IV SA/Gl 245/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana. Prezydent Miasta C., decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a", art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o utracie przez M.K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił, iż strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nadto wskazał, że uzyskanie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie co najmniej trzech miesięcy od dnia niestawienia się w organie zatrudnienia. Odwołanie do Wojewody [...] wniósł M.K. W odwołaniu tym podniósł, że pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej jest przedwczesne, wynikające z braku wnikliwości organu, gdyż spełniając warunki wynikające z przepisów prawa zawiadomił o przyczynach niestawiennictwa w terminie wyznaczonym. Jego zdaniem, zasadnym w tej sytuacji było wyznaczenie mu nowego terminu stawiennictwa, nie było konieczne natomiast pozbawianie go statusu bezrobotnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. We wstępnej części uzasadnienia swego rozstrzygnięcia organ dokonał analizy stanu faktycznego sprawy i opisał, że odwołujący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu [...] r. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Pismem z dnia [...] r. organ zatrudnienia wezwał go do zgłoszenia się w dniu [...] r. w siedzibie Powiatowego Urzędu Pracy informując jednocześnie, iż w przypadku odebrania wezwania po wyznaczonym do zgłoszenia się terminie powinien zgłosić się w dniu następnym po dacie odbioru wezwania. M.K. odebrał wezwanie w dniu [...] r., co potwierdził podpisem. Wojewoda [...] przyjął zatem, iż odwołujący powinien stawić się w Urzędzie Pracy najpóźniej w dniu [...] r. Jednakże we wskazanym terminie nie stawił się, natomiast w dniu [...] r. skierował do Urzędu Pracy pismo, w którym prosząc o wskazanie nowego terminu stawiennictwa zawiadomił jednocześnie, iż z uwagi na bardzo ciężki stan zdrowia matki, nad którą sprawuje opiekę, nie mógł zgłosić się w wyznaczonym terminie. W następstwie przeprowadzonej analizy stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy odniósł się do przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Z 2008r. Nr 69 poz. 415) stwierdzając, iż przepis jej art. 2 ust. 1 pkt 2 uzależnia uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się zdolnością i gotowością do podjęcia pracy. Następnie, powołując się na zapis art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewoda [...] wskazał, iż w celu potwierdzenia tej gotowości i zdolności oraz w celu uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego urzędu, a niezgłoszenie się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa skutkuje, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, pozbawieniem bezrobotnego jego statusu na okres 3 miesięcy. Organ odwoławczy uznał za niesporne w sprawie, iż odwołujący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym mu terminie, a także przyznał, iż w dniu [...] r. strona poinformowała, że nie stawi się w siedzibie urzędu z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorą matką. Zdaniem Wojewody [...] usprawiedliwienie nieobecności przedstawione przez odwołującego nie było jednak wystarczające, gdyż obowiązkiem bezrobotnego nie jest przekazać informację o niestawiennictwie lecz przedstawić odpowiednie dowody. W przypadku choroby bezrobotnego lub członka jego rodziny powinno to być stosowne zaświadczenie lekarskie na druku ZUS ZLA. W opinii Wojewody [...] odwołujący nie przedstawił wymaganego dowodu w wyznaczonym terminie, a więc zasadnie orzeczono o utracie przez niego statusu bezrobotnego. Ze wskazaną decyzją M. K. nie zgodził się i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę. W skardze zarzucił decyzji tej "pochopność" i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Opisał stan zdrowia swojej matki, nad którą sprawował opiekę od ponad 15 lat i podniósł, iż ta okoliczność stanowiła przyczynę jego niestawiennictwa w urzędzie pracy. Wskazał także, iż jest osobą niepełnosprawną. Do skargi dołączono obszerną dokumentację lekarską B.K. poświadczającą jej stan zdrowia przedstawiony przez w skardze oraz akt zgonu B. K. w dniu [...] r. z przyczyn przewlekłej niewydolności krążenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na tożsamą argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności na wyrażony tam pogląd, iż skoro skarżący tylko zawiadomił urząd pracy o przyczynie nieobecności w terminie do siedmiu dni lecz nie przedłożył żadnego innego dowodu potwierdzającego treść złożonych wyjaśnień, oznacza to, że nie uzasadnił przyczyn swego niestawiennictwa w organie zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracji oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, na wstępie należy przypomnieć przepis art. 6 k.p.a, po myśli którego organu administracji publicznej działają na podstawie obowiązującego prawa. Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji konieczne stało się zatem ustalenie , czy w obowiązującym prawie istniała podstawa prawna do żądania od skarżącego, jako osoby posiadającej status bezrobotnego, udowodnienia przyczyn niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym mu terminie i czy uznanie przez organ zatrudnienia przedstawionej przez skarżącego przyczyny niestawiennictwa za niewystarczającą, wyczerpywało obowiązek organu administracji opisany w art. 7 i art.77 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie niespornym był fakt, iż skarżący wezwany został w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia oraz, że w terminie tym nie stawił się. Pozbawienie statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia nastąpić może jednak po spełnieniu się obu wymienionych w tym przepisie przesłanek - niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W zakresie interpretacji drugiej z przesłanek wymaganych dla umotywowanego prawnie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, a więc, co do obowiązku powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, stanowiska prezentowane w sprawie przez organ zatrudnienia i skarżącego były odmienne. Rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zatem rozważyć wskazaną kwestię. Odwołując się w tym miejscu powtórnie do zapisu znajdującego się w art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia zwrócić trzeba uwagę, iż ustawodawca nałożył na bezrobotnego, który nie stawia się w wyznaczonym terminie, obowiązek powiadomienia o uzasadnionej przyczynie swego nieprzybycia do urzędu pracy. Obowiązek ten nie został zatem sprowadzony do udowodnienia lub nawet uprawdopodobnienia okoliczności, które nie pozwoliły bezrobotnemu na stawienie się w organie. Twierdzenie przeto, iż obowiązkiem skarżącego było przedstawić odpowiednie dowody, co w przypadku choroby członka jego rodziny powinno być stosownym zaświadczeniem lekarskim na druku ZUS ZLA, w opinii Sądu nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia. Omawiany przepis sugeruje natomiast, iż bezrobotny musi przekazać organowi informację, iż jego niestawiennictwo wynika z uzasadnionej obiektywnie przyczyny. "Powiadomi", oznacza bowiem - przekaże wiadomość, poinformuje, zawiadomi, co nie jest tożsame z pojęciem "udowodni". Dokonując w dalszym ciągu interpretacji treści art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, iż przekazana przez bezrobotnego przyczyna niestawiennictwa musi być uzasadniona. Nie każdy podany przez bezrobotnego powód nie zgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Rolą organu jest zatem ocenić, czy podane przez bezrobotnego okoliczności, które uniemożliwiły mu wykonanie nałożonego na niego obowiązku są okolicznościami obiektywnie zasadnymi. W przypadku odmiennej oceny tych przyczyn staje się konieczne wydanie decyzji o pozbawieniu strony statusu bezrobotnego. Takie rozstrzygnięcie nie jest natomiast możliwe w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdy organ nie dokonuje oceny podanych przez bezrobotnego przyczyn z punktu widzenia ich zasadności, a bez należytego oparcia w przepisach prawa uznaje je za nieudowodnione. Jest to wykładnia rozszerzająca, a taka interpretacja normy zwartej w art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia jest w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie dopuszczalna. Organ nie ma bowiem tytułu do nakładania na bezrobotnego większej ilości obowiązków, niż uczynił to ustawodawca. Tym samym w sytuacji, gdy przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia, zawarte w jego piśmie z dnia [...]r. w ocenie organu nie pozwalały na jednoznaczną ocenę ich zasadności, rzeczą tego organu było wezwanie strony do ich uzupełnienia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Tymczasem organy obu instancji nie podjęły żadnych ustaleń zmierzających do zweryfikowania twierdzeń skarżącego. Z akt sprawy nie wynika przede wszystkim, aby organy orzekające zażądały od skarżącego przedłożenia zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA, a on odmówił wykonania tego obowiązku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji przeanalizują, czy przedstawione przez skarżącego okoliczności usprawiedliwiające jego niestawiennictwo w wyznaczonym terminie stanowiły uzasadnioną przyczynę w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia, a w zależności od wyniku dokonanych rozważań rozstrzygną sprawę lub uzupełnią materiał dowodowy przy uwzględnieniu przepisów art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan sprawy orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a., jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.