IV SA/Gl 253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...], na mocy której przyznano M.D. zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie: [...] zł miesięcznie od [...] do [...], [...] zł miesięcznie od [...] do [...], [...] zł miesięcznie od [...] do [...], [...] zł miesięcznie od [...] do [...] oraz odmówiono przyznania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w miesiącu [...] a także od [...] do [...] i jednocześnie przekazano sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji. Na wyżej wymienioną decyzję M.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 132/13 uwzględnił skargę i uchylił decyzję organu odwoławczego oraz określił, że nie może być ona wykonana. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż uchylenie w całości, w tym przede wszystkim korzystnego dla strony rozstrzygnięcia bez wskazania, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny, spowodowało naruszenie art. 139 k.p.a. Poza tym, w ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił przyczyn, ze względu, na które należało ponownie przeprowadzić postępowanie przed organem pierwszej instancji. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem [...]. Wnioskiem złożonym w dniu [...] M.D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] z uwagi na fakt, iż zdaniem skarżącego sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "k.p.a.", odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, iż pismem z dnia [...] poinformowało stronę, że wniosek z dnia [...] dotyczy decyzji, od której wcześniej wniesiono skargę do Sądu i dlatego zostanie rozpatrzony dopiero po wydaniu wyroku w tej sprawie. Kolegium zauważyło bowiem, że jeśli skarga strony zostanie uwzględniona przez Sąd a decyzja uchylona, to wówczas nie będzie przedmiotu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Następnie Kolegium wskazało, iż w dniu [...] wpłynął do siedziby organu prawomocny wyrok, uchylający decyzję z dnia [...] nr [...]. W związku z powyższym zdaniem Kolegium wystąpiła przeszkoda przedmiotowa do rozpatrzenia wniosku strony, gdyż decyzja z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego przez prawomocny wyrok z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 132/13. Pismem z dnia [...] M.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc w szczególności, iż jest stroną postępowania a zatem nie powinna nastąpić odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (przesłanka podmiotowa) lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte (przesłanka odnosząca się do przedmiotu sprawy). A zatem wyżej wymieniony przepis wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Druga z tych przesłanek, czyli tzw. "inne uzasadnione przyczyny" nie została w art. 61 a § 1 k.p.a. wprost dookreślona jednakże należy pod tym pojęciem rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania w szczególności, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczyło albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W ocenie Kolegium w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] wystąpiła przeszkoda przedmiotowa polegająca na wyeliminowaniu tej decyzji z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 132/13. W dniu [...] M.D. złożył skargę na postanowienie z dnia [...] nr [...], podtrzymując wszystkie zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego organ naruszył zakaz "reformationis in peius" oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postulowało o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.". Tym samym orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa (art. 135 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Poza tym należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych bądź z przyczyn podmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie wniosku przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w sprawie, natomiast do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania w szczególności, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...]. Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z powodu stwierdzenia przez organ, że decyzja z dnia [...] została już wyeliminowana z obrotu prawnego przez prawomocny wyrok z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 132/13. W tym miejscu należy wskazać, że okolicznością niebudzącą wątpliwości jest fakt, iż wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 132/13 tut. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...]. Wyżej wymienione orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...]. A zatem, w ocenie Sądu, organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...], gdyż została ona już wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia zakazu "reformationis in peius" oraz zasady dwuinstancyjności postępowania nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.