IV SA/Gl 21/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA del. Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant st. referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...]. Pismem z dnia [...] r. B. B. wniosła o objęcie jej opieką socjalną, udzielenie pomocy pieniężnej oraz wyjaśnienie czemu nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego do zakładu karnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając na podstawie art. 13 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 i art. 14 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 12 k.p.a. odmówił wnioskodawczyni pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego pieniężnego, z uwagi na fakt, iż odbywa ona karę pozbawienia wolności. Od powyższej decyzji B. B. wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna nie może być udzielona osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. Pomoc społeczna przysługuje osobom znajdującym się w szczególnie trudnych sytuacjach, gdy nie mogą one same zapewnić sobie minimum egzystencji. W przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności, minimum egzystencji jest im już zagwarantowane na koszt Skarbu Państwa. Osoby te są zwolnione z zapewniania sobie podstawowych potrzeb bytowych. Brak jest zatem argumentów uzasadniających potrzebę objęcia tych osób pomocą finansową ze środków pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., B. B. przedstawiła swą trudna sytuację materialną i wniosła o przyznanie pomocy społecznej w postaci pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Trafnie organ wprawdzie wskazał, że B. B., jako osoba pozbawiona wolności prawomocnym wyrokiem wskazującym jest z mocy ustawy wyłączona z kręgu osób uprawnionych do świadczeń z ustawy z dnia 11 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U, Nr 64 poz. 503 ze zmianami), co zwalnia organ z obowiązku badania przesłanek przedmiotowych – brak uprawnień skutkuje oddaleniem wniosku. Jednak w rozpoznawanej sprawie doszło do uchybień formalnych, mających wpływ na rozstrzygnięcie. Otóż zarówno organ stopnia podstawowego jak i organ odwoławczy w istocie nie rozpoznały wniosku skarżącej. Z pisma B. B., wszczynającego postępowanie w sprawie nie wynika w sposób niewątpliwy, iż wnosi ona o przyznanie jej zasiłku celowego. Pisze ona jedynie, iż wnosi o wyjaśnienie, czemu nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego, chociaż pozostaje nadal inwalidką [...] grupy , że świadczenia wypłacał jej MOPS a także ZUS oraz prosi o pomoc pieniężną i opiekę socjalną. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej rozstrzyga tymczasem o zasiłku celowym. W aktach brak jakiejkolwiek informacji, że w zakresie świadczeń zgłoszonych we wniosku z [...] r. toczy się odrębne postępowanie. Ograniczenie rozpoznania wniosku jedynie do zasiłku celowego oznacza nierozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. i w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego B. B. pisze już tylko o zasiłku celowym, niewątpliwie jednak jest to wynikiem ograniczenia przedmiotu postępowania przez organy rozpoznające sprawę a nie ograniczenie żądań z woli strony. Pismo B.B. istotnie mogło nasuwać wątpliwości co do rodzaju świadczeń i pomocy, przyznania których żąda wnioskodawczyni. Obowiązkiem organów zarówno stopnia podstawowego jak i odwoławczego było wszak jednoznaczne ustalenie zakresu żądania B.B. i wydanie decyzji odpowiadających rzeczywistemu zakresowi wniosku. Należało w tym celu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do bezspornego ustalenia przedmiotu postępowania. Jest to obowiązek wynikający wprost z przepisu art. 7 k.p.a., który m.in. stanowi, iż organy zobowiązane ą w toku postępowania do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. Jak wykazano wyżej w niniejszej sprawie obowiązku tego zaniechano, co doprowadziło do braku ustaleń co do zakresu żądania a więc niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowi to przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 §1 pkt 1 "c" w zw. z art. 135 ustawy o p.s.a.