IV SA/Gl 246/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-13

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżąca wykazała brak zasobów finansowych i majątkowych, opiekę nad niepełnosprawnym mężem oraz niski dochód rodziny, co uzasadniało ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca M.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, wskazując na bezrobocie, niepełnosprawność męża, niski dochód rodziny oraz znaczne koszty utrzymania. Sąd wezwał do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i uprawdopodobnienia sytuacji materialnej. Po analizie złożonych dokumentów, sąd postanowił ustanowić adwokata.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści pisma procesowego datowanego na 7 kwietnia 2015 r. M.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Wraz z powyższym pismem strona nadesłała wypełniony formularz "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi), gdzie oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawnym małżonkiem i pełnoletnim synem, zaś na dochód jej rodziny składa się renta męża (1.102,62 zł) oraz świadczenie z tytułu praktyk zawodowych odbywanych przez syna, w kwocie 195 zł. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według wzoru obowiązującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Równocześnie, mając na uwadze oświadczenia podnoszone przez skarżącą, wezwano ją do uprawdopodobnienia danych dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca nadesłała powyższy formularz w dniu 29 kwietnia 2015 r. W jego treści powtórzyła argumentację podnoszoną wcześniej dodając, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni 60,23 m2). Nadto powołała się na okoliczność ponoszenia znacznych kosztów utrzymania, w tym czynsz (580 zł) oraz opłata za gaz (250 zł - opłata za dwa miesiące). Do formularza strona dołączyła informację o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez jej syna, decyzję ZUS o waloryzacji renty małżonka oraz oświadczenie, w którym sprecyzowała, iż nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W tym miejscu należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiącego formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym, skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd odrębnym pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku M.T. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona przesłankę warunkującą uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony, jak również nie uzyskuje dochodu. Sprawuje przy tym opiekę nad swoim mężem, będącym osobą całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 listopada 2014 r. - karta nr 4 akt administracyjnych oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji), zaś miesięczny dochód netto przypadający na jej trójosobowe gospodarstwo domowe wynosi niecałe 1.400 zł (patrz: nadesłane w toku postępowania dokumenty źródłowe), co nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych tej rodziny. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło