IV SA/Gl 207/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; W dniu 27 października 2016 r. J. P. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację życiową. Podkreśliła bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i dorosłą, niepełnosprawną, ciężko chorą córką, która nie może się poruszać i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Równocześnie zadeklarowała, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. Posiada natomiast dom o powierzchni 110 m2 położony na działce o powierzchni 1.414 m2 wraz z nieużytkami rolnymi o powierzchni 32 ar, a także dwunastoletni samochód marki [...], niezbędny ze względu na niepełnosprawność córki. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni zadeklarowany został jako 3.630 zł, na co składają się emerytury pobierane przez nią (615 zł) oraz małżonka (2.370 zł), a także renta socjalna córki (645 zł). Dodatkowo wnioskująca zaprezentowała szczegółowe wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania swej rodziny wskazując między innymi na znaczne wydatki związane z zakupem żywności (1600 zł), opału (283 zł), leków i środków higienicznych (300 zł), ratą kredytu za wózek inwalidzki (116 zł) oraz rehabilitacją swojej córki (300 zł miesięcznie), jak również z utrzymaniem samochodu (250 zł - paliwo oraz 92 zł - składka ubezpieczeniowa). Wraz z wnioskiem skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość dochodów uzyskiwanych przez nią i członków jej rodziny, a także obrazujące rozmiar wydatków ponoszonych na utrzymanie swego gospodarstwa domowego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, które to świadczenie stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 listopada 2016 r. - karta nr 48 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wymóg ten został przez stronę zachowany. Trzeba wprawdzie odnotować, że dochód netto przypadający na rodzinę wyżej wymienionej w wysokości 3.637,19 zł (patrz: nadesłane dokumenty źródłowe) trudno uznać za niski jak na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy. Pomimo to jednak uznano, iż zgłoszone przez nią żądanie zasługuje na uwzględnienie. Wzięto bowiem pod uwagę fakt, że jej córka jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu znacznym od urodzenia, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie z dnia 6 listopada 2002 r. - karta nr 90 akt administracyjnych niniejszej sprawy), co implikuje konieczność ponoszenia relatywnie znacznych kosztów związanych z utrzymaniem, w tym z leczeniem, rehabilitacją i pielęgnacją tej osoby. Jak wynika z oświadczeń wnioskującej, suma wszystkich tych kosztów (które zostały w znacznej części udokumentowane) pochłania niemal całkowicie dochód jej rodziny, a w rezultacie stwierdzić przyjdzie, że nie jest ona w stanie poczynić oszczędności umożliwiających opłacenie należności, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.