IV SA/Gl 250/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] zaliczył J.F. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Następnie wskazany organ postanowieniem z dnia [...]r. sprostował oczywistą omyłkę polegającą na błędnym wpisaniu nazwiska strony, gdyż wpisano F’. a powinno być F. Pismem z dnia [...]r. J.F. zwróciła się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zmianę czasokresu obowiązywania stopnia niepełnosprawności. W motywach tego wniosku podniosła, że jej niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa, zatem odwołując się do postanowień ustawy z sierpnia 1997 r. wystąpiła o uznanie jej za osobę posiadającą drugi stopień niepełnosprawności od 1997 r. Nadto zaznaczyła, że od wskazanego okresu korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, a wskazana zmiana nie wymaga przeprowadzenia postępowania lecz jest to tylko korekta okresu zaliczania do drugiego stopnia niepełnosprawności. Dodatkowo J.F. wystąpiła o uzupełnienie orzeczenia o wskazanie, że występuje u niej niepełnosprawność typu "[...]" obok umieszczonej typu "[...]". Strona zaznaczyła, iż niepełnosprawność [...] występuje u niej jako pierwotna i powstała w następstwie trwałego uszkodzenia [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w K. wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. zostało skarżącej doręczone w dniu 10 października 2008 r. Zatem termin do wniesienia odwołana minął w dniu 24 października 2008 r., natomiast skarżąca odwołanie wniosła w dniu 5 stycznia 2009 r., co wynika z informacji zamieszczonej na egzemplarzu odwołania i nie zawierało prośby o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła J.F. W skardze tej podniosła analogiczny problem co w piśmie z dnia [...]r., otóż oczekuje ona takiej korekty orzeczeń wydanych przez organy administracji, które będą uwzględniały faktyczny stopień niepełnosprawności, który u niej występował, a tym samym domaga się zmiany orzeczeń z mocą wsteczną, czyli od 1997 r. Nadto skarżąca zaznaczyła, że organ odwoławczy dostrzegł uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego, jednakże jej dalsze działania uzależnione będą od szansy uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia, ponieważ nie chce otrzymać rozstrzygnięcia negatywnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół Orzekania do Spraw Niepełnosprawności w Województwie [...] wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zaprezentował w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji doręczył stronie w sposób prawnie skuteczny orzeczenie w dniu 10 października 2008 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął w dniu 24 października 2008 r. i z tego powodu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania, tym bardziej, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zastanowić się, czy J.F. pismem z dnia [...]r. wniosła odwołanie od orzeczenia Zespołu pierwszej instancji, czy też jej pismo nie było odwołaniem, lecz stanowiło wniosek o zmianę orzeczenia w trybie nadzwyczajnym. Na tym etapie rozważań Sąd pomija kwestię tego czy przedmiotowe orzeczenie zostało skarżącej doręczone i przyjmuje, że faktycznie organ pierwszej instancji skutecznie doręczył skarżącej to orzeczenie. W tej sytuacji po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego orzeczenie to stało się ostateczne. Weryfikacja takiego orzeczenia możliwa jest jedynie w trybie nadzwyczajnym przeprowadzonym przez uprawniony do tego organ. Strona może natomiast wystąpić o przywrócenie terminu i wnieść odwołanie w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej jej wniesienie zwykłego środka odwoławczego. Jak zostało to zaznaczone zdaniem organu odwoławczego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 października 2008 r. w tej sytuacji pismo skarżącej z dnia 5 stycznia 2009 r. należy rozpatrywać zarówno w aspekcie ewentualnego środka odwoławczego, jak również jako wniosek zmierzający do uruchomienia odpowiedniego postępowania nadzwyczajnego. Przyjdzie przypomnieć, że ustawodawca dla uznania pisma za odwołanie wymaga jedynie wyrażenia w nim swojego niezadowolenia z otrzymanego rozstrzygnięcia. Pismo skarżącej z dnia 5 stycznia 2009 r. skierowane jest do organu pierwszej instancji i zawiera niezadowolenie z otrzymanego orzeczenia, jednakże z treści tego pisma wynika, że stanowi ono wniosek o zmianę tego orzeczenia poprzez dokonanie w nim określonej korekty dotyczącej okresu, od którego u skarżącej występuje umiarkowany stopień niepełnosprawności, tym samym pismo to wyczerpuje wszelkie wymogi stawiane wnioskowi o zmianę decyzji w oparciu o treść art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto należy dostrzec to, że wskazane pismo zostało skierowane do organu pierwszej instancji, a zatem do organu uprawnionego do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały wskazane pismo za odwołanie i nie podjęły żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia intencji skarżącej, lecz arbitralnie uznały, że jest to odwołanie od orzeczenia Zespołu pierwszej instancji. Takie działanie organów obu instancji stanowi naruszenie postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyrażonej w niej zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa, jak również sprzeczne jest z treścią art. 9 tego Kodeksu i zamieszczonej w nim zasady informacji. Tym samym podjęte rozstrzygnięcie zawiera uchybienie, polegające na podjęciu postanowienia z takim naruszeniem prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie przedstawionych rozważań przyjdzie zauważyć, że organy administracji dopuściły się w sprawie także innego uchybienia, ponieważ jak zostało to zaznaczone powyżej uznały, że orzeczenie Zespołu pierwszej instancji zostało skarżącej doręczone w dniu 10 października 2008 r. Stanowisko organów obu instancji nie znajduje umocowania w treści akt administracyjnych przekazanych sądowi. W aktach tych znajduje się bowiem przedmiotowe orzeczenie z dnia [...]r. jak również postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. prostujące orzeczenie z dnia [...]r. Do przyjęcia takiego wniosku skłania numer pisma zamieszczony na tym zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ponieważ odpowiada on numerowi przywołanego postanowienia, natomiast w aktach brak jest dokumentu potwierdzającego odbiór przez stronę samego orzeczenia z dnia [...]r., jednakże z treści pisma skarżącej z dnia 5 stycznia 2008 r. wynika, że wskazane orzeczenie jest jej znane. W przedstawionym stanie faktycznym organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że przedmiotowe orzeczenie zostało skarżącej doręczone w dniu 10 października 2008 r. i okoliczność ta skutkuje tym, że postanowienie organu odwoławczego z dnia [...]r. wydane zostało z naruszeniem art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia jest powrót sprawy do organu odwoławczego, który kierując się rozważaniami zamieszczonymi w tym wyroku oraz dysponując zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym podejmie stosowne prawem przewidziane działania, a mianowicie ustali kiedy faktycznie skarżącej doręczono przedmiotowe orzeczenie oraz jaki faktycznie był jej zamiar, a następnie wyda rozstrzygnięcie adekwatne do przyjętych ustaleń. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określał o wykonalności zaskarżonego postanowienia, ponieważ jego mocą stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie. SW