IV SA/Gl 22/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G.- wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 1a, art. 37 ust. 1,2 i 3, art. 106 ust. 1,3 i 4, art. 109 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. odmówił M.S. pomocy w formie zasiłku stałego od [...]r. do [...]r. W motywach w/w rozstrzygnięcia podkreślono, że w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w mieszkaniu strony stwierdzono brak oznak potwierdzających fakt zamieszkiwania w tym lokalu. W tych ramach przyjęto, że w lokalu brak było podstawowych sprzętów umożliwiających codzienne funkcjonowanie, w tym przygotowywanie posiłków czy dbanie o higienę osobistą. Z wyjaśnień strony wynika, iż w tym zakresie korzysta z pomocy znajomych i matki. Ze względu na niemożność ustalenia sytuacji strony i przeprowadzenia wywiadu w miejscu faktycznego pobytu, nie było możliwe określenie czy spełnione zostały w tym przypadku przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia. Organ podkreślił, że również kolejne wizyty u strony kończyły się niepowodzeniem, jako że nikt pod wskazanym adresem nie otwierał drzwi. Z wyjaśnień udzielonych przez stronę w dniu [...] r. wynika, że remontuje mieszkanie i w tym czasie przebywa u różnych znajomych, którzy nie życzą sobie wizyt pracowników pomocy społecznej. W toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u strony po wyremontowaniu mieszkania stwierdzono, że lokal ten wyposażony jest w niezbędne sprzęty użytkowe. Mając na uwadze poczynione ustalenia, osiągany przez stronę dochód oraz [...], przyjęto, że wnioskującemu przysługuje zasiłek stały od [...] r. Z uwagi na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dacie złożenia wniosku brak było podstaw do przyznania tego świadczenia od [...] r. W odwołaniu z dnia [...] r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., M. S. wyraził niezadowolenie z podjętej w jego sprawie decyzji. W tych ramach krytycznie ustosunkował się do trybu pracy pracowników socjalnych OPS w G. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. wynika, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jej dochód składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz pożyczka otrzymywana od kolegi w wysokości [...] zł. Strona zajmuje mieszkanie [...]. Strona opłaca energię elektryczną w wysokości [...] zł miesięcznie. Korzysta przy tym z pomocy znajomych i matki. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika , że sytuacja materialno – bytowa strony została ustalona od miesiąca [...] r. , a organ I instancji nie ustalił takowej sytuacji w okresie od [...] do [...] r. Wszelkie złożone w tej kwestii oświadczenia strony były sprzeczne ze sobą, co uniemożliwiało ustalenie okoliczności decydujących o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. W toku postępowania odwoławczego Kolegium uzyskało, przesłane przez OPS w G., zaświadczenie Zarządu Budynków Miejskich – Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. z dnia [...] r. wskazujące, ze właścicielem mieszkania przy ul. [...] w G. jest A.S. – matka strony, i że od [...] r. w mieszkaniu nikt nie przebywa. W związku z tym mieszkanie to nie jest obciążone za wodę, kanalizację i śmieci, a stan zaległości za mieszkanie na dzień [...] r. wynosi [...] zł. Z tych przyczyn Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie, po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, przedłożony został nowy dowód, tj. w/w zaświadczenie. Wobec faktu pojawienia się nowych okoliczności w sprawie, organ pomocy społecznej winien ponownie zbadać sprawę i umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 81 K.p.a. Zwrócono nadto uwagę, że wobec pojawienia się rzeczonego dowodu zadaniem organu pomocy społecznej jest zbadanie na podstawie czyjego oświadczenia ustalono, że w mieszkaniu przy ul. [...] w G. od [...] r. nikt nie przebywa. Jeżeli strona rzeczywiście nie zamieszkiwała w tym mieszkaniu i nadal nie zamieszkuje, co sugeruje przedmiotowe zaświadczenie, to powstaje pytanie o zasadność przyznania zasiłku stałego stronie od [...] r. W tych ramach organ powinien rozważyć, czy zachodzi przesłanka do wznowienie postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia. W dalszej kolejności Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie A.D. o udzieleniu stronie pożyczki pieniężnej w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...] r. Strona natomiast oświadczyła w dniu [...] r., iż zapożyczała się u wyżej wymienionego w sumie na kwotę [...] zł, z czego zwróciła już [...] zł. Organ pomocy społecznej winien zatem wezwać stronę do przedłożenia umowy pożyczki oraz dowodu potwierdzającego, iż za dokonanie tej czynności został odprowadzony podatek od czynności cywilno-prawnych. Ustalenie powyższego jest niezbędne dla wykazania rzeczywistego dochodu strony. Reasumując stwierdzono, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, których zbadanie wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego. W skardze z dnia [...] r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. S. ponownie w tej sprawie krytycznie odniósł się do pracy OPS w G. W tych ramach personalnie wskazał pracowników tego organu. Zarzucił temu organowi bezczynność w przedmiocie udzielania odpowiedzi na jego monity. