IV SA/Gl 214/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia 21 lutego 2017 r. G.G. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, w dniu 19 kwietnia 2017 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził zakres swojego żądania. Wnioskodawca oświadczył, iż gospodaruje samotnie i posiada dom o powierzchni 130 m2. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie netto 1.800 zł ponosząc koszty z tytułu opłat za tzw. media (ogółem 300 zł), wyżywienia (250 zł) oraz zakupu środków czystości (90 zł). Równocześnie podkreślił, że jest zadłużony na znaczną kwotę (80 tysięcy zł) w związku z działalności gospodarczą, którą prowadził do 2009 roku oraz, że obciążają go alimenty, w kwocie 1.850 zł. Wezwaniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez: - nadesłanie dokumentów źródłowych (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty itp.) obrazujących wysokość kosztów ponoszonych przezeń z tytułu czynszu (lub podatku od nieruchomości) oraz opłat za tzw. media (energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, ubezpieczenie, wywóz śmieci). Wskazano przy tym, że razie istnienia zaległości płatniczych w omawianym zakresie należy przedłożyć stosowne aktualne (to jest wydane nie wcześniej niż w ciągu trzech ostatnich miesięcy) dokumenty potwierdzające ten fakt (np. zaświadczenia o wysokości zaległości, wezwania do zapłaty itp.); - nadesłanie orzeczenia sądu (bądź ugody) określającego aktualną wysokość alimentów, do uiszczania których jest zobowiązany oraz przedstawienie dokumentów (np. dowody wpłaty, polecenia przelewu) potwierdzających miesięczną wysokość środków przekazanych przezeń z tego tytułu w ciągu ostatnich 2 miesięcy; - nadesłanie dokumentu (np. zaświadczenie pracodawcy, wydruk z listy płac) obrazującego wysokość netto jego wynagrodzenia (po dokonaniu wszystkich potrąceń, w tym także zajęć komorniczych); W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 6 czerwca 2017 r. wnioskodawca nie udzielił na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku G.G. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu ani też obrazujących rozmiar obciążających go kosztów utrzymania oraz aktualną wysokość uiszczanych alimentów. Nie uczynił tego pomimo wyraźnego wezwania, które zostało mu doręczone w trybie wskazanym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca je przesyłka, wysłana na wskazany przezeń we wniosku jak również w skardze adres (44-251 Rybnik, ul. Włościańska 71), została zwrócona do Sądu z wzmianką o niepodjęciu w terminie, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była awizowana w dniu 16 maja 2017 r., a następnie powtórnie, w dniu 24 maja 2017 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki nastąpiło z dniem 30 maja 2017 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w treści wezwania siedmiodniowy termin upłynął z dniem 6 czerwca 2017 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.