IV SA/Gl 257/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Pismem z dnia [...], K.C. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skarżąca podała, że z uwagi na konieczność całodobowej opieki nad niepełnosprawną matką nie mogła przybyć osobiście na rozprawę. Zaznaczyła nadto, iż w natłoku różnych spraw, będąc zwykłą gospodynią domową, przeoczyła termin 7 dni do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżącej za przywróceniem terminu przemawia fakt, że żyje ona ze skromnych środków finansowych i dużo pieniędzy przeznacza na leki swoje oraz matki. Nie może zaistnieć zatem sytuacja, w której pochopnie będzie się pozbawiało stronę przysługujących jej świadczeń. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie o stopniu niepełnosprawności matki I.B., a następnie złożyła do akt zaświadczenie lekarskie potwierdzające sprawowanie przez skarżącą całodobowej opieki nad matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca przyczynę uchybienia terminu usprawiedliwiła nieobecnością na rozprawie z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką oraz przeoczeniem terminu w wyniku natłoku różnych spraw. Nie ulega zatem wątpliwości, iż K.C. nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez nią przyczyny nie usprawiedliwiają w żadnym wypadku uchybienia terminu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy i wówczas pouczono ją również o trybie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, a zdaniem Sądu nastąpiło to w wyniku zwykłego niedbalstwa z jej strony. Jak zresztą wskazała sama skarżąca we wniosku uchybienie terminu nastąpiło w wyniku przeoczenia, co bezsprzecznie świadczy o zawinieniu skarżącej. Skarżąca miała wobec tego bezpośredni wpływ na dokonane zaniechanie, a nie wykazała, że przeszkody w postaci "różnych spraw" nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Świadczy to o zwykłym braku zachowania przez K.C. należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Skarżący winna mieć świadomość, że wszczynając postępowanie sądowe musi czuwać nad stanem każdej ze spraw (skarżąca zainicjonowała kilka postępowań) i pozostawać w gotowości do dokonywania określonych czynności procesowych z nimi związanych. Wprawdzie Sąd czuwa nad zapewnieniem stronie, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pomocy i wskazówek w toku postępowania (czemu czyni zadość poprzez stosowanie pouczeń), jednakże nie może dokonywać tych czynności za strony. Ponadto skarżąca uchybienia terminu nie może usprawiedliwiać faktem sprawowania opieki nad matką, gdyż okoliczność ta nie wyłączała całkowicie możności złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skoro skarżąca w związku ze sprawowaniem opieki nad matką musi zaopatrywać ją w leki, żywność i inne niezbędne do życia środki, to wiąże się to zapewne z potrzebą wyjścia z domu. Wówczas to skarżąca mogła nadać do sądu korespondencję zawierającą wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W sytuacji dokonywania zakupów przez osobę trzecią, na co jednak nie wskazywano, to pozostawała możliwość nadania wniosku za pośrednictwem tej osoby. Ostatecznie można zauważyć, że skarżąca sprawnie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej, czego dowodem jest korespondencja e-mail skierowana do Sądu. Tym samym skarżąca mogła dowiedzieć za pośrednictwem tej formy przekazu o wyniku rozprawy oraz ewentualnie zasłaniając się trudnymi obowiązkami domowymi przesłać do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który mógłby następnie zostać uzupełniony o jej podpis. Na marginesie należy podkreślić, że okoliczności związane z trudną sytuacją materialną strony nie mogły być wzięte pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu. Sąd może bowiem rozpatrywać wyłącznie prawnie relewantne okoliczności, które pozostają w bezpośrednim związku z faktem uchybienia terminu. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.