IV SA/Gl 234/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-11-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek rodzinny przysługuje do końca roku szkolnego (31 sierpnia), czy do dnia zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, w przypadku gdy dziecko ukończyło 18 lat i jest uczniem ostatniej klasy szkoły ponadgimnazjalnej?Ratio decidendi
Zasiłek rodzinny przysługuje do końca okresu zasiłkowego, który pokrywa się z rokiem szkolnym (do 31 sierpnia), nawet jeśli dziecko ukończyło 18 lat i zakończyło zajęcia dydaktyczno-wychowawcze przed tą datą. Interpretacja organu odwoławczego, utożsamiająca zakończenie nauki z końcem zajęć dydaktycznych, jest błędna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego E. S. na syna M. S. przez Wójta Gminy, który wliczył do dochodu rodziny zasądzone, lecz rzekomo nieotrzymywane alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przyznało zasiłek, jednak tylko do dnia zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, a nie do końca roku szkolnego. E. S. zaskarżyła decyzję SKO w tej części, domagając się przyznania zasiłku do końca roku szkolnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. w punkcie dotyczącym okresu przyznania zasiłku rodzinnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie [...] tiret [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy W. G. nie przyznał E. S. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na jej syna M. S., ur. [...]
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że ustalając dochód rodziny wlicza się do niego między innymi dochód z pracy oraz alimenty na rzecz dzieci. Na podstawie złożonego przez stronę wniosku i załączonych do niego dokumentów organ ustalił, że na dochód rodziny strony składają się wykazany zaświadczeniem Urzędu Skarbowego uzyskany przez nią w [...] dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł oraz alimenty w wysokości [...] zł. W tym stanie rzeczy organ uznał, iż dochód rodzinny przekracza ustawowe kryterium i wyjaśnił, że nie mógł przyjąć, dokonując tych ustaleń, oświadczenia strony, że zasądzonych alimentów w [...] nie otrzymywała. Wskazując na brzmienie przepisów art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 pkt 6 lit. j rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, organ ten wskazał, że na stronie ciążył obowiązek udokumentowania faktu nieotrzymywania alimentów na syna, czego nie uczyniła. Następnie wskazano, iż strona przedłożyła wystawione w dniu [...] przez Komornika Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w Ż. zaświadczenie, w którym organ egzekucyjny zawiadamia, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego w tym zakresie ze względu na jego umorzenie w dniu [...] oraz zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego w B.-B. z dnia [...] stwierdzające, iż przed tym Sądem nie toczy się postępowanie o egzekucję alimentów dochodzonych w trybie Konwencji Nowojorskiej z wniosku strony przeciwko E. S. zamieszkałemu w [...]. Jednak w ocenie organu, wyżej wymienione dokumenty nie dawały podstaw do uznania, że strona nie otrzymuje alimentów zasądzonych na rzecz syna od jego ojca E. S. Zdaniem organu pierwszej instancji wskazywały one jedynie, iż strona nie prowadzi egzekucji zasądzonych należności. W tym stanie rzeczy organ przyjął, iż strona otrzymuje od zobowiązanego alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie i doliczył tą kwotę do miesięcznego dochodu rodziny. W oparciu o poczynione ustalenia organ pierwszej instancji ustalił miesięczny dochód na członka rodziny E. S. w wysokości zł. Kwota ta jak wskazał następnie organ jest wyższa od wynoszącej 504 zł kwoty progowej o kwotę [...] zł, a więc o kwotę wyższą niż wynosi kwota najniższego zasiłku rodzinnego w danym okresie zasiłkowym tj. 48,00 zł. W tym stanie rzeczy przyjmując za podstawę treść art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ orzekł, że zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Z decyzją tą nie zgodziła się E. S., podnosząc w złożonym odwołaniu, że organ pierwszej instancji błędnie wliczył do jej dochodu w roku [...] alimenty, których nie otrzymuje od [...] Odwołująca wskazywała, że na jej miesięczny dochód składa się wyłącznie jej wynagrodzenie za pracę, które w [...] nie przekraczało kwoty progowej, podzielonej na dwie osoby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. B. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że przyznało stronie zasiłek rodzinny na syna M. S. na okres od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł miesięcznie oraz za okres od dnia [...]. do dnia [...] w [...] zł miesięcznie. Jednocześnie decyzją tą przyznano stronie dodatki do zasiłku rodzinnego w postaci jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł. oraz dodatek z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania (na pokrycie kosztów dojazdu) na okres od dnia [...]. do dnia [...] w wysokości [...] zł miesięcznie.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że ustalając dochód rodziny strony za [...] rok wliczył do niego wyłącznie jej dochody ze stosunku pracy, uzyskane w [...] roku, ujawnione w Urzędzie Skarbowym, bowiem zgodnie z brzmieniem § 19 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach oświadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej od ustalonej wyrokiem lub ugodą sądową, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości. W sytuacji gdy strona złożyła w dniu [...] stosowne oświadczenie, że nie otrzymuje i nie otrzymywała w [...] zasądzonych alimentów, brak było zdaniem organu odwoławczego podstaw do ustalenia wysokości dochodu z uwzględnieniem przyjętej przez organ pierwszej instancji kwoty [...] zł. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy ustalił, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony wyniósł w [...] roku [...] zł. Wysokość tego dochodu pozwoliła uznać, że E. S. spełnia kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń rodzinnych.
Z kolei odnosząc się do okresu, na jaki Kolegium przyznało zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł miesięcznie, organ ten wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka, do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub ukończenia przez dziecko nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli osoba ucząca się kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. W dalszej części przytaczając brzmienie art. 3 ust 1 pkt 18 cytowanej wyżej ustawy Kolegium wskazało, że przez szkołę rozumie się szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizacje obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Następnie organ odwoławczy, w sytuacji braku w ustawie o świadczeniach rodzinnych definicji pojęcia "uczyć się", podjął próbę jego zdefiniowania i ustalił, że zakres tego pojęcia obejmuje jedynie sytuacje, w których uczniowie pobierają w sposób czynny naukę w szkołach, tj. okresy gdy odbywają się zajęcia szkolne. Dla podparcia przyjętej interpretacji Kolegium wskazało na przepisy, w szczególności § 2 ust. 3, § 5 ust. 1 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz. U. Nr 58, poz. 504). Wskazane wyżej unormowania stanowią, że uczeń szkoły podstawowej, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej, lub dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej, który ukończył daną szkołę, otrzymuje świadectwo ukończenia szkoły. Z kolei absolwent szkoły ponadgimnazjalnej tj. zasadniczej szkoły zawodowej, technikum, technikum uzupełniającego i szkoły policealnej oraz absolwent dotychczasowej szkoły zasadniczej i szkoły średniej zawodowej, który zdał egzamin zawodowy, otrzymuje dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, a datę wystawienia świadectwa lub dyplomu przyjmuje się za datę zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że skoro syn strony ukończył 18 rok życia w dniu [...]., strona była uprawniona do otrzymywania zasiłku rodzinnego do czasu ukończenia nauki w szkole. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż M. S. miał ukończyć naukę w szkole w dniu [...] organ odwoławczy przyznał wnioskowane świadczenie tylko na ten okres, bez względu na brzmienie przepisu art. 63 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że rok szkolny rozpoczyna się w dniu 1 września każdego roku, a kończy w dniu 31 sierpnia roku następnego.
Z decyzją tą, w części dotyczącej okresu, na jaki został przyznany zasiłek rodzinny, nie zgodziła się E. S., która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagała się przedłużenia okresu przyznania zasiłku rodzinnego o [...] miesiące - na [...] i [...] Skarżąca podnosiła, że decyzja w zaskarżonej części narusza jej interes prawny oraz prawo materialne poprzez błędną interpretację art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu skargi podała, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. - B. jest niesprawiedliwe i sprzeczne z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Podniosła również, że zgodnie z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zasiłek rodzinny powinien jej przysługiwać do miesiąca [...] bowiem rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku. Natomiast w świetle przepisów o świadczeniach rodzinnych zakończenie nauki w szkole jest związane z zakończeniem roku szkolnego, a nie z zakończeniem zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Z powyższych względów prawo do świadczeń rodzinnych dla uczniów w programowo najwyższych klasach (semestrach) szkół ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych przysługuje do końca roku szkolnego tj. do 31 sierpnia. W ocenie skarżącej zastosowana przez organ odwoławczy wykładnia przepisów prowadzi do stwierdzenia, że każdemu pełnoletniemu uczniowi należałoby odebrać prawo do zasiłku rodzinnego na okres wakacji bo się "nie uczy" i nie ma gwarancji, że od września będzie kontynuował naukę. Wskazała ona również, że stanowisko Kolegium jest dla niej niezrozumiałe również z tego powodu, że zgodnie z wydaną w tym samym dniu, przez ten sam organ, decyzją przyznano jej zaliczkę alimentacyjną na syna do [...] mimo takiego samego wymogu pobierania nauki zawartego w art. 7 ust 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. B. w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności tej działalności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś z treści art. 134 §1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu należy zauważyć, iż skarżąca wniosła skargę jedynie co do części zaskarżonego rozstrzygnięcia, dotyczącej okresu na jaki przyznano zasiłek rodzinny. W konsekwencji przedmiotem rozważań Sądu był tylko ten aspekt podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie końcowego terminu, do którego przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko uczęszczające do programowo najwyższej klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej. Tak postawione pytanie związane jest z interpretacją, zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), pojęcia "ukończenia nauki w szkole", którego nie definiują przepisy cytowanej ustawy, jak też przepisy innych ustaw. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w sposób wyczerpujący uregulowała zasady ustalania, przyznawania i wypłaty wyodrębnionej grupy świadczeń socjalnych, określonych zbiorczo jako świadczenia rodzinne, do których zalicza poza zasiłkiem rodzinnym i dodatkami do niego, również świadczenia opiekuńcze tj. zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne oraz jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłki rodzinne mają na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a ich przyznanie uwarunkowane jest spełnieniem określonego w art. 5 tej ustawy kryterium dochodowego, określonego jako próg wsparcia dochodowego.
Z kolei art. 6 cytowanej ustawy na charakter ogólny określający generalne ramy czasowe, jakimi ograniczone zostało prawo do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, tj. rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia (pkt 1) lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia (pkt 2), albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 3). Nadto zasiłek ten przysługuje na podstawie art. 6 ust 1a osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 raku życia. Wobec tego prawo do zasiłku rodzinnego w przypadku spełnienia kryterium dochodowego w odniesieniu do osób, które nie ukończyły 18 roku życia, przysługuje bezwzględnie, natomiast w odniesieniu do pozostałych osób, ustawodawca wprowadził obok ograniczenia wiekowego dodatkowy warunek, jakim jest pobieranie nauki w szkole lub szkole wyższej, do czasu jej ukończenia. Syn skarżącej M. S. w dniu [...] ukończył 18 lat i w roku szkolnym [...]/[...] był uczniem [...] klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Zespole Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w W. G. Stosownie zaś do brzmienia art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez szkołę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną. Z kolei w myśl art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) szkoła ponadgimnazjalną jest zasadnicza szkoła zawodowa o okresie nauczania nie krótszym niż 2 lata i nie dłuższym niż 3 lata. W świetle cytowanych przepisów, skarżącej przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego do czasu ukończenia przez jej syna nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia ( art. 6 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Ustalenia wymagało zatem, jak należy rozumieć zawarte w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie "ukończenie nauki w szkole", bowiem nie definiują go ani przepisy art. 3 tej ustawy ani przepisy innych ustaw. Ustalenia zakresu znaczeniowego tego pojęcia należało dokonać w oparciu o utrwaloną w orzecznictwie zasadę interpretacji, przyznającą pierwszeństwo wykładni językowej, co sprowadza się do przyjęcia , że jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne – zgodnie z zasadą "clara non sunt interpretanda" – nie ma potrzeby sięgania po inne pozajęzykowe metody wykładni. Metody te mogą jedynie dodatkowo potwierdzać wyniki wykładni językowej. Dokonując wykładni tekstu prawnego należy również kierować się zasadą racjonalności ustawodawcy, używającego określonych słów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1916/04, LEX nr 168094 i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 25/99, OTK z 2000 r., nr 5, poz. 141). Z tego względu przedstawiona przez organ odwoławczy interpretacja tego pojęcia, oparta o słownikowe rozumienie pojęcia "uczyć się" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 maja 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz. U. Nr 58, poz. 504) nie może być uznana za prawidłową.
Zgodnie z ustawowymi uregulowaniami zawartymi w art. 22 ust. 2 pkt 7 , art. 31 ust. 1 pkt 13 ustawy o systemie oświaty, rok szkolny obejmuje zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, przerwy świąteczne oraz ferie letnie i zimowe. Z kolei art. 63 tej ustawy stanowi, iż rok szkolny rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku.
Przede wszystkim jednak rozstrzygając niniejszą sprawę należy stwierdzić, że stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 15b. Wyłączeniem tym nie został zatem objęty zasiłek rodzinny. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 10 tej ustawy okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Czas na jaki przyznawane są te świadczenia określony jako okres zasiłkowy pokrywa się więc z czasem trwania roku szkolnego w rozumieniu przepisu art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Uszczegółowieniem określonej w art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasady jest przepis art. 24 ust. 2 tej ustawy, w myśl którego świadczenia rodzinne ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego tj. do dnia 31 sierpnia. Wobec tego okres zasiłkowy może rozpoczynać swój bieg w miesiącach innych niż miesiąc wrzesień, jednak nie może się kończyć w miesiącu innym niż sierpień. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na art. 24 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, iż zasiłek rodzinny przysługuje za miesiąc wrzesień, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności po ukończeniu nauki w szkole zostały przyjęte, w tym samym roku kalendarzowym do szkoły wyższej. Treść przytoczonego przepisu wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca zakłada a priori istnienie prawa do zasiłku rodzinnego za okres do miesiąca sierpnia włącznie, bowiem zajęcia w szkołach wyższych rozpoczynają się z reguły w miesiącu październiku.
Wobec poczynionych ustaleń, zdaniem Sądu należy przyjąć, że okres nauki w szkole to okres roku szkolnego, stanowiącego prawną formę organizacji czasu nauki w szkole, stąd nauka ta kończy się z dniem 31 sierpnia i do tej daty przysługuje wypłacany zasiłek rodzinny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2008 r, sygn. akt IV S.A./Gl 39/08, niepublikowany, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2008 r, sygn. akt IV S.A./Gl 25/08, niepublikowany, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 809/07, LEX 340411).
W tym stanie rzeczy za zasadne należało uznać podniesione przez skarżącą argumenty, w zakresie dotyczącym okresu na jaki zasiłek rodzinny powinien być jej przyznany.
Należy również podkreślić, że świadczenie jakim jest zasiłek rodzinny, ma charakter świadczenia pomocowego i przysługuje z tytułu spełnienia kryterium dochodowego. Kwestia nauki w szkole ma znaczenie jedynie dla określenia końcowej daty jego przyznania. W związku z tym, zasiłek rodzinny powinien być przyznany w niniejszej sprawie do końca roku szkolnego, w którym zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez szkołę, dziecko skarżącej pobierać miało naukę.
W świetle powyższych rozważań za chybione zatem należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że użyte w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych sformułowanie "do ukończenia przez dziecko nauki w szkole" jest tożsame z okresem trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło