IV SA/Gl 224/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant: st. referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił T. M. uprawnień kombatanckich, powołując się na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 roku, nr 142, poz. 950 z późn. zmianami) w związku z art. 104 i art. 107 K.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że T. M. posiadał uprawnienia kombatanta, przyznane przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w K., na podstawie zaświadczenia wydanego przez Komendę Wojewódzką Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] r., z którego wynikało, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. był członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej i brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Zdaniem organu administracyjnego, stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1945 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". We wniosku z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, T.M. wniósł o zmianę kwalifikacji tytułu przyznania mu uprawnień kombatanckich. Wyjaśnił, iż w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej odbywał służbę nie z pobudek patriotycznych, lecz jako osoba represjonowana przez bandy UPA i w ramach tej służby walczył z nimi oraz z pohitlerowskim podziemiem. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił powyższą decyzję wyrokiem z dnia 26 marca 2003r. sygn. akt II SA/Ka 1380/01. W jego uzasadnieniu Sąd nakazał wyjaśnić sprawę przysługiwania T. M. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach, w oparciu o treść własnoręcznego życiorysu T. M. z dnia [...] r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W jej uzasadnieniu wskazał, iż w celu wykonania powołanego wyroku pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. zwrócił się do T. M. o nadesłanie, w terminie do dnia [...] r., wszelkich dowodów mogących potwierdzić okoliczność jego służby wojskowej w roku [...]. Otrzymana w odpowiedzi na to wezwanie dokumentacja, dostarczona przez T. M., nie dotyczyła wnioskowanych dowodów, a kserokopia karty ewidencyjnej, dostarczona w dniu [...] r. przez Wojskową Komendę Uzupełnień w T. nie potwierdziła, aby T. M. odbywał kiedykolwiek służbę wojskową. Na opisaną powyżej decyzję drugoinstancyjną skargę wniósł T. M. Podniósł w niej, takie same argumenty, jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Akcentował, iż w miesiącu [...] r. był zmobilizowany do odrodzonego Wojska Polskiego i skoszarowany w J. oraz zwolniony do domu, gdzie został napadnięty przez bandy UPA. Wówczas to otrzymał zezwolenie na posiadanie broni dla celów samoobrony i walki z bandami UPA, dlatego jego zdaniem był osobą represjonowaną i walczył z bandami UPA. W pisemnej odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany niekorzystnej dla skarżącego decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu kontroli w aspekcie zgodności z prawem, na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 15 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), podlega zaskarżona decyzja o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Sąd bada zatem, czy przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego w zakresie, w jakim stosował go Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. był członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej i brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Nadmienić należy w tym miejscu, że formacja o nazwie "Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej" funkcjonowała już od 1946 r., jednak dopiero ustawą z dnia z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 23, poz. 108) uregulowano jej status prawny. Do tego okresu ORMO nie była organem utworzonym aktem prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie paramilitarną organizacją społeczną, powstałą w celu współdziałania z Milicją Obywatelską w zakresie utrzymywania porządku i spokoju publicznego i jako taka nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 1999 roku sygn. akt V SA 2088/980). Prawidłowe jest zatem stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 z poźn. zm., zwanej dalej w skrócie – ustawą o kombatantach) pozbawił skarżącego wcześniej przyznanych mu uprawnień, albowiem uzyskał on uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, a nie był jednocześnie żołnierzem z poboru, pełniącym służbę w Wojsku Polskim w okresie od [...] r. do [...] r., ani też nie uczestniczył w Wojnie Domowej w H. w latach [...], ani też nie posiadał żadnego innego tytułu do uprawnień kombatanckich, określonego w ustawie o kombatantach. Z dokonanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ustaleń, a w szczególności z kserokopii karty ewidencyjnej Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. jednoznacznie wynika, iż w miesiącu [...] r., jak i w terminie późniejszym skarżący nie odbywał służby w Wojsku Polskim. W świetle wyjaśnień skarżącego i jego życiorysu nie ma także podstaw do przyjęcia, że był osobą, która pełniła służbę w Wojsku Polskim w okresie od [...] r. do [...] r. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Żadne zatem inne zasługi ani krzywdy doznane przez skarżącego w okresie od miesiąca [...] r. nie mogą stanowić tytułu do przyznania mu uprawnień kombatanckich w rozumieniu ustawy o kombatantach. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż czynności podejmowane w ramach samoorganizujących się zbrojnych grup samoobrony nie są uznawane za działalność kombatancką (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2002 r. V SA 1844/01, niepublikowany). Mając na uwadze powyższe okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć skarżącego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.