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, raz jeszcze odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a.. Jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podał z jednej strony okoliczność pojawienia się nowego dowodu w postaci zaświadczenia Zarządu Budynków Miejskich – Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. z dnia [...] r. (wskazującego, ze właścicielem mieszkania przy ul. [...] w G. jest A. S. – matka strony, i że od [...] r. w mieszkaniu nikt nie przebywa) i związaną z tym konieczność wypowiedzenia się skarżącego do tego dowodu (art. 81 k.p.a.). Wskazano nadto na konieczność ustalenia na podstawie czyjego oświadczenia przyjęto to ustalenie. Także podniesiono, iż skoro strona zapożyczyła się w [...] na kwotę [...] zł to organ winien był wezwać stroną do przedłożenia umowy pożyczki oraz dowodu, iż od tej czynności odprowadzono podatek od czynności cywilno-prawnych. W tej mierze wskazać należy, iż istotnie – zdaniem Sądu - zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie w znacznej części , a to w kwestii jednoznacznego ustalenia sytuacji materialno - bytowej strony skarżącej w okresie od [...] do [...] r., w szczególności w zakresie, czy skarżący faktycznie zamieszkiwał lub też nie w lokalu położonym przy ul. [...] w G. w okresie od [...] do [...] r.. Z jednej bowiem strony istnieją w sprawie dowody wskazujące, iż skarżący przebywał w tym lokalu ( np. fakt obecności skarżącego w mieszkaniu w czasie wywiadu środowiskowego w dniu [...] r. oraz oświadczenie skarżącego z dnia [...] r. ,czy też treść pisma skarżącego z dnia [...] r. , gdzie podaje, iż nie wpuścił do tego mieszkania pracownika socjalnego z powodu zbyt wczesnej pory dnia), z drugiej zaś strony z w/wym. zaświadczenia Zarządu Budynków Miejskich – Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. z dnia [...] r. wynika, iż od [...] r. w mieszkaniu nikt nie przebywa. Taka sprzeczność ustaleń faktycznych wymaga niewątpliwie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie celem jednoznacznego ustalenia sytuacji materialno – bytowej skarżącego w okresie zasiłkowym od dnia [...] do [...] r. , a w szczególności podjęcia dokładnych ustaleń w oparciu o jakie źródła dowodowe zostało wydane wspomniane zaświadczenie Zarządu Budynków Miejskich – Rejon Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. z dnia [...] r. Oczywistym przy tym jest, iż po uzupełnieniu materiału dowodowego w tym kierunku, koniecznym będzie wezwanie skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia w trybie art. 10 § 1 k.p.a.. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 814/99 ( zbiór orzeczeń LEX nr 76088) wskazał, iż "obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie". Skoro zatem w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja przeciwna (istnieją zasadnicze wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzono potrzebę dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów sprawy) to zasadną jawi się zaskarżona decyzja organu odwoławczego. Natomiast co do wspomnianej w decyzji organu odwoławczego kwestii pożyczki którą skarżący zaciągnął (w okresie kilku miesięcy) u A. D. w łącznej kwocie [...] zł, to zdaniem Sądu bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy czynność ta została opodatkowana. Należy także zauważyć, iż z zawartego w aktach sprawy oświadczenia A. D. z dnia [...] r. wynika wprost, jakie kwoty pożyczał miesięcznie skarżącemu w miesiącach, których tyczy przedmiotowe postępowanie, a mianowicie od [...] do [...] r. i nie wydaje się koniecznym prowadzenie dalszych wyjaśnień w tym kierunku. Co do zarzutów skargi dotyczących w istocie postępowania (zachowania) pracowników OPS w G., wskazać należy skarżącemu, iż właściwym organem do rozpatrzenia jego skarg i wniosków dotyczących pracy OPS w G. jest Prezydent Miasta G. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, to brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).