IV SA/Gl 224/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-12-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz-Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca sztygara zmianowego, polegająca na nadzorze i kontroli procesu technologicznego przeróbki mechanicznej węgla, może być zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla, uprawniająca do wpisu do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że praca sztygara zmianowego, polegająca na nadzorze i kontroli procesu technologicznego, nie jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, nawet jeśli wiąże się ze znacznym wysiłkiem fizycznym i jest ściśle związana z procesem technologicznym. Kluczowe jest bezpośrednie wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny, co nie miało miejsca w przypadku skarżącego. W związku z tym, praca ta nie mieści się w wykazie prac w szczególnych warunkach określonym w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, a tym samym nie ma podstaw do wpisania pracownika do stosownej ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący A. K. domagał się wpisania do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wskazując, że pracuje bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla na stanowisku sztygara oddziałowego konserwatorów maszyn i urządzeń. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że praca skarżącego nie spełnia kryteriów ustawy o emeryturach pomostowych. Organ II instancji uchylił decyzję umarzającą i odmówił nakazania wpisu, podtrzymując stanowisko, że praca skarżącego nie jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce węgla. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i podnosząc, że jego praca wiąże się ze znacznym wysiłkiem fizycznym i jest kluczowa dla procesu technologicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem A. K. z dnia [...] o wpisanie do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż A. K. nie został wpisany do prowadzonej przez pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co do których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Organ przytoczył art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656), zgodnie z którym składkę na ten Fundusz opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie dwa warunki - urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r. i wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Następnie cytując treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy organ wskazał, że dla zakwalifikowania pracy wykonywanej przez pracownika, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest by w przypadku prac w szczególnych warunkach - była to praca mieszcząca się w wykazie prac w szczególnych warunkach (wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy) i jednocześnie pracy tej towarzyszyły czynniki ryzyka, które w rozumieniu ustawy związane są z określonymi rodzajami prac. Natomiast praca o szczególnym charakterze to praca mieszcząca się w wykazie prac o szczególnym charakterze (wykaz tych prac określa załącznik nr 2 do ustawy) i jednocześnie wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Organ podniósł, że z opisu czynności zawartego w dokumentacji, z oceny ryzyka zawodowego dla pracowników na stanowiskach dozoru ruchu w ZPMW wynika, że pracownicy zatrudnieni na tych stanowiskach wykonują czynności związane z kierowaniem ruchem technologicznym, nadzorowaniem i kierowaniem wszelkimi pracami oraz prowadzeniem dokumentacji. Następnie wskazał, że prace zdefiniowane w art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt e ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych to ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ. Drugim warunkiem kwalifikowania pracownika do grupy zatrudnionych w szczególnych warunkach, jest ujęcie zajmowanego stanowiska w wykazie prac w szczególnych warunkach zamieszczonym w załączniku nr 1 do ustawy. Punkt 1 Załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, odnoszący się do pracowników zakładów przeróbczych definiuje te prace jako: "Prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu".
Organ dodał, że określenie "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce można zaliczyć dostarczanie materiałów (surowców) lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp. Następnie podkreślił, że z ustaleń kontroli wynika, iż wykonywana przez A. K. praca nie spełnia określonych w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656) kryteriów (wykonywanie pracy bezpośrednio przy przeróbce węgla, wykonywanie ciężkich prac fizycznych związanych z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała) pozwalających na umieszczenie w wykazie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W związku z tym organ wskazał, że dalsze postępowanie w tej sprawie byłoby bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że decyzja jest błędna zarówno ze względów formalnych jak i merytorycznych. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1358/09, bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. Podniósł, że w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Ponadto zarzucił, że pogląd organu, iż wykonywana przez niego praca nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o emeryturach pomostowych jest nietrafny.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w K., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy poprzez odmowę nakazania umieszczenia pracownika A. K. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu przedstawił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto wskazał, że czynnikami ryzyka kwalifikującymi pracownika do umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach może być efektywny wydatek energetyczny oraz mikroklimat gorący pod warunkiem, że wykonywane prace zostały ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach stanowiącym załącznik nr 1 do ww. ustawy. Następnie dodał, że przepisy ustawy o emeryturach pomostowych wymagają, aby warunki wymienione wyżej (rodzaj pracy oraz czynniki ryzyka) były spełnione łącznie. Natomiast analiza podstawowych obowiązków A. K., dokonana przez organy Państwowej Inspekcji Pracy wykazała, że praca wykonywana przez niego nie może zostać uznana za pracę wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, ponieważ określenie "prace bezpośrednio przy przeróbce surowców" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Organ wskazał, że do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce można zaliczyć dostarczanie materiałów (surowców) lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp. Podniósł, że oznacza to, iż prace przy kontroli i zapewnieniu ciągłości procesu technologicznego mogą być kwalifikowane jako prace w szczególnych warunkach tylko i wyłącznie w przypadku ich zgodności z przedstawioną wyżej charakterystyką. W tym zakresie podniósł, że z opisu stanowiska pracy A. K. wynika, iż pracownicy na stanowiskach; dozór ruchu konserwatorów maszyn i urządzeń przeróbczych, hydraulików, pneumatyków, automatyków i spawaczy, wykonują czynności związane z nadzorem i kontrolą nad konserwacją, bieżącymi naprawami, przeglądami i remontami urządzeń hydrauliki siłowej, pneumatyki, automatyki i pracami spawalniczymi. Podczas pracy występuje narażenie na: hałas, pył węgla kamiennego, porażenie prądem elektrycznym, wybuch naczyń pod ciśnieniem, zagrożenie pożarowe, upadek na tym samym poziomie, promieniowanie podczerwone i nadfioletowe oraz kontakt z ruchomymi elementami maszyn i urządzeń. W podsumowaniu organ wskazał, że praca wykonywana przez A. K. nie może być zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a zatem nie mieści się w wykazie prac, ujętych w załączniku nr 1 do ustawy. Następnie podkreślił, że w związku z tym, iż praca wykonywana przez wyżej wymienionego nie została ujęta w załączniku do ustawy, nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z jej wykonywaniem. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o emeryturach pomostowych określają jedynie rodzaje prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a nie konkretne stanowiska pracy. W związku z powyższym, o tym, czy określona praca powinna zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie powinna decydować nazwa stanowiska pracy, lecz jego charakterystyka pracy, zgodna z kryteriami zawartymi w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz załącznikach nr 1 i 2 do tej ustawy, a także innymi przepisami prawa nierozerwalnie z tymi kryteriami związanymi. Okręgowy Inspektor Pracy podkreślił także, że jedynym podmiotem uprawnionym do kwalifikowania danego rodzaju pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest pracodawca ( płatnik składek ). To pracodawca tworzy wykaz stanowisk, na których wykonywana jest praca, o której mowa w ustawie o emeryturach pomostowych. Prawidłowa kwalifikacja stanowisk pracy może być dokonana praktycznie jedynie przez pracodawcę, ponieważ wymaga m.in. analizy zakresu obowiązków pracownika, wyników oceny ryzyka zawodowego na jego stanowisku pracy i przede wszystkim znajomości charakterystyki pracy wykonywanej przez pracownika. Natomiast Inspektor pracy ma tylko możliwość nakazania wpisania do ewidencji, stworzonej przez pracodawcę, pracowników, jeżeli ustali, że wykonują oni prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ odwoławczy uwzględnił zarzuty odwołania dotyczące umorzenia postępowania przez inspektora pracy wskazując, że w razie odmowy uznania zasadności żądania umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, właściwym rozstrzygnięciem jest odmowa nakazania pracodawcy umieszczenia konkretnego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W skardze od powyższej decyzji A. K. wniósł o jej uchylenie, zarzucając, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656). W uzasadnieniu wskazał, że pracuje stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, na stanowisku sztygara oddziałowego konserwatorów maszyn i urządzeń zakładu przeróbczego. Dodał, że jego stanowisko jest zaliczane do dozoru średniego, a jego czas pracy wynosi osiem godzin dziennie i cały ten czas skarżący spędza w zakładzie przeróbczym węgla kamiennego w takich samych warunkach jak inni pracownicy. Podkreślił, że jego praca wiąże się ze znacznym wysiłkiem fizycznym, gdyż kontrolowanie pracy pracowników fizycznych, wymaga ciągłego przemieszczania się. W zakładzie przeróbczym występują