IV SA/Gl 214/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 70 b ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 272 z późn. zm.), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 988 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 z 1996 r., poz. 278 z późn. zm), ustawy o rzemiośle z dnia 22 marca 1989 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił E. i K. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" s.c., dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. B., zatrudnionej w celu przygotowania zawodowego nauki zawodu w charakterze sprzedawcy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że stosownie do § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub zakończony kurs pedagogiczny organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie, co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyku oraz 10 godzin praktyki metodycznej albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Oświaty z dnia 12 kwietnia 1962 r. w sprawie kwalifikacji nauczycieli wychowawców szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych podległych Ministrowi Oświaty (Dz. U. z 1962 r., Nr 30 poz. 141 ze zm.) kwalifikacje naukowo-pedagogiczne do pracy w określonym rodzaju szkół posiada osoba, która zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu ukończyła zakład kształcenia nauczycieli albo ukończyła inną szkołę i posiada wykształcenie pedagogiczne lub praktykę pedagogiczną. Organ podkreślił, iż kwalifikacje te powinny być udowodnione dyplomami lub świadectwami stwierdzającymi ukończenie zakładu kształcenia nauczycieli lub innej szkoły. Odnosząc powyższe rozważania prawne do stanu faktycznego sprawy organ I instancji uznał, że E. G. legitymująca się zaświadczeniem wydanym przez Uniwersytet [...] w K. potwierdzającym studiowanie w latach 1977-1981 na Wydziale [...] pedagogiki specjalnej o specjalności resocjalizacja i uzyskanie zaliczenia VIII semestru studiów wyższych, nie posiada przygotowania pedagogicznego wymaganego od nauczycieli w rozumieniu przywołanych przepisów. E. G. w odwołaniu od negatywnej dla niej decyzji wniosła o jej uchylenie i przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentowała, że w okresie ostatnich 8 lat kilkukrotnie korzystała z dofinansowania i wówczas jej kwalifikacje były wystarczające. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium, po przedstawieniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszoinstancyjny i przeanalizowaniu treści odwołania stwierdziło, że młodociany pracownik K. B. ukończyła 2 - letni okres nauki w zawodzie sprzedawcy i zdała egzamin potwierdzający jej kwalifikacje w tym zawodzie, natomiast E. G. posiada od dnia [...] 2000 r. tytuł mistrza w zawodzie sprzedawca i uzyskała w dniu [...] 1981 r. zaliczenie VIII semestru na Wydziale [...] Uniwersytetu [...]. Organ odwoławczy wskazał następnie, że kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego określone zostały w § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, a ust. 4 ma bezpośrednie zastosowanie do sytuacji odwołującej jako mistrza w zawodzie. Podkreślono tym samym, iż E. G. jako instruktor praktycznej nauki zawodu nie spełniała warunków określonych w wymienionych przepisach. Zaliczyła ona co prawda VIII semestr studiów wyższych na kierunku pedagogika specjalna, jednakże ta okoliczność nie świadczy o posiadaniu przez nią kwalifikacji pedagogicznych pozwalających na pracę w placówce oświatowej jako nauczyciel. Natomiast inne dokumenty potwierdzające uprawnienie strony do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, np. potwierdzające odbycie specjalnego kursu pedagogicznego, nie zostały przedłożone. Ostatecznie Kolegium odnosząc się do zarzutu odwołującej dotyczącego faktu przyznania jej świadczenia za lata ubiegłe 2001-2002 argumentowało, że wówczas następowało to na innych zasadach. Środki pochodziły z Funduszu Pracy regulowanego obowiązującą wówczas ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 51, poz. 514 z późn. zm.), natomiast obecnie dofinansowanie jest udzielane na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty i przepisów wykonawczych, do których zalicza się wskazywane wcześniej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. E. G. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając jej naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Skarżąca ponownie powołała się na fakt wcześniejszego otrzymania wnioskowanych świadczeń podnosząc, że ostatnia pozytywna decyzja została wydana na jej rzecz w dniu 28 listopada 2002 r., a więc już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Nadto wskazała, że praktyki przewidziane programem studiów pedagogicznych, w okresie gdy studiowała, w znacznym stopniu przekraczają liczbę godzin praktyki wymaganej przepisami powołanego rozporządzenia. O podwyższeniu kwalifikacji świadczy również jej praca jako pedagoga szkolnego oraz wychowawcy w przedszkolu. Ostatecznie skarżąca wskazując przepisy § 10 ust. 2 pkt 2 i § 10 ust. 4 powołanego rozporządzenia stwierdziła, że spełnia w całości określone w nich warunki pozwalające na pełnienie obowiązków instruktora praktycznej nauki zawodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne. Kolegium nie oceniając prawidłowości poprzednich decyzji Prezydenta Miasta K., co do których wówczas organem odwoławczym był Wojewoda [...] stwierdziło, iż każde postępowanie administracyjne jest autonomiczne i w żadnym wypadku nie musi się kończyć takim samym rozstrzygnięciem merytorycznym. W każdym postępowaniu organ winien orzekać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co w przedmiotowej sprawie skutkowało wydaniem decyzji negatywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Niesporne jest, że prawo do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, przesłanki materialnoprawne oraz tryb tego postępowania wynikają z prawidłowo powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 70b ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 998 z późn. zm.). Warunkiem udzielenia dofinansowania w myśl art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie i oświaty jest zawarcie przez pracodawcę umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, przy czym pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy winni posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w odrębnych przepisach. Drugim warunkiem jest ukończenie przez młodocianego nauki zawodu i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Spór w tej sprawie wyłonił się na tle kwestii dotyczącej kwalifikacji skarżącej do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, uprawniającego do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Przywołane dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie i oświaty. Dofinansowanie to jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, określonego w art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie i oświaty; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przesłanki opisanej w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie i oświaty. Przepis art. 70b ust. 1 pkt 1 bezwzględnie uzależnia przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia od spełnienia przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w jego imieniu wymogu posiadania kwalifikacji zawodowych oraz odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego pomiędzy skarżącą, a młodocianym uczniem K. B.. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżąca nie spełnia wszystkich warunków koniecznych do pełnienia obowiązków instruktora praktycznej nauki zawodu. Takie wnioski organy poczyniły w wyniku analizy dołączonych do wniosku dokumentów, tj. dyplom tytuł mistrza w zawodzie sprzedawca z dnia 11 września 2000 r. i zaświadczenia o zaliczeniu w dniu 13 października 1981 r. VIII semestru na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] oraz umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia [...] 2007 r. W celu rozstrzygnięcia zarzutów zawartych w skardze należy się odnieść do przepisów kształtujących zasady przygotowania zawodowego młodocianych i praktycznej nauki zawodu. W myśl § 10 ust. 4 instruktorzy praktycznej nauki zwodu, których mowa w ust. 2 pkt 2 (a więc między innymi pracodawcy) "powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, z zastrzeżeniem ust. 5". Wprawdzie skarżąca dysponuje świadectwem dojrzałości, jednakże nie posiada przygotowania pedagogicznego wymaganego dla nauczycieli, określonego w cytowanym rozporządzeniu. Zaświadczenie z dnia 13 października 1981 r. o zaliczeniu VIII semestru na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] nie daje uprawnień do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu, jak wymaga tego § 10 ust. 4 rozporządzenia. Kwestionując spełnienie przez skarżącą jako pracodawcę warunku posiadania przygotowania pedagogicznego wymaganego od nauczycieli, określonego w odrębnych przepisach lub ukończonego kursu pedagogicznego zorganizowanego na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, o jakim mowa w § 10 ust. 4, organy obu instancji przyjęły, że z przedłożonego wraz z wnioskiem zaświadczenia nie wynika, aby program nauki obejmował przytoczone wcześniej przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli (określone w odrębnych przepisach), lub ukończony kurs pedagogiczny (organizowany na podstawie odrębnych przepisów) o wskazanym programie. W zaświadczeniu z dnia 13 października 1981 r. informacji takich nie zamieszczono. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl § 2 cyt. przepisu regułę powyższą stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Stąd też, Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego pracownika jest postępowaniem wnioskowym. Zatem w interesie pracodawcy występującego o dofinansowanie jest wykazanie, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie dofinansowania. Wykazanie tych okoliczności powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnych dowodów, dokumentów, potwierdzających określone fakty. Jednakże okoliczność, że przedmiotowe dofinansowanie przyznawane jest na wniosek oraz, że to na wnioskodawcy ciąży powinność udokumentowania posiadanych uprawnień nie zwalnia organu od wszechstronnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, ustawodawca powołał do życia instytucję instruktora praktycznej nauki zawodu, aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika. Bezspornie osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz również posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo młodocianego pracownika. W ocenie sądu, bezprzedmiotowy jest też zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż o braku stałości rozstrzygnięć nie można mówić w sposób jednoznaczny w sytuacji zmiany stanu prawnego i właściwości organu. Wcześniejsze decyzje, na które powołuje się skarżąca wydane zostały przez inne organy i dotyczyły innych przepisów niż ustawa o systemie oświaty. Na tle przytoczonych przepisów, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, że skarga nie mogła odnieść pożądanego skutku, gdyż organy obu instancji trafnie wskazały, że skarżąca nie spełniała wszystkich warunków do przyznania dofinansowania określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia w związku z art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Skoro wydanie decyzji organów obu instancji nastąpiło zgodnie z prawem, w związku z tym, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzeczono w sentencji.