IV SA/Gl 209/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego - stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 22 sierpnia 2013 r. A.M. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku strona zadeklarowała, że jest osobą bezrobotną i nie posiada wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów. Oświadczyła przy tym, iż jest matką wychowującą troje małoletnich dzieci oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Nadto strona zadeklarowała, że na dochód jej rodziny, kwocie 2.640 zł składają się alimenty na dzieci, w kwocie ogółem 1.800 zł, zasiłek dla bezrobotnych (630 zł) oraz świadczenia z pomocy społecznej (210 zł). Wskazała także, iż suma ponoszonych przez nią miesięcznych kosztów z tytułu opłat stałych (czynsz oraz tzw. media) wynosi około 1.000 zł, do czego dochodzą konieczne koszty wyżywienia oraz zakupu środków czystości i odzieży. Zarządzeniem z dnia 5 września 2013 r. skarżącą wezwano do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do niej o: - udokumentowanie faktu, iż jest osobą bezrobotną, pobierającą zasiłek. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć stosowne zaświadczenie wydane przez właściwy powiatowy urząd pracy; - przedłożenie zaświadczenia wydanego przez właściwy organ gminy, wskazującego wszystkie osoby zameldowane pod jej adresem zamieszkania. W wyznaczonym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 30 września 2013 r., wnioskująca nie udzieliła na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi A.M. jest postanowienie wydane w sprawie, której przedmiotem są świadczenia rodzinne stanowiące formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym, skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów, jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd odrębnym pismem z dnia 4 września 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła danych ujętych we wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 5 września 2013 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie zostało doręczone A.M. w dniu 23 września 2013 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 30 września 2013 r. wyżej wymieniona nie nadesłała dokumentu potwierdzającego, iż jest osobą bezrobotną ani też zaświadczenia organu gminy wskazującego wszystkie osoby zameldowane pod adresem zamieszkania skarżącej - które pozwalałoby na weryfikację złożonych przez nią oświadczeń w kwestii składu jej rodziny. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącej zostały zobrazowane w sposób dostatecznie przekonujący. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy. Należy zaznaczyć, iż zastosowanie wobec strony tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia przez nią informacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 5 września 2013 r. - dokumentów, skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby wnioskodawczyni spełniła wymóg, od którego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.