znaczne różnice wysokości obiektów, w których znajdują się urządzenia technologiczne. Są one oddalone od siebie i przemieszczanie odbywa się w zapyleniu i wysokich temperaturach. Wskazał, że wysiłek fizyczny na jego stanowisku pracy w KWK "[...]" został zbadany przez specjalistyczną firmę na zlecenie Kompanii Węglowej S.A. i badanie wykazało wartość wydatku energetycznego dla osób dozoru średniego i niższego w wysokości 11591,7kJ. W związku z tym podniósł, że badania wykazały, iż wysiłek fizyczny jest znacznie wyższy od wartości granicznej określonej w art. 3 ust. 2 pkt c ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (8400kJ w odniesieniu do mężczyzn). Następnie skarżący wskazał, że jego obowiązki są ściśle związane z przeróbką mechaniczną węgla i bezpośrednio z nią się wiążą. Bez pracy w dozorze nie mógłby dokonywać się proces technologiczny polegający na przeróbce węgla, a w związku z tym nielogiczne są twierdzenia, że nie jest on z nią bezpośrednio związany. Podniósł, że kwesta ta nie budziła wątpliwości pracodawcy, skoro zlecił bardzo kosztowne badania wydatku energetycznego również osób dozoru. Ponadto nadmienił, że zajmowane przez niego stanowisko pracy było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
W piśmie z dnia [...] uczestniczka postępowania – Kompania Węglowa S.A. Oddział KWK "[...]" – wniosła o oddalenie skargi wskazując, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie spełnia kryterium bezpośredniego wykonywania pracy przy przeróbce mechanicznej węgla. Dodała, że skarżący pełni funkcję sztygara zmianowego, a jego praca polega na kontroli i zapewnieniu nadzoru i ciągłości procesu technologicznego w procesie przeróbki mechanicznej węgla, czego nie można traktować jako pracę wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce węgla. Podkreśliła, że z tych względów wykonywane przez skarżącego czynności nie zostały ujęte w załączniku nr 1 do ustawy.
Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i przedłożył dokumentację zawierającą m.in.; szkic przedstawiający obiekty zakładu przeróbczego KWK [...] wraz z fotografią, kartę oceny ryzyka zawodowego, wykaz stanowisk pracy w przeróbce mechanicznej węgla wskazanych do badania wydatku energetycznego, określenie stopnia ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk KWK [...], dokumenty dotyczące badania wydatku energetycznego dla stanowisk pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, chronometraż pracy dozoru średniego i niższego nadzorującego prace stanowisk przeróbki mechanicznej węgla, uchwały Zarządu Kompanii Węglowej S.A. z dnia 1 czerwca 2010 r. i z dnia 22 czerwca 2010 r. w sprawie uzupełnienia wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w Oddziałach Kompanii Węglowej S.A. wraz z załącznikiem do uchwały z dnia 1 czerwca 2010 r., zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego i do ubezpieczenia zdrowotnego, Zarządzenie Dyrektora Technicznego – KRZG Oddziału KWK "[...]" w sprawie zaklasyfikowania obiektów, pomieszczeń i urządzeń technologicznych w Zakładzie Przeróbki Mechanicznej Węgla Oddziału KWK "[...]" pod względem zagrożenia pożarowego, zagrożenia wybuchem par, cieczy i gazów oraz wyznaczania stref zagrożenia wybuchem pyłów wraz z załącznikiem do tego zarządzenia.
Pełnomocnik organu odwoławczego na rozprawie wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r. Okręgowy Inspektor Pracy w K. uchylił decyzję Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] i orzekając co do istoty sprawy odmówił nakazania umieszczenia A. K. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237 z 2008 r., poz. 1656).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Ustawodawca w przepisie art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, określił jednocześnie czynniki ryzyka, które są związane z wymienionymi w tym przepisie rodzajami prac.
Natomiast przepis art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, zawiera definicję prac o szczególnym charakterze i wskazuje, że wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Takie stanowisko organu odwoławczego znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji, zwłaszcza w protokole kontroli pracodawcy. Organ odwoławczy stwierdził, że praca wykonywana przez A. K. nie może zostać zakwalifikowana do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu i tym samym nie mieści się ona w wykazie prac wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy. W tym zakresie podkreślił, że określenie "praca bezpośrednio przy przeróbce surowców" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Wskazał przy tym, że z opisu stanowiska pracy skarżącego wynika, iż pracownicy na stanowiskach dozór ruchu konserwatorów maszyn i urządzeń przeróbczych hydraulików, pneumatyków, automatyków i spawaczy, wykonują czynności związane z nadzorem i kontrolą nad konserwacją, bieżącymi naprawami, przeglądami i remontami urządzeń hydrauliki siłowej, pneumatyki, automatyki i pracami spawalniczymi. W związku z tym organ uznał, że z powyższego wynika, iż praca wykonywana przez skarżącego nie może być kwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a zatem nie mieści się w wykazie prac, ujętych w załączniku nr 1 do ustawy.
Powyższe stanowisko organu uznać należało za trafne, zostało bowiem potwierdzone dokonaniem szczegółowej analizy zakresu obowiązków skarżącego. Protokół kontroli pracodawcy, znajdujący się w aktach administracyjnych zawiera bowiem m. in. "opis czynności zawarty w dokumentacji z oceny ryzyka zawodowego" dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach dozoru ruchu i jego treść potwierdza prawidłowość wniosków organu w powyższym zakresie.
Praca wykonywana przez A. K. nie może być wobec tego zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu. W konsekwencji nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach. Nie została również wymieniona w załączniku Nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, zawierającym wykaz prac o szczególnym charakterze.
W tym zakresie prawidłowo bowiem organ podkreślił w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, że do umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze niezbędne jest łączne spełnienie warunków określonych w przepisach ustawy o emeryturach pomostowych. Jak już była o tym mowa wyżej, koniecznym warunkiem umieszczenia pracownika w ewidencji, jest warunek wykonywania pracy wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy. Wobec tego zaś, że praca wykonywana przez A. K. nie została ujęta w załączniku do ustawy - jak trafnie podniósł organ odwoławczy - nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez niego tej pracy.
Bezpodstawny był zatem zarzut skargi w zakresie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Wskazać przy tym należało, że niekwestionowana jest trafność stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu skargi, według którego obowiązki skarżącego są ściśle związane z przeróbką mechaniczną węgla i bezpośrednio z nią się wiążą. Niewątpliwie również – jak podniósł skarżący - bez pracy w dozorze nie mógłby dokonywać się proces technologiczny polegający na przeróbce węgla. Jednakże – jak już była o tym mowa wyżej – według art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy – jednym z koniecznych warunków zakwalifikowania pracy jako pracy w szczególnych warunkach jest umieszczenie w wykazie prac w szczególnych warunkach. Natomiast w wykazie tym zostały wymienione prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a więc nie jest wystarczające, że praca jest ściśle związana z przeróbką mechaniczną węgla, gdyż konieczne jest, aby była to praca bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Ponadto wbrew wyrażonemu w uzasadnieniu skargi przekonaniu skarżącego, wykonanie przez pracodawcę badań wydatku energetycznego osób dozoru, nie świadczy o tym, że praca na stanowiskach dozoru ruchu została przez to uznana za pracę bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla.
Natomiast odnośnie zarzutu, że zajmowane przez skarżącego stanowisko było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, wskazać należało, że organ administracji dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy według stanu z daty wydania decyzji. Wobec tego kwestia, czy wykonywana przez skarżącego praca, była w poprzednim stanie prawnym zaliczana do pracy w szczególnych warunkach, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, a wobec tego powyższy zarzut skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Ponadto podnieść należało, że organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne i orzekł o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia A. K. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, gdyż w przypadku stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, organ powinien wydać decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie, a więc co do istoty sprawy, a nie umorzyć postępowanie.
Odnośnie zaś przedłożenia przez skarżącego dokumentów na rozprawie, przede wszystkim podkreślenia wymagało, że wnioski dowodowe – w tym o dopuszczenie dowodu z dokumentów - mogą być składane przez strony w ramach postępowania administracyjnego, a nie na etapie po wniesieniu skargi – której celem jest zainicjowanie postępowania zmierzającego już wyłącznie do kontroli zgodności z prawem działań organu administracji, nie zaś przeprowadzenie postępowania dowodowego. Na marginesie dodać jednak należało, że z treści tych dokumentów nie wynikają żadne wnioski sprzeczne z wyżej przedstawioną oceną zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że w zakresie ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też pominięcia rozpoznania przez organ zarzutów odwołania.
Na podstawie prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, organ odwoławczy – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło