IV SA/Gl 228/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. orzekł w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej należnej N. W. i M.W. W dniu [...] r. przedstawicielka ustawowa uprawnionych A. K. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Wniosek ten oparła na twierdzeniu, że o wskazanej decyzji dowiedziała się przypadkowo podczas bytności w dniu [...] r. w siedzibie organu I instancji w związku z inną sprawą. Poinformowano ją wówczas o doręczeniu jej decyzji w sposób określony w art. 44 kpa. Tymczasem nie otrzymała ona zawiadomienia o pozostawieniu awiza w skrzynce oddawczej, ani w drzwiach mieszkania. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 58 i 59 § 2 kpa odmówiło przywrócenia przedmiotowego terminu. Kolegium ustaliło, że omawiana decyzja została doręczona w dniu [...] r. w trybie art. 44 § 4 kpa. W aktach sprawy znajduje się szereg pism i decyzji, które zostały stronie skutecznie doręczone. Z kolei na druku "potwierdzenie odbioru doręczyciel zaznaczył daty dwóch awizowań – z [...] i [...] r., oraz naniósł adnotację "pozostawiono awizo w drzwiach wejściowych". Kolegium uznało moc dowodową tym zapisom, a w konsekwencji przyjęło prawidłowość doręczenia decyzji. W tym stanie faktycznym stwierdziło brak uprawdopodobnienia przez stronę uchybienia terminowi bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 44 i 58 § 1 kpa. W szczególności skarżąca podniosła, że informowała organ odwoławczy o posiadaniu "euro skrzynki", lecz on nie wyjaśnił, dlaczego za wystarczające uznał pozostawienie awiza w drzwiach wejściowych, chociaż według art. 44 kpa może to nastąpić tylko wówczas, gdy nie jest możliwe umieszczenie zawiadomienia o przesyłce w oddawczej skrzynce pocztowej. Zdaniem skarżącej w ogóle nie musiałoby dochodzić do doręczania zastępczego, gdyby doręczyciel wyczerpał możliwości doręczenia określone w art. 42 i 43 kpa. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że pocztowe postępowanie reklamacyjne nie zostało załatwione na korzyść skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, bowiem z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa sprawa nie została należycie wyjaśniona, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Otóż przewidziany w art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania otwiera się dla strony po prawidłowym doręczeniu jej decyzji administracyjnej (ustnego ogłoszenia decyzji w tej sprawie nie było). Tak więc w razie wniesienia odwołania od takiej decyzji badanie terminowości tej czynności procesowej należy zacząć od ustalenia daty skutecznego prawnie doręczenia decyzji. Jeżeli bowiem doręczenie nie nastąpiło lub było wadliwe, to w ogóle nie można stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w rezultacie kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania staje się bezprzedmiotowa. Tymczasem w niniejszym przypadku właśnie ta wstępna przesłanka nie została dostatecznie wyjaśniona. Organ odwoławczy odwołuje się do adnotacji operatora pocztowego, według których dokonano zastępczego doręczenia decyzji w trybie art. 44 kpa, przy czym zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach wejściowych skarżącej. Należy w tym zakresie podzielić zarzut skargi, iż według art. 44 § 2 kpa takie zawiadomienie można umieścić na drzwiach mieszkania adresata tylko wówczas, gdy nie jest możliwie pozostawienie go w oddawczej skrzynce pocztowej. Wobec podniesionego przez stronę twierdzenia o posiadaniu takiej skrzynki, należało ustalić rzeczywisty stan rzeczy, a jeżeli twierdzenie to okazałoby się prawdziwe – ustalić, czy i z jakich przyczyn umieszczenie owego zawiadomienia w skrzynce pocztowej było niemożliwe. Jeżeli takich uzasadnionych przyczyn nie było, to dokonanego doręczenia nie można uznać za prawidłowe, a zatem nie można przyjąć, by wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu. Wówczas postępowanie o przywrócenie terminu – jak już wskazano – byłoby bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę kolegium powołuje się wprawdzie na negatywny wynik pocztowego postępowania reklamacyjnego, jednakowoż: po pierwsze – brak jest w aktach materiału potwierdzającego taki stan rzeczy, a po drugie – owo postępowanie reklamacyjne może jedynie stanowić element postępowania wyjaśniającego, natomiast rzeczą organu odwoławczego pozostaje dokonanie samodzielnych ustaleń dotyczących przesłanek skutecznego doręczenia decyzji I instancji. Ponieważ dotychczas tak się nie stało, dlatego zachodzi potrzeba ponownego rozpatrzenia sprawy we wskazanych kierunkach. Zauważyć przy tym wypadnie, że nawet prawidłowe działania jednostki pocztowej w zakresie zastępczego doręczenia przesyłki nie wyłączają przywrócenie terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że bez jej winy przesyłka ta do niej faktycznie nie dotarła. Ten aspekt sprawy będzie aktualny do rozpatrzenia po wyjaśnieniu wcześniej omówionego zagadnienia skuteczności doręczenia decyzji, od którego zależy to, czy kwestia przywrócenia terminu w ogóle może być rozstrzygana. Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW