IV SA/Gl 231/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, NSA Tadeusz Michalik, Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ odmówił przyznania S. W.uprawnień kombatanckich. Jako uzasadnienie decyzji podał, że strona z uwagi na wiek nie mogła być zaprzysiężonym członkiem organizacji, gdyż w [...] r. była w wieku niemowlęcym, a pobyt z rodzicami w oddziale partyzanckim nie może być uczestniczeniem w działalności ruchu oporu Armii Krajowej w rozumieniu służby w tej organizacji, a zaprzysiężonymi członkami organizacji byli rodzice. Odwołanie od tej decyzji wniósł S. W., który wyraził swoje niezadowolenie z niej. Zdaniem odwołującego się organ pierwszej instancji oceniał jego wniosek w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, w sytuacji, gdy jego intencją było uznanie go za osobę represjonowaną w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy. W motywach odwołania skarżący przedstawił własne losy nierozerwalnie związane z działalnością rodziców, którzy aktywnie walczyli z okupantem, jak również represje jakie spotkały rodzinę w związku z działalnością jego rodziców. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm./ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz stwierdził, że nie jest kwestionowana działalność w ruchu oporu rodziców skarżącego, a niemożność służby w organizacji podziemnej jest przez skarżącego podzielana. Zdaniem organu trudna sytuacja skarżącego w jakiej znalazł się bezpośrednio po urodzeniu, związana z działalnością rodziców nie została w świetle obowiązujących przepisów zaliczona do przejawów represji uzasadniających przyznanie uprawnień. Nadto organ ten wskazał, że w przypadku S. W. nie znajduje zastosowania przesłanka przewidziana treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, ponieważ nie podaje on by przebywał w jakimkolwiek miejscu odpowiadającym treści wskazanego przepisu, a za represję wojenną lub za działalność równorzędną z działalnością kombatancką nie można uznać okresu ukrywania się przed prześladowcami z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł S. W. domagając się uchylenia wskazanej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W skardze tej zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach za osobę represjonowaną uznaje się również dzieci w wieku do lat 14 przebywające w miejscach odosobnienia pozostające w dyspozycji hitlerowskich władz. Nadto wskazał, że od chwili urodzenia do [...] r. przebywał wraz z rodzicami członkami Armii Krajowej w oddziale partyzanckim i z tego tytułu przechodził wszystkie niedogodności związane z bytowaniem w takich warunkach, co odcisnęło piętno na jego zdrowiu, a życie w warunkach zagrożenia życia wpłynęło negatywnie na późniejsze lata. W trakcie rozprawy sądowej skarżący oświadczył, że domagał się uznania za osobę, która doświadczyła prześladowania ze strony okupanta niemieckiego i nie ubiega się o uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z bronią w ręku. Dodatkowo skarżący odwołał się do Karty Praw Ofiar, zamieszczonej na witrynie Ministerstwa Sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kluczowym zagadnieniem w ramach rozpatrywanej sprawy jest zakres żądania zgłoszony przez skarżącego. Z treści odwołania jak również z informacji przekazanych w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że skarżący ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji jakich doświadczył w okresie okupacji, w związku z działalnością jego rodziców w oddziałach Armii Krajowej. Stosownie do postanowień art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, 2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach, 3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR . b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, 4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944 – 1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944 – 1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Wskazane powyżej przepisy zastosowanie mają także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Z brzmienia przywołanych regulacji prawnych wynika, że sytuacja faktyczna skarżącego nie wyczerpuje żadnej ze wskazanych przesłanek przyznania uprawnień kombatanckich, ponieważ jak wynika to z całej dokumentacji przekazanej przez skarżącego w [...] i [...] przebywał z rodzicami w oddziale partyzanckim, a następnie ukrywał się na terenie miasta C. w przygotowanych do tego miejscach. Zatem skarżący nie był umieszczony w żadnym obozie lub innym miejscu przymusowego odosobnienia jak również nie został odebrany rodzicom w celu poddania eksterminacji lub przymusowemu wynarodowieniu. Tym samym zarzut skarżącego sformułowany w skardze nie znajduje umocowania w obowiązującym stanie prawnym. Akcentowane przez skarżącego uciążliwości przebywania w oddziale partyzanckim, jak również odczuwane do dzisiaj skutki tego pobytu nie stanowią w świetle przywołanych przepisów prawa przesłanki przyznania uprawnień kombatanckich. Nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia postanowień Karty Praw Ofiary, na którą to okoliczność skarżący powoływał się w trakcie rozprawy sądowej, ponieważ Karta ta nie ma zastosowania do jego sytuacji. Karta ta, jak skarżący zaznaczył, umieszczona została na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości i związana jest z prawami jakie przysługują ofiarom przestępstw. W przypadku skarżącego tego typu sytuacja nie występuje, gdyż nie jest on ofiarą przestępstwa w rozumieniu wskazanej Karty. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z perspektywy przepisów procesowych nie wykazała naruszenia prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie także nie można zgłaszać istotnych zastrzeżeń, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SJ/