IV SA/Gl 249/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-25

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo do ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo do ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje jej z mocy prawa w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jednak wniosek o ustanowienie pełnomocnika wymaga indywidualnej oceny sytuacji majątkowej, która w tym przypadku uzasadniała przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazała, że mieszka z matką i bratem, których dochody są niskie, a sama nie posiada żadnych dochodów ani majątku. Przedłożyła zaświadczenia potwierdzające wysokość dochodów rodziny oraz dokumenty dotyczące kosztów utrzymania. W toku postępowania ustalono, że dochód gospodarstwa domowego jest niewystarczający na pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej M.K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu 19 kwietnia 2012 r. M.K. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i bratem, zaś na dochód tej rodziny składa się renta brata, w wysokości 682 zł oraz emerytura matki, w kwocie 885,79 zł, która podlega potrąceniu (w rozmiarze 221,44 zł) dokonywanemu z tytułu alimentów. Nadto, sama skarżąca pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jednak będące podstawą prawa do tego świadczenia uprawnienie do alimentów zostało uchylone stosownym orzeczeniem sądu wydanym w dniu 16 kwietnia 2012 r. Wnioskująca dodała, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 27 kwietnia 2012 r.) strona nadesłała zaświadczenia ZUS potwierdzające wysokość emerytury swej matki (średnia z ostatnich 3 miesięcy to 572,68 zł) i renty socjalnej brata (średnia z ostatnich 3 miesięcy to 576,69 zł) oraz zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. potwierdzające, iż w roku 2011 r. nie uzyskała jakiegokolwiek dochodu. Przedłożyła także kopię zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie weryfikacji przysługującego jej prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz pismo procesowe datowane na 4 maja 2012 r., w którym między innymi określiła miesięczną sumę wydatków z tytułu czynszu i opłat za tzw. media na kwotę 775 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M.K. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe trzeba wyjaśnić, że skarżąca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (M.K. została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie należy mieć w polu widzenia, że sama wnioskodawczyni nie osiąga żadnego dochodu, zaś dochód netto jej gospodarstwa domowego wynosi aktualnie zaledwie około 1.150 zł (vide: zaświadczenie o wysokości świadczeń pobieranych przez jej matkę i brata - karty nr 68 i 69 akt sprawy), co nie wystarcza na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu trójosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy uznano, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskującej i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło