IV SA/Gl 23/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] skierowaną do D. I. orzeczono o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na M. I. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż strona nie spełnia kryterium dochodowego do otrzymania wnioskowanych świadczeń. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie w którym podniosła, że kryterium dochodowe przekroczyła jedynie o kwotę 27,69 zł. i dla dobra dziecka organy winny w tym przypadku odstąpić od sztywnych wyliczeń. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając m.in. na podstawie art. 4,5,8, ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz .U z 2006 r. Nr 139 poz.992 ze zm. ), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczono utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139 poz. 992 ze zm.). Stosownie do art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych do świadczeń rodzinnych należy między innymi zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. W myśl natomiast art. 4 ust 2 prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom o których mowa w art. 4 ust 2 , gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Natomiast w przypadku gdy członkiem rodziny legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.. Stąd też, tym samym jednym z warunków koniecznych do przyznania zasiłku rodzinnego jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego wskazanego w art. 5 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazano, że zgodnie natomiast z art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Organ odwoławczy wskazał, że oceniając prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny odwołującej się wskazać trzeba , że w art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych określono, iż ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób -przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast treść art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Podstawę do wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w przypadku gdy wnioskodawca uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych stanowi dołączone do wniosku o zasiłek rodzinny zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wysokości składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku, wysokości należnego podatku. Przy tym podkreślono, że dodatki do zasiłku przysługują w razie spełnienia określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych przesłanek tylko wówczas gdy spełnione zostały przesłanki do przyznania samego zasiłku rodzinnego. Wskazano, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał obliczenia kryterium dochodowego rodziny w oparciu o przedłożone zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z B. z dnia [...] Na podstawie przedłożonych dokumentów organ I instancji dokonał obliczenia kryterium dochodowego rodziny, które w przeliczeniu na osobę wyniosło 531,69 zł.. Kolegium wyjaśniło, iż w przypadku odwołującej nie może mieć zastosowanie przepis art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w świetle którego w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Zacytowany wyżej przepis nie może mieć zastosowania do sytuacji odwołującej, gdyż kwota przekroczenia na rodzinę wyniosła 27,69 zł tj. kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego (68,00 zł.), jednak zasiłek rodzinny nie przysługuje, gdyż w poprzednim okresie zasiłkowym strona miała również przekroczone kryterium dochodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca D. I. domagała się rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem okoliczności, że kryterium dochodowe przekroczone zostało jedynie o kwotę 27,69 zł. i dla dobra dziecka wnioskowane świadczenie winno zostać przyznane. W odpowiedzi na organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając na uzasadnienie argumentację przytoczoną w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka oraz opiekunowi faktycznemu dziecka, do ukończenia przez dziecko: 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo, 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 5 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. (w przypadku osoby niepełnosprawnej 583,00 zł.) . Definicję pojęcia dochód zawiera przepis art. 3 pkt. 1 a omawianej stawy stanowiący m.in. , iż przez dochód należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w przedmiotowej sprawie dochód z 2010 r. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do uprawnionego wniosku, iż organy procedujące w sprawie – w oparciu o dokumentację przedstawioną przez stronę skarżącą (po pomniejszeniu o należny podatek, składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne) - prawidłowo dokonały faktycznego ustalenia dochodu rodziny skarżącej, który wyniósł w roku 2010 w przeliczeniu na osobę daje kwotę 531,69 zł., to oczywistym jest, iż dochód ten przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co stanowi negatywna przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Art. 5 ust.3 omawianej ustawy stanowi, iż w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, z tym, iż w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Zatem w przedmiotowym przypadku, skoro z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. o wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2009 r. jak i z części VIII wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego z 09 listopada 2010 r. wynika , że w 2009 r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł 510,49 zł. (a więc przekraczał kryterium dochodowe), a mimo to decyzją z dnia 09 listopada 2010 r. przyznano skarżącej zasiłek rodzinny na syna M. na poprzedni okres zasiłkowy tj. od dnia 01 listopada 2010 r. do dnia 31 października 2011 r., to oczywistym jest, iż w przypadku kiedy w 2010 r. dochód na osobę w rodzinie strony skarżącej wyniósł 531,69 zł, a zatem kolejny raz był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego, to oczywistym jest, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organy nie mogły przyznać skarżącej wnioskowanego zasiłku rodzinnego. Konsekwencją tego ,iż strona skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko wskazane we wniosku, jest także to, iż nie spełnia kryterium do otrzymania dodatków do niego, gdyż dodatki te w związku z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Zatem końcowo godzi się wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 , poz. 270).