał skarżącego do zwrotu należności świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł. Z takiego ujęcia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wynika, że na poczet wskazanej należności zaliczył kwotę [...] zł jednocześnie w aktach sprawy brak jest informacji o przeznaczeniu pozostałej kwoty [...] zł, a mianowicie czy wyczerpuje ona odsetki czy też w stosunku do tej kwoty organ podjął inną decyzję.
Brak jednoznacznego rozliczenia kwoty przekazanej przez komornika skutkuje tym, że decyzja organu pierwszej instancji jak również decyzja organu odwoławczego obarczona jest wadą uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi, albowiem organy te nie rozstrzygnęły w sposób kompleksowy o środkach finansowych ściągniętych od skarżącego w ramach postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji zamieszczone jest stwierdzenie, że na poczet należności głównej zaliczono kwotę [...] zł, jednakże w uzasadnieniu tym brak jest dalszych rozważań odnośnie pozostałej kwoty.
Przyjdzie zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zamieścił krótkie sprawozdanie z dotychczasowego przebiegu prowadzonego postępowania oraz przywołał przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mające zastosowanie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tym brak jest jakiejkolwiek analizy sytuacji skarżącego oraz sposobu rozliczenia ściągniętej przez komornika kwoty środków pieniężnych. Powyższa okoliczność pozwala uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom, o których mowa jest w treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania alimentacyjnego.
W tej sytuacji zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi, a przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący w swojej skardze podnosi, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, a była jego żona marnotrawi przysługujące jej świadczenia, a wymownym przykładem takiego zachowania był jej pobyt w [...]. Nadto podkreślił, że jego dochody uniemożliwiają pokrywanie zasądzonych alimentów jak również przyznanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogły zostać uwzględnione, albowiem nie odnoszą się do meritum prowadzonego postępowania. W ramach postępowania przed sądem administracyjnym odwoływanie się do zasad współżycia społecznego oraz poczucia sprawiedliwości nie może być uwzględniane, ponieważ sąd administracyjny dokonuje kontroli rozstrzygnięcia organu administracji kierując się tylko jedną przesłanką, a mianowicie, czy rozstrzygnięcie to odpowiada wymogom prawa.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy zobowiązany będzie do ustalenia sposobu wykorzystania całej kwoty uzyskanej od skarżącego w ramach postępowania egzekucyjnego, a następnie uzewnętrzni to w podjętym rozstrzygnięciu.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło