IV SA/Gl 229/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Działając w imieniu małoletniego syna K.S. jego matka A.W. domagała się potwierdzenia przysługujących mu uprawnień kombatanckich po zmarłym ojcu T.S. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, dalej określany jako "Kierownik Urzędu", odmówił przyznania wnioskodawcy uprawnień, o których mowa w art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 400), zwanej dalej "ustawą". W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że ustawa nie przewiduje przyznawania uprawnień dzieciom kombatantów. Ponieważ małoletni posiada prawo do renty rodzinnej, to na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy mógłby ubiegać się o dodatek kombatancki, przyznawany jednak przez organ właściwy do spraw emerytur i rent. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy matka małoletniego wnioskodawcy zarzuciła, że organ rentowy wymaga przedstawienia decyzji przyznającej synowi uprawnienia kombatanckie. Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie. Organ powołał się na art. 20 ust. 3 ustawy podnosząc, że przyznaje on uprawnienia wymienione w art. 20 ust. 2 wdowom lub wdowcom, ale nie dzieciom kombatantów i innych osób uprawnionych. Natomiast przystępowanie dotyczące przyznania dodatku kombatanckiego prowadzi organ właściwy do spraw emerytur i rent. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.S., działający przez przedstawiciela ustawowego, domagał się przyznania dodatku kombatanckiego, ryczałtu energetycznego i dodatku kompensacyjnego, jako dodatków do pobieranej renty rodzinnej po zmarłym ojcu kombatancie, który te świadczenia otrzymywał. Skarżący zaznaczył, że organy rentowe nie chcą przyznać owych dodatków ze względu na nieposiadanie przez niego uprawnień kombatanckich. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W świetle obowiązujących przepisów Kierownik Urzędu nie mógł bowiem uwzględnić żądań skarżącego. Stosownie do art. 22 ust. 1 i 2 ustawy decyzje o przyznaniu uprawnień organ ten wydaje wyłącznie w stosunku do kombatantów i innych osób uprawnionych, czyli takich które prowadziły działalność uznaną za równorzędną z działalnością kombatancką (art. 2 ustawy), przebywały w miejscach określonych w art. 3 ustawy lub podlegały represjom w rozumieniu art. 4 ustawy, albo w stosunku do osób, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy. Ponieważ skarżący oczywiście sam nie jest kombatantem, to jego żądanie można było rozpatrywać jedynie w ramach art. 20 ust. 3, zgodnie z którym uprawnienia wymienione w art. 20 ust. 2 (ulga komunikacyjna, ulga RTV, ryczałt energetyczny) przysługują również wdowcom – emerytom i rencistom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych. Użycie myślnika w tym przepisie oznacza, że uprawnienia te przysługują tylko takim emerytom i rencistom, którzy jednocześnie są wdowami lub wdowcami. Słusznie zatem stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że norma ta nie obejmuje skarżącego, który wprawdzie pobiera rentę rodzinną, ale jako syn kombatanta. Trafnie organ też wyjaśnił, że do jego kompetencji nie należy orzekanie o innych uprawnieniach przewidzianych w ustawie. W nawiązaniu do treści skargi wskazać zatem należy, że tryb postępowania w sprawie przyznawania dodatku kombatanckiego reguluje przytoczone przez organ rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 lipca 1991 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 283), według którego wniosek o przyznanie tego dodatku należy zgłosić do organu właściwego do spraw emerytur i rent, dołączając dokumenty stwierdzające przyznanie uprawnień kombatanckich. W przypadku osoby pobierającej rentę rodzinną po kombatancie, chodzi oczywiście o dokument dotyczący samego kombatanta, a nie wnioskodawcy. Dalsze rozważanie tego zagadnienia jest nieuprawnione, bowiem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do kognicji sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Podobnie rzecz się ma z pozostałymi świadczeniami wymienionymi w skardze. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 ustawy zarówno dodatek kompensacyjny, jak i ryczałt energetyczny, są wypłacane przez właściwe organy rentowe, w związku z czym nie są objęte właściwością Kierownika Urzędu i sądów administracyjnych, które w dodatku nie orzekają o przyznawaniu określonych świadczeń, a jedynie kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem ich zgodności z prawem. Tymczasem w świetle przedstawionych okoliczności stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji niewątpliwie odpowiada treści przepisów obowiązującego prawa materialnego. Na korzyść organu należy także rozstrzygnąć pewne wątpliwości natury proceduralnej, które w żaden sposób nie wpływają na sytuację prawną skarżącego. Mianowicie można byłoby lansować pogląd, że wobec tego, iż skarżący nie należy do kategorii podmiotów, w stosunku do których ustawa przewiduje wydanie decyzji administracyjnej, to właściwszym rozstrzygnięciem byłoby umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z przyczyn podmiotowych. Skoro jednak skarżący stanowczo domagał się orzeczenia o jego uprawnieniach, a art. 20 ust. 3 ustawy mimo wszystko wymaga pewnej interpretacji w aspekcie jego podmiotowego zakresu, to wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia wydaje się możliwe do przyjęcia. Można również rozważać, czy w razie, gdy uprawnienia kombatanckie ojca skarżącego były stwierdzone decyzją, to na podstawie art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 1 tego artykułu ustawy sprawa nie powinna dotyczyć raczej wydania zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia pochodne, jednak nawet przy przyjęciu tej koncepcji wydane w sprawie decyzje należałoby potraktować jako postanowienia odmawiające wydania takiego zaświadczenia, zwłaszcza że przywołano w nich ów art. 22 ust. 2, a o charakterze aktu administracyjnego winna decydować treść, a nie nominalne oznaczenie. Jak już jednak wcześniej wskazano, te proceduralne kwestie w sprawie mają drugorzędne znaczenie, bowiem w żaden sposób nie rzutują na sferę praw podmiotowych skarżącego, którego roszczenia nie mogły być uwzględnione w uruchomionym przez niego trybie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw