IV SA/Gl 224/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-10-29
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej były uprawnione do zmiany decyzji przyznającej usługi opiekuńcze i ustalającej odpłatność za te usługi w związku ze zmianą sytuacji dochodowej strony, w szczególności poprzez uwzględnienie dodatku mieszkaniowego w dochodzie?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej były uprawnione do zmiany decyzji przyznającej usługi opiekuńcze i ustalającej odpłatność za te usługi na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku ze zmianą sytuacji dochodowej strony (otrzymaniem dodatku mieszkaniowego). Zmiana ta ma charakter związany, a nie uznaniowy, co oznacza, że organ nie tylko może, ale musi podjąć takie działanie. Uchybienia proceduralne w oznaczeniu zmienianych decyzji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
A. D. był beneficjentem usług opiekuńczych. Prezydent Miasta K. zmienił decyzję przyznającą te usługi, ustalając nową odpłatność z uwagi na otrzymanie przez A. D. dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. D. złożył skargę do WSA w Gliwicach, wskazując na trudną sytuację materialną. WSA oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 50, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 i art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego zmienił swoją decyzję Nr [...] w taki sposób, że przyznał A. D. usługi opiekuńcze na okres od [...] r. do [...] r. w wymiarze [...] miesięcznie i ustalił odpłatność na poziomie [...] ogólnego kosztu usługi tj. [...] za godzinę. W uzasadnieniu decyzji podał, że nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, gdyż strona otrzymała dodatek mieszkaniowy, w związku z tym ustalono nową odpłatność za świadczone usługi.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. D., który wyraził w nim swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołanie to nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów wskazujących na motywy jego wniesienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczył treść stosownych przepisów ustawy o pomocy społecznej, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz stosownej uchwały Rady Miejskiej w K. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że przy ustalonej wysokości dochodu strony, odpłatność za świadczone usługi opiekuńcze wynosi [...] % ogólnego kosztu usługi. Nadto organ ten zaakcentował, że zmiana wysokości odpłatności spowodowana została zmianą wysokości dochodu posiadanego przez stronę, a nie faktem przybycia przez stronę w dniu [...] r. do siedziby organu pierwszej instancji [...]. Dodatkowo organ ten podkreślił, że mocą kwestionowanej decyzji zmieniona została inna decyzja z dnia [...]r., która nie była decyzją ostateczną. Zdaniem organu zmieniona winna być inna decyzja, a mianowicie decyzja pierwotna przyznająca usługi opiekuńcze, jednakże uchybienie to nie wpłynęło na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł A. D. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, a jako jej uzasadnienie wskazał trudną sytuację materialną. Jednocześnie skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi o oddalenie skargi i w tym zakresie przywołało analogiczną argumentację do tej, jaką zamieściło w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 19 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 224/08 przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi, a tym samym otwarta została droga do merytorycznego rozpatrzenia wniesionej skargi.
Z uwagi na fakt, że w skardze skarżący nie zamieścił żadnych merytorycznych zarzutów pod adresem kwestionowanych rozstrzygnięć organów administracji, Sąd zobowiązany jest do rozpatrzenia prawidłowości tychże decyzji z urzędu, kierując się postanowieniami art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji o zmianie decyzji ustalającej zakres usług opiekuńczych przyznanych skarżącemu i ustalająca wysokość tej odpłatności za przyznane usługi, z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej skarżącego. W tej sytuacji rozważenia wymaga, czy organy administracji publicznej były uprawnione do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Stosownie do postanowień art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej organ administracji zmienia decyzję na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany sytuacji osobistej lub dochodowej. Z kolei art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego zezwala organowi administracji na zmianę lub uchylenie decyzji administracyjnej na mocy, której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach, o ile przewidują to przepisy szczególne. W świetle przedstawionego stanu normatywnie przyjdzie stwierdzić, że art. 163 wyżej wymienionego Kodeksu zawiera podstawę prawną do zmiany lub uchylenia decyzji na mocy, której strona nabyła prawo, jeżeli przepis prawa materialnego będzie tak stanowił. Przywołany art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stwarza takie możliwości, a tym samym organy administracji publicznej dysponowały normą prawa uprawniającą je do wydania przedmiotowych decyzji. Nadto należy zauważyć, że w przypadku zmiany sytuacji dochodowej organ administracji nie tylko może, ale musi zmienić lub uchylić wcześniejszą decyzję, ponieważ wskazany powyżej przepis zawiera nakaz podjęcia takiego działania. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie podejmuje tu decyzji w warunkach uznania administracyjnego, lecz podejmuje decyzję o charakterze związanym. Kolejną kwestią na którą należy zwrócić uwagę to, termin zamieszczony w przywołanym powyżej art. 163, otóż stanowi się w nim, że można zmienić lub uchylić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo. Nabycie prawa łączy się z zasady z decyzją ostateczną, jednakże w analogiczny sposób należy widzieć decyzję przyznającą świadczenie, które w całości uwzględnia żądanie strony, zatem wskazanej normy nie można utożsamiać wyłącznie z decyzją ostateczną i można ją łączyć z decyzjami nieostatecznymi, na podstawie których strony nabywają prawa. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organy administracji dysponowały podstawą do zmiany lub uchylenia decyzji ustalającej odpłatność za przyznane usługi opiekuńcze.
W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że organy administracji podejmujące w sprawie rozstrzygnięcia dopuściły się pewnych uchybień, ponieważ organ pierwszej instancji wskazał jedynie, że zmienia decyzję z dnia [...]r. Nr [...], z kolei organ odwoławczy dostrzegł pominięcie decyzji pierwotnej i zaakcentował, że zmianie podlegała decyzja przyznająca wskazaną formę pomocy. Takie ujęcie nie jest właściwe, ponieważ zmianie uległa decyzja przyznająca omawianą formę pomocy – usługi opiekuńcze, jak również decyzja z dnia [...] r. zmieniająca decyzję pierwotną. Tym samym organy te w sposób połowiczny wskazały, która decyzja podlega zmianie. Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy zasadnie zaznaczył, iż w następstwie uwzględnienia wniesionego odwołania organ pierwszej instancji zobowiązany byłby do wydania decyzji o identycznej treści, zawierającej jedynie w podstawie przywołanie odpowiednich decyzji, które ulegają zmianie. Dostrzeżone przez Sąd uchybienie nie posiada znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej decyzji albowiem, jak zostało to powyżej zaznaczone jest to decyzja związana, a tym samym organ administracji nie działa tu w warunkach uznania administracyjnego. Zatem uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia to, czy w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki przewidziane treścią art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniające zmianę decyzji. Na wstępie przyjdzie przypomnieć, że organ administracji podejmuje wskazane rozstrzygnięcie w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy skarżący począwszy od [...] r. otrzymuje ponownie dodatek mieszkaniowy. Dodatek ten wliczany jest do dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, jak również uwzględniany jest w przypadku korzystania z takiego świadczenia. Zaznaczyć trzeba, że w pozostałym zakresie sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, zatem przyznanie wskazanego dodatku wpłynęło na wysokość dochodów skarżącego, a zarazem zobligowało organ administracji do uruchomienia stosownego postępowania. Przyjdzie podkreślić, co wynika z akt sprawy, że w ramach tego postępowania skarżącemu zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu, jak również umożliwiono mu wypowiedzenie się w sprawie. W świetle przedstawionych okoliczności przyjdzie stwierdzić, że organy administracji obu instancji zobligowane były do przeprowadzenia tego postępowania i wydania przedmiotowej decyzji. Na marginesie trzeba podkreślić, że mocą zaskarżonej decyzji nastąpił powrót do pierwotnej wysokości odpłatności ponoszonej przez skarżącego, albowiem mocą innej decyzji organy administracji obniżyły odpłatność za świadczone skarżącemu usługi opiekuńcze do [...] % ogólnego kosztu usługi, jednakże spowodowane to było utratą dodatku mieszkaniowego przez skarżącego z uwagi na nie złożenie stosownego wniosku. Tutejszy Sąd mocą wyroku z dnia [...] r. sygn. akt IV SA/GL 223/08 oddalił skargę na to rozstrzygnięcie. W konsekwencji należy uznać, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego jak również przepisów procesowych, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło