IV SA/Gl 244/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-07
Skład orzekający: Szczepan Prax, Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przyznać odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego, jeśli prawo do tego świadczenia zostało ostatecznie ustalone dopiero po upływie terminu jego wymagalności?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję o przyznaniu odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego, zapadła z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do odsetek ustawowych przysługuje jedynie w przypadku opóźnienia w wypłacie świadczenia, a nie w przypadku opóźnienia w ustaleniu prawa do tego świadczenia. W sytuacji, gdy prawo do świadczenia przedemerytalnego zostało ostatecznie ustalone decyzją, a różnica między pobieranym zasiłkiem a należnym świadczeniem została wypłacona, nie wystąpiło opóźnienie w wypłacie świadczenia, co wyklucza możliwość przyznania odsetek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.K. na decyzję Wojewody Ś. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. w przedmiocie przyznania odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji pierwotnie odmówił przyznania odsetek, jednak po uchyleniu tej decyzji przez Wojewodę, ostatecznie przyznał odsetki za okres od [...] do [...]. Skarżący domagał się przyznania odsetek od odsetek. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję przyznającą odsetki, argumentując, że przysługują one za opóźnienie w wypłacie świadczenia przedemerytalnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Ś.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędziowie NSA Tadeusz Michalik Adam Mikusiński Protokolant stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /j.t. Dz.U. Nr 58 z 2003 r., poz, 514 ze zm./ orzekł o przyznaniu P.K. odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] do [...] naliczanych do dnia [...] oraz o odmowie przyznania odsetek ustawowych za okres od dnia [...].
Na skutek odwołania strony zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Rozstrzygnięcie to oparto na następujących ustaleniach i wnioskach:
P.K. zarejestrował się jako bezrobotny w dniu [...]. W dniu [...] odmówiono przyznania mu świadczenia przedemerytalnego. Przyznano mu je decyzją z [...] z dniem [...]. Ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z [...] zakwestionował prawo strony do tego świadczenia, dlatego postanowieniem z [...] Kierownik PUP wznowił postępowanie w sprawie świadczenia przedemerytalnego, a następnie w tym samym dniu wydał decyzję, którą uchylił decyzję dotychczasową i orzekł o przyznaniu stronie z dniem [...] zasiłku przedemerytalnego. Później ZUS decyzją z dnia [...] wyliczył stronie wysokość emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, a to po uwzględnieniu wyroku sądu powszechnego. Dało to podstawę do ponownego wznowienia postępowania, a wynikiem tego postępowania wznowieniowego była decyzja z [...] o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny i przyznaniu świadczenia przedemerytalnego z dniem [...].
Pismem z [...] P.K. zwrócił się o wypłacenie wyrównania do świadczenia przedemerytalnego i wypłacenia odsetek za okres od [...] do [...].
Decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o odmowie wypłacenia odsetek, jednak na skutek odwołania strony decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z [...], który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] została stronie przekazana kwota [...] zł tytułem odsetek ustawowych naliczonych w związku z opóźnieniem w wypłacie świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] do [...]. Po wymianie dalszej korespondencji wydana została wskazana na początku decyzja I instancji. Zdaniem Wojewody jest ona prawidłowa. Zachodziły bowiem podstawy do wypłaty stronie ustawowych odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego. Należne są jednak tylko odsetki za opóźnienie jakie wystąpiło w okresie od [...] do [...], bowiem od [...] stronie przysługiwało prawo do świadczenia przedemerytalnego, a w dniu [...] wypłacono jej wyrównanie tj. różnicę między pobieranym od [...] do [...] zasiłkiem przedemerytalnym, a przysługującą w tym okresie kwotę świadczenia przedemerytalnego. Z dniem [...] Powiatowy Urząd Pracy spełnił więc świadczenie, do którego był zobowiązany, a zatem odsetki przysługiwały stronie do tego dnia.
Dalej idące żądanie strony dotyczące odsetek od zaległych odsetek nie może być uwzględnione, gdyż nie ma ono oparcia w przepisach prawa.
W skardze P.K. uznał sposób załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym za niezgodny z prawem. Na rozprawie sądowej potwierdził, że domagał się przyznania odsetek od odsetek.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Otóż w okolicznościach sprawy nie było jakichkolwiek podstaw prawnych do przyznania skarżącemu odsetek ustawowych. Powołany przez organy obu instancji art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dawał uprawnionemu do świadczenia przedemerytalnego prawo do takich odsetek tylko wówczas gdy nie dokonano wypłaty tego świadczenia w terminie. Zgodnie z art. 6 pkt 6 i art. 37o ust. 1 cyt. ustawy prawo do świadczeń przedemerytalnych ustala się i przyznaje w drodze decyzji administracyjnej. Żądanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego staje się wymagalne zatem dopiero, gdy decyzja o przyznaniu tego świadczenia nabierze cechy decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie prawo skarżącego do świadczenia przedemerytalnego ostatecznie ustalone zostało decyzją
z dnia [...], a różnica między pobieranym dotychczas zasiłkiem przedemerytalnym a należnym od [...] świadczeniem przedemerytalnym została wypłacona skarżącemu już w dniu [...]. Tak więc nie wystąpiło żadne opóźnienie w wypłacie świadczenia przedemerytalnego. Natomiast przewidziane w art. 24 ust. 8 cyt. ustawy prawo do odsetek przysługuje tylko z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do tego świadczenia /por. wyrok NSA z 11.V.1999 r. sygn. akt II SA/Łd 979/97 – Pr. Pracy 1999/11/41/.
Tymczasem organ odwoławczy, w przeciwieństwie do prawidłowego stanowiska organu I instancji wyrażonego w jego pierwszej decyzji z dnia [...], prawo skarżącego do odsetek powiązał właśnie z opóźnieniem w ustaleniu uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. Jak już wcześniej podniesiono, takie stanowisko nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach prawa materialnego.
Ujemne dla skarżącego konsekwencje wynikłe z wydania, po wznowieniu postępowania, decyzji z dnia [...] o uchyleniu decyzji przyznającej mu świadczenie przedemerytalne i o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, można by jedynie rozważać pod kątem roszczeń odszkodowawczych, co jednak nie należy do kognicji sądu administracyjnego /art. 153 § 2 kpa, w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 162, poz. 1692/.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję zawierającą rozstrzygnięcie o przyznaniu odsetek ustawowych, zapadła w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co prowadzi do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./. W takim przypadku nie wchodzi w grę zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego /art. 134 § 2 tego Prawa/.
Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji.
W następstwie niniejszego wyroku organ odwoławczy ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego, z uwzględnieniem przedstawionej w tym wyroku oceny prawnej.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło